The UnExplainer

📌ការឲសូលុយស្យុង(សេរ៉ូម🤧)ច្រើនខុសគ្នាតាមលំដាប់ក្នុងDKA!
📌Giving multiple fluid in DKA!

📄បើយោងតាម Harrison’s principales of internal medicine ការប្រើប្រាស់សូលុយស្យុង(Fluid replacement)ក្នុងស្ថានភាពDKAនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម ត្រូវមានលំដាប់លំដោយដូចនេះ(រូប)👇

👀ហេតុអ្វីHarrisonណែនាំឲធ្វើតាមលំនាំនេះ?

👀បើ១ក្នុងចំណោមគោលដៅនៃManagementរបស់DKAគឺកែតម្រូវGlucose,ចុះម៉េចបានត្រូវឲD5% ទាំងដែលជំងឺកំពុងមាន Hyperosmolar state(បណ្ដាលមកពី *, ketoneជាពិសេសβ-hydroxybutyrate)ទៅវិញ?🤯🤔

📌 “NSS” ជាទូទៅគេហៅថាSérum/Solution physiologique, ហេតុអីមិនផលិតមកដោយផ្ទុក[Na+]~140mEq/L បែជាមាន[Na+]ដល់ទៅ154mEq/Lទៅវិញ?🤔👀
1/
NSS ជាល្បាយនៃNaClរលាយក្នុងទឹកដែលមានកំហាប់NaCl=154mEq/Lនៃទឹកក៏មានន័យថាមាន[Na+]=154mEq/Lនៃទឹកដែរឬអាចថា: 💦📌Water [Na+]=154mEq/L។

*ជាទូទៅបរិបទយើងចូលចិត្តហៅពួកសូលុយស្យុង(Solution)ដូចជា NSS,LR,Dextrose…ថាជាសេរ៉ូម(Serum),ការប្រើពាក្យនេះអាចធ្វើឲងាយភ័ន្តច្រឡំ(ពិសេសពេលនិយាយពាក់ពន្ធ័នឹងសមាសធាតុរបស់ឈាម,ព្រោះកាលណាគេនិយាយពី”សេរ៉ូម”ក្នុងឈាមគេសំដៅដល់សារធាតុរាវនៃឈាមដោយដកចេញនូវកោសិកាឈាមនិងប្រូតេអ៊ីននៃកំណកឈាម។

2/
តើអ្វីជាអត្ថន័យនៃ[Na+]= (135-145)mEq/LដែលឲដោយLaboratoire?🔬

នៅពេលយើងបូមឈាមអ្នកជំងឺមួយទីប(Tube)🧪មានន័យថាយើងយកសំណាកឈាមទាំងស្រុង/ទាំងមូល🩸🙄ទៅឲមន្ទីពិសោធន៍។ក៏ប៉ុន្តែកំហាប់សូដ្យូម[Na+]ដែលឲមកវិញមិនមែនជា[Na+]ដែលធៀបនឹងឈាមទាំងមូលនោះទេ។

📌កំហាប់សូដ្យូមធម្មតា[Na+]មានពី(135-145)mEq/l។ចំនួននេះត្រូវបានឲដោយLaboratoire ដែលហៅថា Plasmatic [Na+] (កំហាប់សូដ្យូមដែលរលាយក្នុងសារធាតុរំលាយជាPlasma) ពោលគឺបរិមាណ[Na+]ដែលធៀបទៅនឹងPlasma។

3/
តើអ្វីជាប្លាស្មា(Plasma)?អ្វីជាទឹកនៃប្លាស្មា(Plasma water)💦 ?
មុននិយាយដល់ប្លាស្មា ចាំបាច់ត្រូវនិយាយពីឈាមជាមុនសិន(Composition of whole blood)៖
ឈាមទាំងមូល🩸(Whole blood)🤧ផ្ទុកនូវ៖ កោសិកា(កោសិកាឈាមស កោសិកាឈាមក្រហម ប្លាកែត) ប្រូតេអ៊ីន(ប្រូតេអ៊ីន កំណកឈាម+មិនកំណកឈាម) លីពីត អេឡិចត្រូលីត្រ ទឹក។
បើយើងដកកោសិកាចេញពីWhole bloodនោះយើងនឹងទទួលបាន ប្លាស្មា(Plasma)ដែលផ្ទុកតែ ប្រូតេអ៊ីន(កំណកឈាម+មិនកំណកឈាម) លីពីត អេឡិចត្រូលីត្រ និង ទឹក។
ហើយបើយើងដក ប្រូតេអ៊ីនកំណកឈាម(Clotting Proteins)ចេញពីប្លាស្មា នោះយើងបាន សេរ៉ូម(Serum) ដែលផ្ទុកតែ ប្រូតេអ៊ីនមិនកំណកឈាម(Non-clotting proteins) លីពីត អេឡិចត្រូលីត្រ និង ទឹក។
ហើយបើយើងដកបន្តទៀតនូវ ប្រូតេអ៊ីនមិនកំណកឈាម និង លីពីត ចេញពីសេរ៉ូម នោះយើងនឹងបានសូលុយស្យុងចុងក្រោយគឺនៅសល់តែ អេឡិចត្រូលីត្រ និង ទឹក តែប៉ុណ្ណោះ។យើងហៅវាថា Plasma water 💦 ដែលជា Real* Physiological solution ក្នុងប្រព័ន្ធអូស្មូឡារីតេ។

4/
តើមានទឹកប៉ុន្មាននៅក្នុងប្លាស្មា?
តាមធម្មតាជាទូទៅទឹកនៅក្នុងប្លាស្មាមានប្រមាណ93%។
នេះមានន័យថារាល់កំហាប់នៅសារធាតុដែលស្ថិតនៅក្នុងប្លាស្មា ពេលគណនាធៀបទៅនឹងទឹកក្នុងប្លាស្មា(Plasma water)កំហាប់វានឹងកើនឡើង។
📌ឧទាហរណ៍ជាក់ស្ដែង កំហាប់សូដ្យូមធម្មតា[Na+](Plasmatic Na)=143mEq/Lនោះកំហាប់សូដ្យូមធៀបទៅនឹងទឹក(Water Na)គឺ~154mEq/L។

🤔👀(ត្រង់នេះមានន័យថា143mEq/LនៃNaរលាយក្នុង100%នៃប្លាស្មានឹងកើនឡើងទៅ154mEq/L(143៖0.93)ពេលធៀបនឹងសារធាតុរំលាយជាទឹក(Plasma water 💦)ដែលមានតែ93%នៃប្លាស្មា។

🚩តាម(1)និង(4) Our destination is achieved ✅

⚠️បញ្ជាក់:
-អត្ថបទគ្រាន់តែជាទ្រឹស្ដីផ្អែកតាមPhysiologyតែប៉ុណ្ណោះ មិនមែនជាមធ្យោបាយក្នុងការព្យាបាលឬការណែនាំវេជ្ជសាស្រ្តឡើយ។
-អត្ថបទជាគោលគំនិតHypothesis ពោលគឺនៅមានភាពលំអៀងនិងមន្ទិលមួយចំនួន ព្រោះមិនមានការពិសោធន៍ឬការធ្វើអង្កេតច្បាស់លាស់ណាមួយនោះទេ។
-គោលបំណងនៃអត្ថបទគ្រាន់តែបង្ហាញនូវ គោលគំនិតសំខាន់(ខាងក្រោម⤵️) ការអាន ការគិត និងការកំសាន្តតែប៉ុណ្ណោះ។

📌សរុបគោលគំនិតសំខាន់៖
១/NSSជាល្បាយនៃNaClនិងទឹក នោះ[Na+]=154mEq/L ជា[Na+] water 💦
២/ Normal serum [Na+]~143mEq/L
៣/Normal water plasma(serum)[Na+]~154mEq/l (ផ្ទៀងផ្ទាត់)✅
៤/NSSផ្ទៀងផ្ទាត់ទៅនឹងwater plasma*ដែលគិតតែទៅលើ អេឡិចត្រូលីត្រនិងទឹក, so it’s the Real* Physiological solution 👀

📚🗞️🔗សំណៅយោង
-Guyton and Hall textbook of medical physiology 13th
-The fluid,electrolyte and acid-base companion
-AMreport VA Boston *
-Les troubles hydro-électrolytiques faciles

Acute Phase Proteins(APPs) in Acute Phase Reaction(APR) response to inflammation or infection