Menna System

අපේ රටේ ජාතික ප්‍රතිපත්ති නැහැ. තිබෙන්නේ රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති පමණයි. රජයක් වෙනස් වූ සැණෙකින්ම ප්‍රතිපත්ති ද වෙනස් වනවා. මේ තත්ත්වය වඩාත් උග්‍ර වී ඇත්තේ නිදහසේ සිට රට පාලනය කල ප්‍රධාන පක්ෂ 2 එකිනෙකට විරුද්ධ අර්ථ ක්‍රම අනුව තම ප්‍රතිපත්ති සැකසීමයි. එක් පක්ෂයක් නව ලිබරල්වාදී මාර්ගයක රට ගෙන යාමට යත්නදරද්දී අනෙක් පක්ෂය අර්ධ වාමාංශික මුහුණුවරක් පෙන්වාලීමාට තතනනවා. මේ පක්ෂ 2 මාරුවෙන් මාරුවට රටේ බලය ලබා ගැනීම සිදුවූ පසුබිමෙහි, රුපියල ඩොලරයට ඈඳීමේ ක්‍රමයේ සිට, බදු, ආයෝජන ප්‍රතිපත්ති, අධ්‍යාපන හා සෞඛ්‍ය වියදම් සහ රටේ වෙනත් නීති ආදියද අත්තනෝමතික ලෙස වෙනස් කිරීම දක්වාද දිව ගිය බව නොරහසක්. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින අප වැනි රටකට මෙය ඉතා නරක තත්ත්වයක් වන්නේ, රටේ ව්‍යාපාර වටපිටාවට සහ සාර්ව ආර්ථික සථායිතාව පිලිබඳ ඇති ජාත්‍යන්තර විශ්වාසයට එමගින් ඇති කරන දැඩි අහිතකර බලපෑමයි.
17 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් ස්වාධීන කොමිෂන් සභා හඳුන්වාදෙනු ලැබුවා. ස්වාධීන කොමිෂන් සභා ක්‍රමය ගැන විවේචන තිබුණත්, ඒ මගින් අත් කරගත් විශාල ජයග්‍රහණද තිබෙනවා. මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව, පොලිස් කොමිෂන් සභාව ආදී ආයතනද, ඉන් පසුව හඳුන්වා දුන් තොරතුරු දැනගැනීමේ කොමිෂන් සභාව ආදියද, දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම් වලින් ගැලවී තම කර්තව්‍ය ඉටු කිරීමට සමත් වුයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ අනෙකුත් පනත් හරහා ඇති කරන ලද ශක්තිමත් නීතිමය පදනම මතයි. නමුත් 20 වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මේ තත්වය දුර්වල කරනු ලැබුවා. කෙසේ වුවද, උපායමාර්ගික වශයෙන් වැදගත් වන රටේ ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර දේශපාලන බලපෑම් වලට හසු නොවී, ගෞරවණීය වෘත්තික පිරිසක් හරහා ක්‍රියාත්මක කරවීමට දැනට පෙනෙන එක හොඳම විසඳුමක් වන්නේ, එය ව්‍යවස්ථාව තුලින්ම ස්වාධීන කොමිෂන් සභාවක් යටතට පත් කිරීමයි.
ජාතික ප්‍රතිපත්ති පිලිබඳ ස්වාධීන කොමිෂන් සභාවක් අවශ්‍ය බව අප කියා සිටින්නේ මෙම සන්ධර්භය තුලයි. ජාතික වශයෙන් වැදගත් වන, රටේ අනාගතය තීන්දු කෙරෙන මූලෝපායන් පිලිබඳ තීරණ අත්තනෝමතික ලෙස දේශපාලන වාසි සඳහා යොදා නොගැනීමට මේ මගින් නීතිමය බලපෑමක් ඇති කෙරෙනවා.
උදාහරණයක් ලෙස රාජ්‍ය සේවයේ පුරප්පාඩු පිරවීම යන කරුණ සලකා බලමු. ආරක්ෂක අංශවල සාමාජිකයන් අත්හල පසුවත්, දැන් රාජ්‍ය සේවයේ රැකියා වල නියුතු පිරිස මිලියන 1.4ක්. මේ පිරිස මේ මොහොතේ රටේ දැවෙන අවශ්‍යතාවක් වන ඩොලර් ඉපයීමට දක්වන දායකත්වය ඉතා අල්ප බව අප දන්නවා. අකාර්යක්ෂම පරිපාලනය නිසා නාස්තිය ඉහ වහා ගිහින්. බොහෝ අංශ වල සේවක අතිරික්තයක් තිබෙනවා. නමුත් සෞඛ්‍ය වැනි අත්‍යවශ්‍ය සේවා වල පුහුණු ශ්‍රමිකයන්ගේ තිබෙන්නේ අඩුවක්. සමස්තයක් වශයෙන් ගුරුවරුන්ගේ අතිරික්තයක් තිබුණත් සමහර පළාත් වල විෂයයන් ඉගැන්වීම සඳහා ප්‍රමාණවත් ගුරුවරුන් නැහැ. මේ තත්ත්වය උද්ගත වීමට හේතු වී ඇත්තේ දේශපාලකයින් ඇතැම් රාජ්‍ය ආයතන වල සේවක පුරප්පාඩු තම පාක්ෂිකයින් ගෙන් පුරවාලීමයි. ඍජු පාක්ෂිකයන් නොවුනද ඡන්දයක් ආසන්න වන විට රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන් ලක්ෂ ගණනින් රාජ්‍ය සේවයේ සංවර්ධන නිලධාරීන් ලෙස බඳවා ගන්නේ වැඩිපුර ඡන්ද ලක්ෂයක් හෝ දෙකක් ලබා ගැනීමේ පටු අරමුණ ඇතිවයි. නමුත් මේ බොහෝ සංවර්ධන නිලධාරීන්ට නිශ්චිත රාජකාරියක් නැහැ. නිදහස් අධ්‍යාපනයෙන් උගෙන විශ්වවිද්‍යාල වලින් පිටතට පැමිණෙන මේ තරුණ ජවයෙන් ඇත්තෙන්ම රටට පලදායී කාර්යයක් ඉටු වන්නේ නැහැ. මේ සියල්ලන්ට අනාගතයේ විශ්‍රාම වැටුප් ගෙවිය යුතු බවද මතක තබා ගත යුතුයි. දැනටත් රජයෙන් විශ්‍රාම වැටුප ලබන පිරිස ලක්ෂ 6ක්. මෙවන් අදූරදර්ශී ක්‍රියා හරහා සිදු වෙන්නේ රටේ අනාගතය උකසට තැබීමයි.
මෙය වෙනස් කරන්නේ කෙසේද? රාජ්‍ය සේවයේ කාඩරය බඳවා ගැනීම සහ මෙහෙයවීම ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් හරහා සිදු කල යුතුයි. ජාතික ප්‍රතිපත්ති පිලිබඳ කොමිෂන් සභාව මේ සඳහා යම් විද්යාත්මක පදනමක් සැකසිය යුතුයි. වෙනත් රටවල අත්දැකීම් ද මේ සඳහා උපයෝගී කරගත හැකියි. මේ ප්‍රතිපත්තිය තුලින් රාජ්‍ය සේවයට නව පත්වීම් ලබාදීමේදී යම් සීමා පැනවෙනවා. ඒ හරහා ඇමතිවරයාට තම අමාත්‍යංශයට අයත් ආයතන සඳහා තම ඡන්ද බල ප්‍රදේශයෙන් පමණක් පිරිස් බඳවා ගැනීමට අවසර ලැබෙන්නේ නැහැ. සියලු පත් කිරීම් නිසි ඇගයීම් පටිපාටියක් හරහා සිදුවිය යුතුයි.

ජාතික ප්‍රතිපත්ති පිලිබඳ කොමිෂන් සභාව මෙවන් වූ ජාතික වැදගත් කමක් ඇති වෙනත් ක්ෂේත්‍ර තමන් විසින්ම හඳුනාගත යුතුයි. එම ක්ෂේත්‍ර සහ ඊට අදාළ වන විෂය පථය පිලිබඳ දල සංක්ෂිප්තයක් කොමිෂන් සභාව විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය සඳහා යොමු කල යුතුයි. පාර්ලිමේන්තුව විසින් ඒ සඳහා අනුමැතිය ලබා දුන් පසු කොමිෂන් සභාව නිශ්චිත කාලයක් තුල එම විෂයයන් සඳහා ජාතික ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය කල යුතුයි. මේ ප්‍රතිපත්ති නැවත පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමත වූ පසු එය නීතියක් බවට පත්වනවා. කලින් කලට පාර්ලිමේන්තුවටද යම් වැදගත් ක්ෂේත්‍ර සඳහා ජාතික ප්‍රතිපත්ති සකසන ලෙස කොමිෂන් සභාවට නිර්දේශ ඉදිරිපත් කල හැකියි. මෙම අනුමත ජාතික ප්‍රතිපත්ති සංශෝධයනට හෝ වෙනස් කිරීමක් සඳහා යම් රජයකට අවශ්‍යතාවයක් පවතින්නේ නම්, එය පාර්ලිමේන්තුවේ විශේෂ බහුතරයකින් (2/3) සම්මත විය යුතුයි. එවිට, පාර්ලිමේන්තුව විසින් කොමිෂන් සභාව වෙත යොමු කෙරෙන නව මාර්ගෝපදේශ මත පදනම්ව, නව ජාතික ප්‍රතිපත්තියක් සැකසීමේ කාර්යය කොමිෂන් සභාව වෙත පැවරෙනවා.
රටක දේශපාලන බලය හොබවන තැනැත්තන් තම පෞද්ගලික න්‍යාය පත්‍ර ක්‍රියාවේ යොදනු වෙනුවට, පොදු යහපත ක්‍රියාවට නැංවෙන ජාතික න්‍යාය පත්‍රය ස්ථාපිත කිරීමේ එක් ක්‍රමවේදයක් ලෙස මෙවන් නෛතික සැකැස්මක් ගැන සලකා බැලීම කාලීන අවශ්‍යතාවක් බව අවධාරණයෙන් කිව යුත්තක්.