NK Vibes

පිටතින් Smart, ඇතුළතින් 80 දශකයේ: අපේ දරුවන් විඳවන නිහඬ අපාය!

අද ලංකාවේ බහුතරයක් ගෙවල්වලට ගිහින් බැලුවොත් Commode එකක්, Shower එකක් නැති ගෙයක් සොයාගන්න එක අමාරුයි. අත්ට්‍රැක්ටරයෙන් වැඩ කරන ගොවි මහතාගේ ඉඳන්, කුලී වැඩක් කරන මනුස්සයා පවා තමන්ගේ නිවසේ වැසිකිළිය උපරිම පිරිසිදුවට, නවීන විදිහට හදාගන්න උත්සාහ කරනවා. ඒක තමයි ඇත්ත.
හැබැයි, රටේ අනාගතය භාරගන්න ඉන්න, ලස්සනට යුනිෆෝම් ඇඳලා පාසල් යන අපේ දරුවන්ගේ තත්ත්වය මොකක්ද?
උදේට ටයි පටිය දාලා, සුදෝ සුදුවට හැඩවෙලා ඉස්කෝලෙට ඇතුළු වන දරුවා, දවල් වෙද්දී මුහුණ දෙන්නේ ලංකාවේ තවමත් වෙනස් නොවූ ඛේදවාචකයකටයි. ගෙදරදී පිරිසිදුවට, සැලකිය යුතු මට්ටමක පහසුකම් එක්ක හැදෙන දරුවා පාසලේදී පාවිච්චි කරන්න වෙන්නේ 1500-2000ක් විතර ළමයි එක පොදියට පාවිච්චි කරන, 80 දශකයේ මට්ටමේ පවතින වැසිකිළි පද්ධතියක්!
කැඩුණු දොරවල්, දුගඳ සහ මැස්සන්: මේකද නිදහස් අධ්‍යාපනයේ තරම?
බොහෝ පාසල්වල වැසිකිළිවල දොරවල් කැඩිලා. සමහර ඒවායේ අගුල් නැහැ. ළමයෙක්ට වැසිකිළියක් ඇතුළට ගියාම තව ළමයෙක් දොර අල්ලන් ඉන්න ඕනේ. වතුර ටිකක් වෙලාවට නැහැ. මුළු පළාතම ගඳ ගහන, මැස්සෝ පිරුණු, අසූචි පිරිච්ච ඒ නිරකාදියට යන්න බයටම අද අපේ දරුවන් කරන්නේ මොකක්ද දන්නවාද?
උදේ ඉඳන් හවස වෙනකම් වතුර බොන්නේ ඉතාම අඩුවෙන්! මුත්‍රා බර, මළ බර දවසම හිරකරගෙන ඉන්නවා!
අපේ දරුවන්ට අපිම හදන ලෙඩ ගොඩ
මේක නිකම්ම අපහසුතාවයක් විතරක් නෙවෙයි. වෛද්‍යවරුන් කියන විදිහට මේ 80 දශකයේ වැසිකිළි සංස්කෘතිය නිසා වර්තමානයේ අපේ දරුවන් බරපතල සෞඛ්‍ය ගැටලුවලට ගොදුරු වෙමින් ඉන්නවා:
• දීර්ඝකාලීන මුත්‍රා ආසාදන : විශේෂයෙන්ම ගැහැණු දරුවන් මේ නිසා දරුණු ලෙස පීඩා විඳිනවා.
• වකුගඩු ආබාධ: දවස පුරා වතුර නොබීම සහ මුත්‍රා හිරකරගෙන සිටීම නිසා අනාගතයේදී වකුගඩු රෝගීන් වන පිරිස වැඩිවෙමින් පවතිනවා.
• ගැස්ට්‍රයිටිස් සහ මලබද්ධය: ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ඇතිවන සංකූලතා.
රටේ "Smart Classrooms" හදනවා, "AI" ගැන කතා කරනවා, හැබැයි දරුවෙකුට පිරිසිදුවට වැසිකිළියකට යන්න වටපිටාවක් හදන්න බැරි අධ්‍යාපන ක්‍රමයකින් ඇති වැඩේ මොකක්ද?
ඇයි දෙමාපියන් විදිහට අපි නිහඬ?
ඉස්කෝලෙක පඩිපෙළක් හැදුවොත්, තාප්පයක් ඉස්සුවොත්, Display Board එකක් දැම්මොත් ඒක ලොකුවට පේනවා. හැබැයි දරුවෙක්ගේ සෞඛ්‍යයට සෘජුවම බලපාන වැසිකිළි ටික අලුත්වැඩියා කරන්න කිසිම කෙනෙක්ට උනන්දුවක් නැහැ. පාසල් සංවර්ධන සමිති සල්ලි එකතු කරද්දී, ඇයි අපි ප්‍රශ්න නොකරන්නේ අපේ දරුවන්ගේ වැසිකිළි ටික නවීකරණය කරන්නේ කවදාද කියලා?
අද ගෙදර තියෙන Smart ලෝකය ඉස්කෝලේ ඇතුළෙත් දරුවාට ලැබෙන්න ඕනේ. ඒක සුඛෝපභෝගී ඉල්ලීමක් නෙවෙයි, මූලික මානව අයිතිවාසිකමක්!
මේක තවත් එක පෝස්ට් එකක් විතරක් කියලා අතහරින්න එපා. අද ඔබේ දරුවත් ඉස්කෝලේ ගිහින් විඳවනවා ඇති. බලධාරීන්ගේ, විදුහල්පතිවරුන්ගේ සහ දෙමාපියන්ගේ ඇස් ඇරෙනකම් මේ පණිවිඩය Share කරමු!

අද ඔබ ඉන්න තැන ගැන ඔබට නිහතමානී ආඩම්බරයක් දැනෙනවද?
ජීවිතය කියන්නේ මහා පුදුමාකාර ගමනක්. සමහර කාලවලදී අපි හිතුවා අපිට කවදාවත් මේ ප්‍රශ්නවලින් ගොඩ එන්න ලැබෙන එකක් නැහැ කියලා. තවත් සමහර දවස්වල අපි හිතුවා අපේ හීන හැමදාම හීන විතරක්ම වෙයි කියලා.

පොඩ්ඩක් අතීතයට ගිහින් බලන්න...

මීට අවුරුදු දෙක තුනකට කලින් ඔබ කොයි වගේ තැනකද හිටියේ? එදා ඔබව වට්ටන්න හදපු අභියෝග, ඔබව අසරණ කරපු මිනිස්සු, ඔබ හඬපු රෑවල් කොච්චර තිබුණද? හැබැයි බලන්න, ඒ හැමදේම මැද්දේ ඔබ අද මෙතන ඉන්නවා. ඔබ ඒ හැම බාධකයක්ම පහු කරගෙන ඇවිත්.

සමහරවිට ඔබ තාමත් ඉන්නේ ඔබ යන්න ඕනම තැන නෙවෙයි වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි මතක තබා ගන්න, එදා ඔබ හිටපු තැනට වඩා අද ඔබ ගොඩක් දුර ඇවිත්. ඒ ආපු ගමන ගැන, ඔබ අත් නොහැර කරපු සටන ගැන ඔබට ඇත්තටම සතුටු වෙන්න පුළුවන්.

සාර්ථකත්වය කියන්නේ අනුන් එක්ක රේස් එකක් දුවන එක නෙවෙයි. සාර්ථකත්වය කියන්නේ ඊයේ හිටපු ඔබට වඩා අද ඔබ ශක්තිමත් වීමයි.

අද මට ඔබට කියන්න තියෙන්නේ මෙච්චරයි...
අද දවස නිම වෙන්න කලින් එක මොහොතක් ඔබේ හිතට අවංකව තට්ටු කරලා අහන්න...

"අද මම ඉන්න තැන ගැන, මම ආපු ගමන ගැන මට නිහතමානී ආඩම්බරයක් දැනෙනවද?"

ඔබේ හිතේ තියෙන ඒ හැඟීම, ඒ ආඩම්බරය වචනයකින් හරි පහළින් Comment කරන්න. ඔබේ ඒ ධනාත්මක උත්තරය තව කෙනෙකුට අද දවස දිනන්න ලොකු හයියක් වේවි.

ධනාත්මක වෙනසක ඇරඹුම. - NK Vibes

Job එකෙන් අයින් වෙන්න හිතෙනවද? Stop! ✋ මේ ප්‍රශ්න 5 ඔයාගෙන්ම අහලා බලන්න.

ඉරිදා හවස එනකොට හිතට දැනෙන ඒ බර... සඳුදා උදේ Alarm එක සතුරෙක් වගේ පේන හැඟීම... වැඩ වලදී ඔලුව රිදෙන තරමට එන කේන්තිය... මේ දේවල් එක්ක ඔයාගේ හිත දහස් වාරයක් "මට මේකෙන් අයින් වෙන්න ඕනේ!" කියලා කෑ ගහනවද?

ඒ හැඟීම හරිම සාධාරණයි. සමහර වෙලාවට රැකියාවෙන් අයින් වෙන එක තමයි ගන්න තියෙන හොඳම තීරණය.

ඒත්... ඒක හදිසි කේන්තියකට, හිතේ කලබලයකට ගන්න ඕන තීරණයක් නෙවෙයි. ඔයාගේ "Resignation Letter" එක Type කරන්න කලින්, නැවතිලා, හිතට අවංක වෙලා, මේ ප්‍රශ්න 5 ඔයාගෙන්ම අහලා බලන්න.

1. මම දුවන්නේ 'දෙයකින් පලා යන්නද?' එහෙමත් නැත්නම් 'දෙයක් කරා දුවනවද?' (Am I running FROM or TO?)
මේක තමයි වැදගත්ම ප්‍රශ්නය.

පලා යාම (Running FROM): ඔයා අයින් වෙන්න හදන්නේ නපුරු ලොක්කා නිසාද? වැඩ වැඩි නිසා එන Stress එක නිසාද? ඔෆිස් එකේ ඉන්න කෙනෙක් එක්ක තියෙන ප්‍රශ්නයක් නිසාද? මේ වගේ හේතුවක් නිසා අයින් වෙනවා නම්, ඔයා යන්නේ "පලා යාමක්".

කරා දිවීම (Running TO): ඔයා අයින් වෙන්නේ මීට වඩා හොඳ රැකියාවක් ලැබිලාද? ඔයාගේම Business එකක් පටන්ගන්න පැහැදිලි Plan එකක් තියෙනවද? ඔයාගේ හීනයක් වෙන උසස් අධ්‍යාපනයක් හදාරන්නද? මේ වගේ හේතුවක් නම්, ඔයා යන්නේ "වඩා හොඳ දෙයක් කරා".

හදිසි කේන්තියට "පලා ගියොත්", ඊළඟට යන තැනත් මේ වගේම ප්‍රශ්න එන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ඔබේ තීරණය "පලා යාමක්" ද, "වඩා හොඳ දෙයක් කරා යාමක්" ද කියලා මුලින්ම තේරුම් ගන්න.

2. මගේ 'Emergency Fund' එක සූදානම්ද? පඩියක් නැතුව මාස කීයක් ඉන්න පුළුවන්ද? 💰
හිතේ සතුට සල්ලි වලට ගන්න බෑ තමයි. ඒත් බඩගින්නේ ඉන්නත් බෑ. අයින් වුණාට පස්සේ අලුත් ජොබ් එකක් හම්බවෙන්න මාස 3ක්, 6ක් උනත් යන්න පුළුවන්.

ඔබේ මාසික වියදම් (ගෙවල් කුලී, බිල්, කෑම බීම) ඔක්කොම එකතු කරලා බලන්න.

ඒ වගේ අවම වශයෙන් මාස 3-6කටවත් සෑහෙන මුදලක් "හදිසි අරමුදලක්" (Emergency Fund) විදියට ඔයා ළඟ තියෙනවද?

මූල්‍යමය වශයෙන් ස්ථාවරව ඉඳන් තීරණයක් ගන්නකොට හිතට දැනෙන නිදහස ගොඩක් ලොකුයි.

3. අයින් වුණාට පස්සේ, අඟහරුවාදා උදේ 9ට මම මොකද කරන්නේ? 🤔
අයින් වෙලා පහුවදා ඉඳන් දැනෙන නිදහස හරිම සුන්දරයි. ඒත් සතියක් දෙකක් යද්දී මොකද වෙන්නේ?
ඔයාට පැහැදිලි දින චර්යාවක්, සැලැස්මක් තියෙනවද? අලුත් ජොබ් හොයනවද? Course එකක් කරනවද? Business එකේ වැඩ පටන් ගන්නවද?
"නිකන් ඉන්නවා" කියන එක මුලදී හොඳ වුණාට, කල් යද්දී ඒකම මානසික පීඩනයක් වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා, ඊළඟ පියවර ගැන පැහැදිලි අදහසක් තියාගන්න.

4. ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ 'මේ පුටුවේද?' එහෙමත් නැත්නම් 'මේ පුටුවේ ඉන්න මගේද?' 🤷‍♂️
සමහර වෙලාවට ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ රැකියාවේම නෙවෙයි.

පුටුවේ ප්‍රශ්නයක්: රැකියාවේ වගකීම් වැඩියි, Company Culture එක ගැලපෙන්නේ නෑ, ලොක්කා එක්ක වැඩ කරන්න අමාරුයි. මේවා නම් ප්‍රශ්නේ තියෙන්නේ "පුටුවේ".

පුටුවේ ඉන්න ඔබේ ප්‍රශ්නයක්: ඔබට burnout (වැඩ කරලාම හෙම්බත් වෙලා) වෙලාද? ඔබේ පෞද්ගලික ජීවිතයේ ප්‍රශ්නයක් රැකියාවට බලපානවද? ඔබට අලුත් skill එකක් ඉගෙන ගන්න අවශ්‍යතාවයක් තියෙනවද?

සමහරවිට ඔයාට අවශ්‍ය වෙන්නේ රැකියාවෙන් අයින් වෙන එක නෙවෙයි, සතියක විතර හොඳ නිවාඩුවක් වෙන්න පුළුවන්. නැත්නම්, ඔබේ ආකල්පවල පොඩි වෙනසක් වෙන්න පුළුවන්.

5. අයින් වෙනවා කියන 'Nuclear Option' එකට කලින්, මට මෙතනම විසඳගන්න දෙයක් තියෙනවද? ☢️
රැකියාවෙන් අයින් වෙනවා කියන්නේ අන්තිම විසඳුම. ඒකට කලින් මේ දේවල් කරලා බැලුවද?

ඔබේ ප්‍රශ්නය ගැන ලොක්කා එක්ක විවෘතව කතා කළාද?

වෙනත් department එකකට මාරුවක් ඉල්ලුවාද?

ඔබේ වැඩ රාජකාරිවල වෙනසක් කරන්න පුළුවන්දැයි ඇහුවාද?

සමහර වෙලාවට පොඩි සාකච්ඡාවකින් ලොකු ප්‍රශ්නයක් විසඳගන්න පුළුවන්. ඒ හැම දොරක්ම වැහුණාට පස්සේම "අයින් වීමේ" දොර අරින්න.

අවසාන වශයෙන්,
මේ ප්‍රශ්නවලට අවංකව උත්තර දුන්නට පස්සේ, ඔබේ තීරණය "අයින් වීම" නම්, ඒ ගැන දෙපාරක් හිතන්න එපා. විශ්වාසයෙන් ඒ පියවර තියන්න. ඔබේ තීරණය "තව ටිකක් ඉඳලා බලනවා" නම්, ඒකත් හොඳයි.

වැදගත්ම දේ, හදිසි හැඟීම් මත තීරණ නොගෙන, බුද්ධිමත්ව, සැලසුම්සහගතව ඔබේ අනාගතය ගැන තීරණයක් ගැනීමයි.

මේ ලිපිය රැකියාව ගැන කලකිරිලා, ලොකු තීරණයක් ගන්න හිතාගෙන ඉන්න ඔයාගේ යාළුවෙක්ටත් නිවැරදි පාර පෙන්වයි. Share කරන්න. 🚀