NextGen Science Research

Microsoft Windows 10 retired - What you need to know (Windows 10 and 11 22H2 - End of life)
===================

Windows 10 reached its end of life on 2025-October-14. Windows 10 is actually one of the most successful releases of Windows client operating systems. It has become a fairly stable, secure, robust operating system.

Windows 10 is now 10 years old (having been released in 2015). Microsoft has decided that it is time to retire it. Accordingly, Windows 10 Enterprise, Pro and Home will no longer receive software updates, security fixes or technical support from Microsoft.

Goodbye Windows 10!

-----------------------------------------------------------------------

Other Windows operating systems on Microsoft's end-of-life list this year

-----------------------------------------------------------------------

- This is the end of life for the Windows 11 Enterprise/IoT 22H2 version.
- Windows 11 Home/Pro/Server Version 23H2 will reach end of life on November 11/October 24.

More on 1st comment

Imane Khelif (ඉමේන් ඛලීෆ්), Olympics, Intersex, Binary, Genetics, and Controversy (සැකෙවින්)...

ඉමේන් ඛෙලිෆ් එක්ක ආයෙත් ඔලිම්පික් වේදිකාව උණුසුම් වෙලා. ඒකට හේතුව ඊයෙ බොක්සිං වළල්ලෙ දි ඇල්ජීරියන් ජාතික ඉමේන් කියන කාන්තා බොක්සිං ක්‍රීඩියාව විසින් ඉතාලි ජාතික ඇන්ජලා කරිනිව පරාජය කිරීම සහ ඒ වැදුනු වේගවත් ප්‍රහාර කීපය සහ ඉමේන් ගෙ ස්වරූපය නිසා ඇන්ජලා ගෙ සංවේදී වීම සහ පසුව ඇය කියපු දේවල්.

එතකොට මේ කතාව එක්ක ඉමේන් කියන්නෙ ඇත්තට ම කාන්තාවක් ද නැත්නම් පිරිමියෙක් ද නැත්නම් undefind/intersex කෙනෙක් ද කියන කාරණය තදින් කතාබහ වෙනව. ඇත්තටම ඉමේන් ඉන්ටසෙක්ස් කෙනෙක් ද?

මේක අප හරියට තහවුරු කරගෙන නෑ. දැනට තිබෙන කරුණූ අනුව. 2023 දි ජාත්‍යන්තර බොක්සිං ෆෙඩරේෂන් එකෙන් ඉමේන් සහ තව චීන ක්‍රීඩිකාවක් ඔවුන්ගෙ ස්ත්‍රී පුරුෂ බව සහ ටෙස්ටෙස්ටරෝන් හෝමෝන වගේ කාරණා නිසා කාන්තාවන් ලෙස තරඟ වදින්න බැරි බවට තහවුරු කරනව. ඒත් මේ කාරණාවෙදි ඔවුන් යොදාගත්ත ටෙස්ට්ස් වගේම සත්‍ය ලෙස ඉමේන් ඉන්ටසෙක්ස් කෙනෙක් ද කියන එක පැහැදිළි වෙලා නෑ. එහෙම වෙන්නත් පුළුවන්.

මෙතන ටර්ම්ස් ගැන ටිකක් පැහැදිළි කරගනිමු. මේකට ජීවවිද්‍යාව සම්බන්ධ නැත්නම් ජාන අම්බන්ධ සාමාන්‍ය දැනුමක් තියනව නම් සුදුසු යි. ඔයාල දන්නවත් ඇති ජෛවවිද්‍යාත්මකව කාන්තාවක් සහ පිරිමියෙක් වෙන් කෙරෙන්නෙ ක්‍රෝමසෝම නැත්නම් වර්ණදේහ වල ස්වභාවය හරහා (කළලය මූලිකව ඇතිවෙන්නෙ කාන්තාවක් වැනි ලක්ෂණ එක්ක නමුත් පසුව හෝමෝන හරහා ඒව වෙනස් වෙනව). මිනිස්සුන්ගෙ වර්ණදේහ යුගක 23ක් තියනව. X සහ Y කියල දෙකක් තියනව. කාන්තාවන් වෙන්නෙ XX වර්ණදේහ තියනවනම්. පිරිමියෙක් වෙන්නෙ XY තියනවනම්. මේ XY කාරණා තීරණය ශුක්‍රාණු හරහා කෙරෙන වැදගත් දෙයක්. වැඩි විස්තර අවශ්‍ය නම් https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK9967 බලන්න පුළුවන්.

සමහර අවස්ථා තියනව විරළ ව බාහිරින් පිහිටන ලිංගය සහ එහි ස්වභාවය කාන්තා ලක්ෂණ ගන්න නමුත් අභ්‍යන්තරයෙන් පිරිමි අය වෙන කොටස්. මේ අයට විවිධ නම් භාවිත වුනා කාලයකට කලින්. අපි ඒව දැන් භාවිත කරන්නෙ නෑ. අපි මේ අයට කියනව Intersex/ කියා. නැත්නම් Undefined S*x කියන්න පුළුවන්. හැබැයි XY වර්ණදේහ තියන නිසා මේ පුද්ගලය ජාන සහ ජෛව කාරණා අනුව පිරිමි කෙනෙක්. මේක binary බෙදුමක්. ඉස්සර මේ තත්ත්වයට hermaphrodite කියල භාවිත වුනා. ඒක වැරදි යෙදුමක්. මොකද කෙනෙකුට පූර්ණ පිමියෙක් සහ පූර්ණ කාන්තාවක් වෙන්න එකවර බෑ. ඒ නිසා ඒ වචනය අප මේ වෙනකොට භාවිත කරන්නෙ නෑ..

S*x (Biological) සහ gender කියන එකත් පටලවගන්න එපා. එකක් ජෛව නැත්නම් ශාරීරිකව පෙනෙන්න තිබෙන එකක්. අනෙක බොහෝදුරට කෙනෙක් තමන්ගෙ ලිංගිකත්වය ගැන සමාජමය ලෙස දක්වන අනුගතවීමක්. මේ අප කතා වෙන ඉමේන් ගෙ කතාව ඈඳෙන්නෙ පළමු එකට.

XY chromosome තියනව කියන්නෙ අදාළ කෙනා genatically male. ප්‍රශ්නෙ තියෙන්නෙ මේ අයට කාන්තා ලිංගික අවයව පිහිටන්න පුළුවන් වීම. උදාහරණයකට Morris Syndrom තියන කෙනෙකුට (සම්පූර්ණ ලෙස) බාහිර පිරිමි අවයව (සංවර්ධනය නොවෙන නමුත් පෙනෙන්න තියන වෘෂණ) එක්ක කාන්තා අභ්‍යන්තර ලිංගික සැකැස්මක් තියනව. ස්‍ය්න්ඩ්‍රම් එක පූර්ණව නැති කෙනෙකුට සමහරවිට කාන්තා ලිංගික අවයව පිහිටන්න පුළුවන්. සමහරවිට පිරිමි ලිංගික අවයව පිහිටන්න පුළුවන්. සමහරටිට දෙකම පිහිටන්න පුළුවන්, එකක් අයින් කරන්න ඕන. මේ ප්‍රජනක පද්ධති ශුක්‍ර හෝ ඩිම්බ හදන්නෙ නෑ. මේව genetic mutations/disorders නිසා වෙන්න පුළුවන්. ඒ එක අවස්ථාවක්.

Swyer syndrome වගේ අවස්ථාවකදි ලැබෙන්න කාන්තා ප්‍රජනක පද්ධතියක්. මේ වගේ කෙනෙකුට බාහිර වගේම අභ්‍යන්තර යම් මට්ටමක කාන්තා ප්‍රජනක පද්ධතියක් තිබුණට ඩිම්බ හැදෙන්නෙ නෑ. මේ අවස්ථා වල දි හෝමෝන් තෙරපි කරන්න වෙනව අස්ථි වල සංවර්ධනය උදෙසා. නමුත් බාහිරින් කාන්තා පෙනුමක් තිබෙන නිසා මේ වගේ කෙනෙක් කාන්තාවක් ලෙස කුඩා කල සිට අනන්‍යතාව හදාගෙන සමාජගත වෙන්න පුළුවන්. මේ අයගෙ අස්ථි පිරිමින්ගෙ තරම් ශක්තිමත් වෙන්නෙ නෑ හෝමෝන තෙරපි එකක් නොකළ නම්. එහෙම කරන්න මේක උපතට පෙර හෝ යෞවන අවධියට එනකොටම හඳුනාගන්න වෙනව. මේ ක්‍රියාවලිය කරගෙන ගියොත් සමහර කෙනෙකුට බාහිරින් ගන්න ඩිම්බයක් තැන්පත් කරල දරුවෙක් හදාගන්න පුළුවන්.

මීට අමතවර XXY තිබෙන අයත් ඉන්නව (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/medgen/416028)

මේ උක්ත අයගෙන් gender dysphoria තියෙන අය 8% සිට 20%ක් වගේ ගණනක් ඉන්නව. ඒ මොකද ශරීරයෙ කොටසක් පිරිමි නිසා ජෛව කාරණා අනුව ප්‍රතිරෝධයක් ඇතිවෙනව. ඒක නිසා අර LGBTQ කොටසට අදාල ප්‍රශ්නයක් එතනට එකතු වෙනව. නමුත් එතනදි මේ අය LGBTQ (හෝ LGBTI) ගොඩට ම එකතු කරන්න යාමෙන් මේ ප්‍රශ්නය තියන අයගෙ ඊට ආවේනික අයිතීන් ගැන කතා කරන්න අවස්ථාවක් නැතිවෙනව. මේ වගේ ප්‍රශ්නෙක ඉන්න අයට ඇතිවෙන හැඟීම් මොනවගේ ද කියන එක ඉතා සංවේදී කරුණක් මොකද ජානගත කාරණා අනුව binary විදියට සෙක්ස් අssign කරන නිසා. එහෙම කෙනෙකුට ඇතිවෙන ප්‍රශ්න හිතාගන්න බැරි තරම්.

ප්‍රශ්නෙ තියෙනෙ අපි බාහිර අවයව වලින් ගැහැනු පිරිමි බව බලන නිසා ඇතිවෙන ගැටළුවක්. එහෙම වුනාම ඒ පුද්ගලයා නිවස තුළ සහ සමාජයේ කාන්තාවක් විදියට තමයි ගොඩනැගෙන්නෙ. නමුත් සිතුම්පැතුම් සහ ගතිලක්ෂණ පුරුෂ වෙන්න පුළුවන් නොවෙන්නත් පුළුවන්. බොහෝවිට අභ්‍යන්තරයෙ ඉන්නෙ නැත්නම් core එක පිරිමියෙක්. මේව ඇත්තටම බයලොජිකලි නැත්නම් ජාන ආශ්‍රිත developmental disorders.

මේ පුවත සම්බන්ධයෙන් ගත්තොත් ඉමේන් මේක දන්නව ද දන්නෙත් නෑ. සමහර විට දන්නවත් ඇති. ඇල්ජීරියාව මුස්ලිම් රටක් නිසා මේව එළියට නොගන්නත් ඉඩ තියනව. ඔවුන් කොන්ස්පිරසි එකක් ගැන චෝදනා කළා. නමුත් ඇත්ත සොයාගන්න ඉඩ දීම වඩා හොඳයි. එතකොට මෙහෙම ගැටළුවක් නැත්නම් කිසි ප්‍රශ්නයක් වෙන්නෙ නෑ.

ඔලිම්පික් එකේදි හෝමෝන් ටෙස්ට් වගේ දේවල් පමණක් නම් කරන්න හෝමෝන තෙරපි සහ අනෙකුත් දේවල් වලට ලක් වුනු/වෙන කෙනෙකුට නම් ඒකට අහු නොවී යන්න පුළුවන් වෙන්න ඇති (මම මේ ගැන වැඩි දෙයක් දන්නෙ නෑ, මම වැරදි වෙන්න පුළුවන්). නමුත් මේ අය මේල් හෝමෝන්ස් තිබෙන අය නිසා ශරීරය කාන්තාවන්ට වඩා ශක්තිමත්ව වර්ධනය වෙනව. එතන දි තමයි ගැටළුව එන්නෙ.

ක්‍රීඩා තරඟ වලට ආවම මේ වගේ පිරිමි ලක්ෂණ තියන කෙනෙකුගෙ ශක්තිය එක්ක (බොක්සිං නම් පංච් එකක් එක්ක) ගැටෙන එක පහසු නෑ. පෞද්ගලිකව සටන් කලා වසර ගණනක් හදාරන අතරතුර කළාතුරකින් මෙවන් අය හමුවෙනව. සමහරුන්ට අසාමාන්‍ය ශක්තියකුත් ධෛර්‍යයකුත් තිබෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා මෙතන ඇත්තටම ප්‍රශ්නයක් තියනව මේ පාර්ශ්ව දෙකට ම (මේ අය සහ මේ අය කාන්තාවන් එක්ක තරඟ වලට දැම්මම ඒ ප්‍රතිවාදීන්ට).

එතකොට මේ තරඟයට ආපු ඉතාලි කාන්තාව කලින් ම තමන්ගෙ රටේ සහ රසිකයන් විසින් demotivate කරපු බව කෝච් කියනව. ඉමේන් එල්ල කරපු පහරකින් නාසය බිඳුන් බව කිව්වත් කෝච් කියන්නෙ ඒක බලන්න ඕන කියල. එතනත් pre-judgement නැත්නම් නැඹුරුවක් පදනම් වුනු බිඳවැටීමක් කලිනුත් තිබිල තියනව කියල හිතෙනව. නමුත් ඇත්තටම ඇයට ඒ පහරවල් සැර වුනා වෙන්න හැකියාව තිබෙනව. මිට වඩා සාධනීය ලෙස මේක විසඳුනා නම් මම කැමති යි.

මේ කාරණය සෑහෙන විවාදාත්මක යි. විවාදයෙදි පිල් දෙකක් ඉන්නව. Genetic terms follow කරන පිරිස සහ ඊටවඩා කාරණා සංකීර්ණයි කියල දකින පිරිස. ජාන සම්බන්ධයෙන් බැළුවම නම් එහෙම inter එකක් නෑ තමයි. ජෙන්ඩ එක නම් එහෙම බයිනරි වෙන්නෙ නෑ. නමුත් කෙනෙක් හැදෙන්නෙ ජෛව, මනෝ, සමාජයීය සහ ආධ්‍යාත්මික (BPSS) වශයෙන් හරි ලොකු වෙනස්කම් අරගෙන නිසා මේ වගේ ප්‍රශ්න වලදි ඔවුන්ගෙ ලිංගික කාරණා සහ ජෙන්ඩ එක යන දෙකම සම්බන්ධ වේදනා සහ අයිතීන් ගැන කතා කරන්න වෙනව. අනික් අතින් ඒව නිසා වෙනත් කොටසකට එන ප්‍රශ්නත්, අගතීනුත් කතා කරන්න වෙනව. එතකොට සමහර දේවල් උභතෝකෝටික වෙනව. ඉදිරියේදි මේ කාරණා වඩා තුලිත වෙන්න දේවල් සකස් වේවි.

එතකන් ඔවැනි කාරණා එක්ක අපට ගනුදෙනු කරන්න වෙනව. එතන දි මේ පාර්ශ්ව වල අවස්ථා සහ ඛෙදයන් සම්බන්ධයෙන් සංවේදී වෙන්නත් වෙනව. මන්ද කාලයක් තිස්සෙ මේ කාරණා වලදි මේ පාර්ශ්ව අගතියට සහ විසුළුවට ලක් වෙනව (උදා.. ඉංදියානු මංගල උත්සව වලදි එහෙම නටන්න එන ට්‍රාන්ස් සෙක්ස් අයට සෑහෙන වද හිංසා වලට ලක්වෙනව, ලංකාව තුළ නම් එතරම් චන්ඩ නොවුවත් සමහර අවස්ථා වලදි ඔවුන්ට පහර දෙන සහ තාඩන පීඩන කරන අවස්ථා හමුවෙනව). ඔවුන් මේ කොටුවූ ජීවන කරළියෙන් එළියට ඇවිත් ක්‍රීඩා කරළියට එනකොට තවත් ප්‍රශ්නයක් මතු වෙලා. ඉමේන් හිතන් ඉන්නව මම කාන්තාවක් මට එහෙම ඉන්න පුළුවන් කියල. එකපාර ම යථාර්ථය උඩු යටිකුරු වෙනව. ඒක කෙනෙකුට සෑහෙන මානසික යුද්ධයක් වෙන්න පුළුවන් ජීවිත කාලය පුරා ම (ඇය මෙතන දි මේ සම්බන්ධයෙන් අනවබෝධයෙන් ඉන්නව නම්, එහෙම වෙන්න හෝ නොවෙන්න පුළුවනි, අපි දන්නෙ නෑ තවම).

Image Credit: India(.)com