WUTT YEE - Pharmacy

"လေးဆယ်ကျော် မိန်းမသား ရေးတဲ့စာ"
သူငယ်ချင်းရေ!
အသက်၄၀ကျော်လာတဲ့ အချိန်မှာ ငါတို့မိန်းမသားတွေဟာ အရင်လို လူတိုင်းကို စိတ်ချမ်းသာအောင် လိုက်လုပ်ပေးနိုင်တဲ့ အင်အား မရှိတော့ဘူး။ပင်ပန်းလာပြီ။တိတိတိတ်လေး ခံစားရတာလည်း မောလာပြီနော်။
ငါတို့က ဒီအရွယ်မှာ လူတွေအတွက်အများကြီးပေးဆပ်ခဲ့ ပြီးနေပါပြီ။
မိသားစု၊ ကလေးတွေ၊ အိမ်ထောင်ရေး၊ အလုပ်၊ လူမှုဆက်ဆံရေး။
အခြားသူတွေအတွက် အမြဲစဉ်းစားပေးရင်း
တစ်ချိန်မှာ “ကိုယ်ကိုယ်တိုင်” ပျောက်သွားတတ်တယ်။

ဒါကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့စိတ်ကျန်းမာပျော်ရွှင်ဖို့(mental health )အတွက် ထိန်းဖို့လိုတဲ့အရာတွေက

(၁)။လူတိုင်းကို ကျေနပ်အောင်လုပ်ပေးဖို့ မကြိုးစားပါနဲ့တော့။
အားလုံးကို အဆင်ပြေအောင်လုပ်ပေးဖို့ကြိုးစားရင်းအများဆုံးပင်ပန်းသွားတာ ကိုယ့်စိတ်ပဲ။
(၂)။ဘယ်အရာကို မဆိုအကန့်အသတ်(Boundary )ထားတတ်ဖို့လိုတယ်။
ကိုယ့်ကို အမြဲစိတ်ဖိစီးစေတဲ့လူ၊
လိပ်ပြာမလုံအောင် ခံစားချက်ပေးတဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေ ကနေ နောက်တစ်လှမ်းဆုတ်ပြီး အကွာအဝေးထားတတ် ရမယ်။
(၃)။အနားယူတာကို အပြစ်လို့ မခံစားပါနဲ့။
တစ်ချို့မိန်းမတွေက အမြဲအလုပ်လုပ်နေမှ တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ထင်တတ်ကြတယ်။
တကယ်တော့ စိတ်ကျန်းမာဖို့ဆိုတာ အနားယူပေးဖို့လည်းလိုတယ်။
(၄)။ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ပြောင်းလဲမှုကို လက်ခံတတ်ပါစေ။
ဟိုမုန်း(Hormone )ပြောင်းလဲတာ/ စိတ်အတက်အကျ၊ ဝမ်းနည်းလွယ်လာတာတွေက အားနည်းနေတာမဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နားလည်ပေးဖို့လိုတဲ့အချက်ပေးခေါင်းလောင်း(warning sign)ပါ။
(၅)။ကိုယ့်အတွက်ပျော်ရွှင်မှုတစ်ခုခုကို တကူးတက လုပ်ပါ။
စာဖတ်တာ၊ လမ်းလျှောက်တာ၊ သစ်ပင်/ပန်းပင်စိုက်တာ/သီချင်းနားထောင်တာ/ကခုန်တာ။
"မိခင်” “ဇနီး” ဆိုတဲ့ role အပြင်
“ကိုယ်တိုင်” အနေနဲ့အသက်ရှင်နေဖို့လိုတယ်။
(၆)။အရာအားလုံးကို တိတ်တိတ်လေး ခံစားမနေပါနဲ့တော့။
စိတ်ဖိစီးမှုတွေကို အမြဲမျိုသိပ်ထားရင်
နောက်ဆုံးမှာ anxiety, depression ပုံစံနဲ့ ပြန်ထွက်လာတတ်တယ်။
ယုံကြည်ရသူတစ်ယောက်ယောက်ကို အမြဲရင်ဖွင့်ပါ။
လိုအပ်ရင် အကူအညီ(professional help )ယူဖို့လည်း မရှက်ပါနဲ့။
မှတ်ထားပါ သူငယ်ချင်းရေ!

အသက် ၄၀ ကျော်လာတာက
အိုမင်းလာတာမဟုတ်ဘူး။

ဘယ်အရာက ကိုယ့်စိတ်ကို ဖျက်ဆီးနေတယ်။
ဘယ်သူတွေက ကိုယ့်ကို အဆိပ်လာခပ်နေတယ်။
ဘယ်အရာက တကယ်တန်ဖိုးရှိတယ်ဆိုတာ
ပိုရှင်းရှင်းလင်းလင်းသိလာတဲ့ ဘဝတစ်ဆစ်ချိုး
စိတ် ပြန်လည် နုပျိုလာတဲ့အရွယ်ပါနော်။
(ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နဲ့အိုမင်းသွားကြမယ်နော်။သဘောတူကြလား?)
ညနေမိုး(ကလေး)

&usa
40
health for women

-ဒီရက်ပိုင်း လူပြောများနေတဲ့၊ ကုသဆေးမရှိသေးတဲ့ "ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်" အကြောင်း 🚨🦠

မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ…. ဒေါက်တာရဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အခုရက်ပိုင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးလောကမှာ အထူးသတိထားနေရတဲ့ သတင်းတစ်ခုကတော့ "ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် (Hantavirus)" သတင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကျွန်တော်တို့နဲ့ နီးစပ်တဲ့ စင်ကာပူနိုင်ငံမှာ ဒီဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေရှိတဲ့ သံသယလူနာ ၂ ဦးကို အမျိုးသားကူးစက်ရောဂါဗေဒဌာန (NCID) မှာ သီးသန့်ခွဲခြားပြီး စောင့်ကြည့်နေရပြီလို့ သိရပါတယ်။

အခုနောက်ဆုံးရရှိထားတဲ့ သတင်းတွေအရ အာဂျင်တီးနားက ထွက်ခွာလာတဲ့ MV Hondius အပျော်စီးသင်္ဘောပေါ်မှာ လူ ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အဲ့ဒီသင်္ဘောပေါ်မှာ ပါလာတဲ့ စင်ကာပူနိုင်ငံသား ၂ ဦးကိုလည်း လက်ရှိမှာ သီးသန့်ခွဲခြားပြီး စောင့်ကြည့်နေရပြီလို့ သိရပါတယ်။

ဒီအခြေအနေဟာ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အာဆီယံနိုင်ငံတွေဆီကို ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်က ခြေဦးလှည့်ပြီး ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်မလားဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမယ့်အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။

🔍 **ဘယ်လိုကနေ စတင်ခဲ့တာလဲ?**
အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာလာတဲ့ MV Hondius ဆိုတဲ့ အပျော်စီးသင်္ဘောပေါ်မှာ "Andes hantavirus" ကူးစက်မှု စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။ လက်ရှိအချိန်အထိ ဒတ်ခ်ျဇနီးမောင်နှံ ၂ ဦးနဲ့ ဂျာမန်ခရီးသည် ၁ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီသင်္ဘောပေါ်မှာ လိုက်ပါခဲ့တဲ့ ခရီးသည် ၄၀ ခန့်ဟာ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု မလုပ်ရသေးခင်မှာပဲ သူတို့ရဲ့ နေရပ်နိုင်ငံ ၁၂ နိုင်ငံဆီကို ပြန်သွားခဲ့ကြတာမို့ ကမ္ဘာအနှံ့မှာ အရေးပေါ် ပြင်ဆင်မှုတွေ လုပ်နေကြရပါတယ်။

⚠️ **လူအချင်းချင်း ကူးစက်နိုင်လား?**
ပုံမှန်အားဖြင့် ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်ဟာ ကြွက်တွေရဲ့ ဆီး၊ မစင်နဲ့ တံတွေးတွေကနေတဆင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကနေ ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။လူကို ကူးစက်တာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခုဖြစ်ပွားနေတဲ့ **Andes strain** မျိုးစိတ်ဟာ "လူအချင်းချင်း ကူးစက်နိုင်စွမ်းရှိတယ်" လို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က အတည်ပြုထားပါတယ်။ ဒါက တကယ့်ကို သတိထားရမယ့် အချက်ပါပဲ။

🤒 **ရောဂါလက္ခဏာများ**
* ဖျားခြင်း၊ ကိုယ်လက်ကိုက်ခဲခြင်း
* အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းပြဿနာများ ဖြစ်ခြင်း
* အသက်ရှူရ ခက်ခဲခြင်း (ပြင်းထန်ပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါတယ်)

🚫 **ကုသဆေးနဲ့ ကာကွယ်ဆေး**
အခုအချိန်အထိ ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ်အတွက် တိကျတဲ့ ကုသဆေးရော၊ ကာကွယ်ဆေးပါ မရှိသေးပါဘူး။ ဝေဒနာ သက်သာအောင်ပဲ ပြုစုကုသပေးနိုင်တာဖြစ်လို့ ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့က အဓိကဖြစ်ပါတယ်။

💡 **အကြံပြုချက်**
၁။ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ ရောဂါပျိုးသက်တမ်းက ၆ ပတ် (၄၅ ရက်) အထိ ကြာမြင့်နိုင်တာမို့ လက္ခဏာ ချက်ချင်းမပြတတ်တာကို သတိပြုပါ။
၂။ ကြွက်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ သန့်ရှင်းရေးကို အထူးဂရုစိုက်ပါ။ကိုယ့်အိမ်မှာ ကြွက်တွေမရှိအောင် ဂရုစိုက်ပါ။ ကြွက်ချေး၊ ကြွက်ဆီး ပေကျံနိုင်တဲ့ နေရာတွေကို သေချာ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ပါ။

၃။ ဖျားနာတာ၊ အသက်ရှူရ ခက်ခဲတာမျိုးရှိရင် ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ပြသပါ။

WHO ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ လုံလောက်တဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ လုပ်ရင်တော့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါအသွင် (Pandemic) ဖြစ်လာနိုင်ခြေ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် မကြောက်ပါနဲ့၊ ဒါပေမဲ့ သတိတော့ ထားကြစို့ဗျာ။

ဒီသတင်းလေးကို ကိုယ့်ရဲ့ မိတ်ဆွေတွေ၊ မိသားစုဝင်တွေပါ သတိထားနိုင်အောင် **Share** လုပ်ပြီး မျှဝေပေးလိုက်ကြပါဦးနော်။

အခုလိုမျိုး အရေးကြီးတဲ့ ကျန်းမာရေးသတင်းတွေကို နေ့စဉ် သိရှိနိုင်ဖို့ Dr. Ye ရဲ့ page ကို **See First** လုပ်ထားကြပါဦးခင်ဗျာ။

အားလုံးပဲ ကျန်းမာကြပါစေ
ဒေါက်တာရဲ။

#ဟန်တာဗိုင်းရပ်စ် #ကျန်းမာရေးသတိပေးချက် #ဒေါက်တာရဲ