Dream Banker

✅✅भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९
©Kushal Neupane Sir

🙏बधाई छ हाम्रो भावी प्रधानमन्त्री ज्यूलाई🙏

झापा–५ मा बालेनको जित निश्चित❤️❤️
अग्रता: ३५,०९०
गन्न बाँकी मत: ३०,९३३
अब सबै भोट ओलीलाई गए पनि बालेनलाई जित्न सक्दैन😀

कुल समानुपातिक मतबाट कसरी निकालिन्छ सिट सङ्ख्या ?
===================================
👉️👉️समानुपातिक प्रणालीमा सिङ्गो देशलाई एउटा क्षेत्र मानेर राजनीतिक दलले १६५ निर्वाचन क्षेत्रबाट पाएको मतको एकमुस्ट रूपमा गणना हुन्छ

👉️👉️समानुपातिक सिटका लागि कुल खसेको मतको ३ प्रतिशत मत कटाउने दलले मात्र सिट सुरक्षित गर्न सक्छन् ।

👉️👉️३ प्रतिशत मत नपाउने दलले समानुपातिक तर्फको सिट पाउन नसक्ने व्यवस्था छ भने सो मत सिटका लागि गणनाभित्र नपर्ने हुन्छ अर्थात् खेर जान्छ ।

👉️👉️समानुपातिक मतबाट सिट विभाजनका लागि निम्न विधि अपनाइन्छ

१) देशभरि खसेको समानुपातिक तर्फको मतको कुल सङ्ख्याबाट ३ प्रतिशत मत कति हुन्छ पत्ता लगाउने

२) ३ प्रतिशतको थ्रेस होल्ड कटाउने र नकटाउने दलको पहिचान गर्ने

३) समानुपातिक सिटका लागि ३ प्रतिशत मत कटाउने दलहरूलाई लिने र ३ प्रतिशत मत कटाउने दलहरूले पाएको मतलाई जोडेर कुल योगफल निकाल्ने

४) सो कुल योगफललाई समानुपातिकको कुल सिट सङ्ख्या ११० ले भाग गर्ने ।

५) ११० ले भाग गर्दा जति अङ्क आउँछ त्यो अङ्कले फेरि ३ प्रतिशत मत कटाएका राजनीतिक दलले पाएको समानुपातिक तर्फको कुल मतलाई भाग गर्ने

६) सो भाग गर्दा जुन अङ्क आउँछ त्यति हाराहारीको सिट पाउने अवस्था हुन्छ ।

#यसका लागि यहाँ एउटा काल्पनिक उदाहरण मानौँ

==================================

👉️👉️ देशभरिबाट समानुपातिक तर्फ १ करोड १० लाख मत खस्यो, त्यसमा ५ लाख बदर भयो भने सदर मत कुल १ करोड ५ लाख हुन्छ ।

👉️यो मतमा हिसाब गर्दा थ्रेस होल्ड कटाउने मानौँ ५ दल भए । ३ प्रतिशत कटाएका ती ५ दलले पाएको मतलाई एक ठाउँमा जोड्ने ।

👉️👉️यसरी जोड्दा ८० लाख मत आएको मानौँ ।

👉️👉️ सो ८० लाखलाई समानुपातिकको कुल सङ्ख्या ११० ले भाग गर्ने ।

यसरी भाग गर्दा ७२७२७.२७ आउँछ ।

👉️👉️यो अङ्कले कुनै दलले पाएको कूल समानुपातिक मतलाई भाग गर्नुपर्ने हुन्छ ।

👉️👉️ यसरी भाग गर्दा जति अङ्क आउँछ त्यति सिट पाउने अवस्था हुन्छ ।

यो उदाहरण अनुसार मानौँ,

कुनै दलले कुल समानुपातिक मत ३५ लाख पाएको अवस्थामा ७२७२७.२७ ले भाग गर्दा ४८.१२ हुन आउँछ ।

यस अनुसार सो दलले ४८ सङ्ख्या हाराहारीमा सिट पाउने हुन्छ ।

तर आयोगले ठ्याक्कै यही सूत्र प्रयोग नगरी ‘सेन्ट लक’ फर्मूला प्रयोग गरेर सिट सङ्ख्या निकाल्ने गर्छ ।

आयोगले दलको समानुपातिक सिट सङ्ख्या निकालेपछि एक साताभित्र दलहरूलाई सांसदको नाम पठाउन निर्देशन दिन्छ ।

दलहरूले यसअघि नै बुझाएको बन्दसूचीको विभिन्न क्लष्टरमा रहेको पहिलो स्थानमा रहेका नामलाई प्राथमिकता दिँदै सांसदहरूको छनौट गरेर आयोगमा पठाउनुपर्छ ।

त्यसमा कम्तीमा ३३ प्रतिशत महिला हुनुपर्ने व्यवस्था छ । प्रतिनिधिसभा निर्वाचन ऐनमा रहेको व्यवस्था अनुसार सेन्ट लक फर्मुला प्रयोग गरी भाजकहरूले दलले पाएको कुल मतलाई भाग गरेर दलले कति सिट पाएको छ, सोही अनुसार निकालिन्छ।