Fetch Nepal

राष्ट्रिय निर्माण दल नेपालका मुख्य विचारधाराहरू यस प्रकार हुन

1. जनकेन्द्रित राजनीति
सबै जाति, धर्म, भाषा र समुदायका नागरिकको समान अधिकार र सम्मान।

2. सुशासन र कडा कानुनी व्यवस्था
कानुन सबैका लागि समान, भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलता।

3. भ्रष्टाचारको अन्त्य
पारदर्शिता, जवाफदेहिता र कडा कारबाही।

4. राष्ट्रिय एकता र सामाजिक सद्भाव
धर्म, क्षेत्र वा समुदायका नाममा विभाजन होइन—एकता र मेलमिलाप।

5. समावेशी विकास
गाउँ–सहर, पहाड–तराई–हिमाल सबै क्षेत्रमा समान विकास।

6. रोजगार र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र
देशभित्रै रोजगारी, उत्पादन बढाउने नीति, युवालाई अवसर।

7. शिक्षा र स्वास्थ्यमा सुधार
गुणस्तरीय शिक्षा र सबैलाई पहुँचयोग्य स्वास्थ्य सेवा।

8. कृषि र किसानको संरक्षण
किसानलाई उचित मूल्य, आधुनिक कृषि प्रविधि।

9. सुरक्षा र विधिको शासन
शान्ति, सुरक्षा, अपराध नियन्त्रण र निष्पक्ष न्याय।


छोटो नारा शैली:
जनता–केन्द्रित नीति, सुशासनको ग्यारेन्टी—

जय राष्ट्रिय निर्माण 🙏❤️

निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ अनुसार सबैले पालाना गर्नुपर्ने आचारसंहिताका बुँदाहरु:

१. सार्वजनिक संस्था वा निकाय अन्तर्गतको स्रोत साधन र सम्पत्ति कुनै दल वा उम्मेदवारको पक्ष/विपक्षमा प्रयोग गर्न नपाइने ।

२. निर्वाचन व्यवस्थापन र मतदाता शिक्षा लगायतका कार्यक्रमहरुमा अवरोध हुने कार्य वा निर्वाचनको सामग्री वा सुचना बिगार्न वा थपघट गर्न नहुने ।

३. सार्वजनिक संस्था, विश्वविद्यालय, विद्यालय वा महाविद्यालयको क्षेत्र प्रयोग गरेर निर्वाचन सम्बन्धी भेला वा प्रचारप्रसार गर्न/गराउन नहुने ।

४. राजनीतिक दल वा उम्मेदवारको निर्वाचन चिह्न अङ्कित कपडा, पहिरन, ट्या'टु, झोला जस्ता साङ्केतिक सामग्रीको उत्पादन, प्रयोग, बिक्रीवितरण वा प्रदर्शन गर्न/गराउन नहुने ।

५. घर वा जग्गा धनीको अनुमति बिना निजको सम्पत्तिमा राजनीतिक गतिविधि तथा प्रचारप्रसार गर्न नहुने ।

६. ज्येष्ठ नागरिक, महिला, कुनै समुदाय तथा अ'पाङ्गता भएका व्यक्तिहरुको भावनामा आँच पुग्ने र चरित्र ह'त्या गर्ने गरि निर्वाचनको प्रचारप्रसार गर्न/गराउन नहुने ।

७. विद्यार्थीहरूलाई निर्वाचन प्रचारप्रसारमा प्रयोग गर्न/गराउन नदिने ।

८. निषेधित क्षेत्रमा सभा, भेला, जु'लुस, बैठक, प्रचारप्रसार लगायतका कार्य गर्न नहुने ।

९. सार्वजनिक आवागमनमा अवरोध पुग्ने गरि सभा, भेला, जु'लुस गरेर प्रचारप्रसार गर्न/गराउन नहुने ।

१०. सामाजिक सञ्जालबाट भ्रा'मक समाचार सम्प्रेषण गर्न/गराउन नहुने ।

११. निर्वाचनमा प्रतिकुल प्रभाव पार्ने उद्देश्यले सामाजिक सञ्जालमा एकाउन्ट चलाउन वा झुटो साइट खोल्न नहुने ।

१२. AI को प्रयोग गरेर निर्वाचनलाई प्रभाव पार्नेगरि हो'च्या"उन, दुष्प्र'चार गर्न, भ्रा'मक सुचना सम्प्रेषण गर्न, अप'मान गर्न, hate speech लगायतका भ्रा'मक टीकाटिप्पणी गर्न नहुने ।

१३. कुनै प्रयोजनको लागि प्रकाशित सामग्रीलाई AI को प्रयोगले निर्वाचन प्रभाव पार्ने गरि तो'डमोड गरेर सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट, रिपोस्ट, सेयर, कमेन्ट, LIVE stream, tag वा mention गर्न नहुने ।

१४. निर्वाचन आयोगका आयुक्त तथा कर्मचारीको प्रतिष्ठामा असर पर्ने गरि ला'ञ्छना लगाउन नहुने ।

१५. चरित्र ह'त्"या गर्न, व्यक्तिगत ला'ञ्छना लगाउन, मानहा'नी गर्न र यस्ता सामग्रीहरुको उत्पादन तथा प्रकाशन वा प्रशारण गर्न/गराउन नहुने ।

१६. उम्मेदवारको मनोनयन दर्ता भएको मितिदेखी मतदान सम्पन्न नभएसम्म मतपरिणामको सम्बन्धमा मत सर्वेक्षण गर्न वा परिणाम घोषणा गर्न वा प्रकाशन गर्न नहुने ।

१७. निर्वाचनलाई असर पुर्याउने गरि विचार राख्न, प्रचारप्रसार गर्न तथा सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट, रिपोस्ट, सेयर, कमेन्ट, LIVE Stream, tag वा mention गर्न/गराउन नहुने ।

१८. मतदाताको गोप्यता भङ्ग गर्ने कार्य गर्न नहुने ।

१९. मतदाता वा मतदानमा खटिएका कर्मचारीसँग वादवि'वाद वा हतोत्साहित गर्ने कार्य गर्न नहुने ।

२०. अनुमतिबिना क्यामेरा, भिडियो क्यामेरा, ड्रोन, मोबाइल वा अन्य उपकरणबाट मतदानस्थल र मतगणना स्थलको तस्बिर लिन/भिडियो खिच्न नहुने ।

२१. निर्वाचनको स्वच्छता र निष्पक्षतलाई असर गर्ने गरि कुनैपनि कार्य गर्न नहुने ।

Inna Lillahi wa Inna Ilayhi Rajioon

Amid a heartbreaking tragedy at 1:30 a.m. November 17, 2025, a bus carrying 43 Umrah pilgrims collided with a diesel tanker. One pilgrim survived by jumping from the window as they were returning to Madinah after completing their blessed journey. May Allah accept their Umrah and grant those who passed away Jannatul Firdous. My sincere condolences to their loved ones.

Important information ⬇️

In view of a tragic bus accident near Madina, Saudi Arabia, involving Indian Umrah pilgirms, a 24x7 Control Room has been set up in Consulate General of India, Jeddah.

The contact details of the Helpline are as under:

8002440003 (Toll free)
0122614093
0126614276
0556122301 (WhatsApp)

Ministry of External Affairs, Government of IndiaIndia in Saudi Arabia (Embassy of India, Riyadh)Diaspora India Connect

🇺🇸 Historic Win in New York City Mayoral Election!

​New York, one of America's largest cities, has witnessed a major political phenomenon: Indian-origin Democratic candidate Zohran Mamdani has been elected as the Mayor of New York. He achieved a remarkable victory in the mayoral race.

​Mamdani makes history as he becomes the youngest mayor in New York in over a century and the city's first Muslim mayor.
​This victory also deals a significant blow to President Donald Trump, who reportedly did not want Mamdani to win.

सुडान: मानवताले भुलेको विलाप

यी तीन युवा हत्यारा थिएनन्, चोर थिएनन्, न कुनै सेनाका सिपाही नै थिए।

उनीहरू केवल जीवनको खोजीमा निस्केका थिए।
एकको काँधमा गहुँको बोरा, अर्काको हातमा केही म्याकरोनीका प्याकेट, र तेस्रोको हात खाली— तर मनसाय मानवताले भरिएको थियो।
उनीहरूको अपराध केवल यो थियो कि उनीहरू घेरामा परेको अल-फाशिर सहरका भोका मानिसहरूसम्म खाद्यान्न पुर्‍याउन चाहन्थे।

तर र्‍यापिड सपोर्ट फोर्सेस (RSF) का दानवहरूले उनीहरूलाई पक्राउ गरे।

खाल्डो खनाइयो, मोबाइल क्यामेरा अन गरिए,
र गोलीहरूको बर्षाले उनीहरूको शरीरलाई माटोमा गाडियो।
मानवताको इज्जत, उनीहरूसँगै त्यही खाल्डोमा पुरियो।
न संयुक्त राष्ट्र संघ चिच्यायो, न विश्वको विवेक जाग्यो —
किनकि ती युवाहरू सुडानी थिए।

गाजामा प्रलय गैर-राष्ट्रियहरूको हातबाट आयो,
तर सुडानमा विपत्ति आफ्नै मुस्लिमहरूको हातबाट आएको छ।
यो त्यो भूमि हो जहाँ कहिले नील नदीको किनारमा
मेरो राज्यहरू र नुबियाका सभ्यताहरू फस्टाएका थिए।
आज तिनै किनारहरूमा मानिसहरूको रगत बगिरहेको छ।
जहाँ कहिले इतिहास लेखिन्थ्यो,
आज पीडाहरूका रेखाहरू कोरिएका छन्।

विश्वले सुडानलाई यसरी बिर्सिदियो
जसरी हिजो रातिलाई बिर्सियो।

गाजाका लागि आवाजहरू अझै पनि गुञ्जिरहन्छन्,
तर सुडानका लागि केवल मौनता बाँकी छ।

दुई वर्षदेखि चलिरहेको गृहयुद्धले
यो देशलाई भग्नावशेष र लाशहरूको मरुभूमि बनाएको छ।
सेना र र्‍यापिड सपोर्ट फोर्सेसको सत्ताको लडाइँ
अब मानिसहरूको रगतमा डुबेको छ।

डेढ लाखभन्दा बढी मानिस मारिएका छन्,
लाखौं विस्थापित, करोडौं भोकले मर्दैछन्।

उत्तरी दारफुरको मुटु, अल-फाशिर,
अब एउटा जीवित चिहानस्थल बनेको छ।

जहाँ पीठो, औषधि र पानी—
जीवनका होइनन्, मृत्युका प्रतीक बनेका छन्!
विश्वका राजधानीहरूमा
सत्ता र तेलको राजनीति धेरै महत्त्वपूर्ण छ,
ती निर्दोष आत्माहरूभन्दा धेरै महत्त्वपूर्ण छ
जो नीलको किनारमा छट्पटाइरहेका छन्।

आज एक बोरा गहुँ र केही म्याकरोनीका प्याकेट
मानवीय अपराध बनेका छन्।

सुडान, जो कहिले सभ्यताहरूको पुल थियो,
आज मानवताको चिहान हो।

यदि विश्वको विवेकले अझै पनि आँखा नखोल्यो भने,
सुडानको नाम केवल एउटा विलाप मात्र रहनेछ —
एउटा यस्तो विलाप जुन कसैले सुन्न चाहँदैन,
तर जुन शताब्दीयौंसम्म चिच्याइरहनेछ।

सुडानको समस्या के हो?

धेरै साथीहरूले सोधिरहेका छन्: सुडानमा ठ्याक्कै वास्तविक समस्या के हो? त्यहाँका जनता किन एकअर्कासँग लडिरहेका छन्? यो त्यही सुडान हो जसलाई एक समय “अफ्रिकाको अन्न भण्डार” भनिन्थ्यो — नील नदीको पानीले सिञ्चित भूमि, विश्वको सबैभन्दा ठूलो कृषि परियोजना गेजिरा योजना (Gezira Scheme) को घर।

सुडान सुनको भण्डारको हिसाबले विश्वको तेस्रो ठूलो र पशुधनको संख्यामा पाँचौं स्थानमा पर्छ। तैपनि आज, त्यही देशले अनिकाल, युद्ध र विनाशको दृश्य प्रस्तुत गरिरहेको छ। संयुक्त राष्ट्र संघका अनुसार, १० लाखभन्दा बढी सुडानी जनता गम्भीर खाद्य संकटको सामना गर्दैछन् र अनिकालको मुखमा छन्। प्रश्न यो छ: प्राकृतिक स्रोतहरूले यति धनी भएको देश रगत र बर्बादीमा कसरी डुब्यो?
वर्तमान द्वन्द्वका जराहरू

सुडानको जारी गृहयुद्ध अप्रिल २०२३ मा सुरु भयो, जब देशका दुई मुख्य सैन्य बलहरूले एकअर्का विरुद्ध बन्दुक उठाए —

* सुडानी सशस्त्र बल (Sudanese Armed Forces - SAF), र
* द्रुत सहयोग बल (Rapid Support Forces - RSF), जसलाई जञ्जावीद (Janjaweed) पनि भनिन्छ।

यो द्वन्द्व मूलतः शक्ति, सैन्य प्रभुत्व, र सुडानको राजनीतिक तथा आर्थिक स्रोतहरूमा नियन्त्रणका लागि भएको संघर्ष हो।
पृष्ठभूमि यसप्रकार छ:

सन् २०१९ मा जनविरोध प्रदर्शनपछि राष्ट्रपति ओमर अल-बशीरको ३० वर्षको शासनको अन्त्य भयो। संक्रमणकालीन सैन्य-नागरिक सरकार गठन भयो, तर चाँडै नै सेनाका प्रमुख जनरल अब्देल फत्ताह अल-बुरहान र आरएसएफका कमाण्डर मोहम्मद हमदान दगालो ("हेमेटी") बीच शक्ति संघर्ष सुरु भयो। शक्ति बाँडफाँड, आरएसएफलाई नियमित सेनामा विलय गराउने विषयमा असहमति, र भविष्यको नागरिक सरकारको संरचनालाई लिएरको मतभेदले देशलाई युद्धतर्फ धकेल्यो।

शुरुमा लडाइँ खार्तूम र वरपरका क्षेत्रहरूमा सीमित थियो, तर यो चाँडै नै देशभरि फैलियो, विशेष गरी डार्फरमा, जहाँ यसले जातीय आयाम लियो। एक समय शान्तिको प्रतीक रहेको अल-फाशिर (Al-Fashir) शहर अहिले भग्नावशेषमा छ।

आरएसएफ कसरी सत्तामा आयो?

आरएसएफ सुरुमा सेनाको हिस्सा थिएन, तर एक जनजातीय मिलिसिया (tribal militia) थियो। सन् २०१९ को विरोध प्रदर्शनका क्रममा, अल-बशीरले आफ्नो शासन जोगाउन तिनीहरूको समर्थन लिए, उनीहरूलाई अर्ध-आधिकारिक हैसियत दिए र हेमेटीलाई जनरलको पदमा बढुवा गरे। यस बललाई द्रुत सहयोग बल (RSF) नाम दिइयो।

अप्रिल २०१९ मा अल-बशीरलाई अपदस्थ गरेपछि, जनरल अल-बुरहान र उनका साथी अधिकारीहरूले नियन्त्रण लिएर संक्रमणकालीन सैन्य परिषद (Transitional Military Council) गठन गरे। जनताले सुरुमा यसलाई स्वीकार गरे, तर चाँडै नै नागरिकहरूलाई सत्ता हस्तान्तरण गर्न माग गरे।

स्वतन्त्रता र परिवर्तनका लागि शक्तिहरू (Forces of Freedom and Change - FFC) नामक राजनीतिक गठबन्धन अगाडि आयो, जसले नागरिक सरकारको लागि जोड दियो। अन्तर्राष्ट्रिय दबाबपछि, सेनाले अगस्ट २०१९ मा संयुक्त नागरिक-सैन्य सरकार गठन गर्न सहमति जनायो।

अर्थशास्त्री अब्दल्ला हामदोक प्रधानमन्त्री बने, जबकि अल-बुरहान सेना प्रमुख रहे। यस अवधिमा, सुडानले अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय, विशेष गरी संयुक्त राज्य अमेरिकासँग सम्बन्ध सुदृढ गर्‍यो र 'आतंकवादको प्रायोजक राष्ट्रहरू'को सूचीबाट हटाइयो।

यद्यपि, अक्टोबर २०२१ मा जनरल अल-बुरहानले कु (coup) मञ्चन गरे, जसले नागरिक सरकारलाई विघटन गरी हामदोकलाई नजरबन्दमा राखे। सेनाले पूर्ण नियन्त्रण लियो — जसले नयाँ द्वन्द्वको आधार तयार पार्यो।

यसैबीच, आरएसएफ एक शक्तिशाली समानान्तर सैन्य बलको रूपमा विकसित भएको थियो। यसलाई नियमित सेनामा विलय गराउने तनाव बढ्दै गयो, र अप्रिल २०२३ सम्ममा यो विवाद खुला युद्धमा परिणत भयो।

खार्तूम ध्वस्त भयो। अल-फाशिरमा नरसंहार र अनिकालका खबरहरू आए। १० लाखभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएका छन्। २०१९ मा “स्वतन्त्रताका लागि क्रान्ति” को आशामा सुरु भएको कुरा अहिले अराजकतामा परिणत भएको छ।

विदेशी संलग्नता र स्वार्थहरू :

सुडानको गृहयुद्ध केवल आन्तरिक छैन — विदेशी शक्तिहरूको यसमा गहिरो स्वार्थ छ।
लाल सागरमा सुडानको रणनीतिक स्थान — जसले मध्यपूर्व, अफ्रिका र युरोपलाई जोड्ने एक प्रमुख व्यापार मार्ग हो — ले यसलाई विश्व शक्तिका लागि खेल मैदान बनाएको छ।

* संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE):
युएईमाथि आरएसएफलाई समर्थन गरेको आरोप लागेको छ, जसलाई हतियारहरू आपूर्ति गरिएको छ (जुन सेनाले धेरैजसो जफत गरेको छ)। सुडानी सरकारले युएई विरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय अदालतमा मुद्दा पनि दायर गरेको छ। युएईको चासो सुडानको सुन खानी, खेतीयोग्य जमिन र बन्दरगाहहरूमा छ। युएईका कम्पनीहरूले कथित रूपमा आरएसएफका लागि हतियार र रकमको सट्टा डार्फर र उत्तरी क्षेत्रहरूबाट सुन तस्करी गरिरहेका छन्।

* इजिप्ट:
इजिप्टले सुडानी सेनालाई समर्थन गर्दछ, किनकि आरएसएफ वा अन्य मिलिसियाको विजयले नील नदीको पानी स्रोतमा आफ्नो नियन्त्रणलाई खतरामा पार्न सक्ने डर छ।

* साउदी अरेबिया:
सार्वजनिक रूपमा शान्ति वार्ताको समर्थन गर्दैछ, तर गोप्य रूपमा आफ्नो क्षेत्रीय स्वार्थसँग मिल्ने मैत्रीपूर्ण शासनको खोजी गरिरहेको छ।

* रसिया:
रसियाको उद्देश्य स्पष्ट छ — लाल सागरमा नौसैनिक अड्डा (naval base) स्थापना गर्ने। रसियाको निजी सैन्य कम्पनी वाग्नर ग्रुप (Wagner Group) लामो समयदेखि सुडानको सुन व्यापारमा संलग्न छ।

* संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायल:

अमेरिकाले सुडानलाई रसिया वा चीनसँग गठबन्धन गर्नबाट रोक्न चाहन्छ, जबकि अल-बशीरको पतनपछि सुडानसँग सम्बन्ध सामान्य गर्न थालेको इजरायलले लाल सागर क्षेत्रमा इरानी प्रभावलाई रोक्न सुडानलाई पूर्वी अफ्रिकामा रणनीतिक सहयोगी बनाउन खोजिरहेको छ। इजरायली गुप्तचर निकायले कथित रूपमा आरएसएफका नेताहरूसँग सम्पर्क गरेको र कायरोमार्फत दुवै पक्षबीच मध्यस्थता गर्ने प्रयास गरेको छ।

विभाजनको जोखिम :

अहिले कुनै पनि पक्षले औपचारिक रूपमा घोषणा नगरे तापनि, धेरै पर्यवेक्षकहरूले सुडान विभाजनतर्फ लम्किरहेको आशंका गरेका छन्।

हाल:
* उत्तर र पूर्व (पोर्ट सुडानसहित) सेनाको नियन्त्रणमा छन्।
* पश्चिम (डार्फर र अल-फाशिर) मा आरएसएफको प्रभुत्व छ।
यदि युद्ध जारी रह्यो भने, सुडान दुई वा तीन क्षेत्रहरूमा विभाजित हुन सक्छ — सेना-नियन्त्रित उत्तर, आरएसएफ-नियन्त्रित पश्चिम, र अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षणमा रहेको पूर्वी क्षेत्र।

जुन पहिले नै सुडान र दक्षिण सुडानमा विभाजित भइसकेको छ, अब अर्को विघटनको जोखिमको सामना गरिरहेको छ।

मानवीय मूल्य:

संयुक्त राष्ट्र संघका अनुसार, १२,००० भन्दा बढी मानिस मारिएका छन् र १४ लाखभन्दा बढी विस्थापित भएका छन्। अस्पतालहरू नष्ट भएका छन्, खाद्यान्न आपूर्ति रोकिएको छ, र स्वच्छ पानी गायब भएको छ। अल-फाशिर, न्याला, र अल-जिनीना जस्ता शहरहरू मानवीय विपत्तिको दृश्य बनेका छन्।

जहाँ युद्ध सरदारहरू सुन, तेल, जमिन र शक्तिका लागि लडिरहेका छन्, त्यहाँका साधारण सुडानी जनता भोक र रोगले मरिरहेका छन्।
एक पटक “अफ्रीकाको भविष्य” भनिएको सुडान — आफ्ना उर्वर भूमिहरू, धनी खनिजहरू, विशाल पशुधन र नील नदीको आशीर्वादसहित — अहिले युद्धको आगोमा जलिरहेको छ।
जहाँ एक पटक लहरादार खेतहरू थिए, त्यहाँ अब बारूदको दुर्गन्ध छ।

जहाँ बच्चाहरू पाम रूखहरूको छायामा खेल्थे, त्यहाँ अब शोकग्रस्त आमाहरूको रुवाइ गुन्जिएको छ।

निष्कर्ष:

मूलतः, यो गरिबहरूको रगतले सिञ्चित भएको स्वार्थको युद्ध हो।
कुराने शरीफमा भनिएझैं:
“तिनीहरूलाई भनिन्छ, ‘पृथ्वीमा फसाद नगर,’ तिनीहरू भन्छन्, ‘हामी त सुधारक मात्र हौं।’” (अल-बकरा: २:११)

यो पदले आजको सुडानलाई पूर्ण रूपमा झल्काउँछ — जहाँ हरेक पक्षले शान्तिका लागि लडिरहेको दाबी गर्छ, तर रगतका धब्बा र बर्बादी बाहेक केही छोड्दैन।

🇸🇩

एमाले निकट अनेरास्ववियुका नेताहरू काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाह र हामी नेपालका सुदन गुरुङविरुद्ध जाहेरी दिन जिल्ला प्रहरी परिसर भद्रकाली पुगेका छन्

काठमाडौँ।

काठमाडौँ महानगरपालिकाका मेयर बालेन शाह यतिबेला सबैतिरबाट आलोचित र निशानामा छन्। 'खास देशमा रमाइलो छ' भन्दै सामाजिक सञ्जालमा आएको एउटा टिप्पणीले गत अक्टोबर ८ र ९ को अवस्थाको स्मरण गराउँछ, जतिबेला मेयर शाह आम आन्दोलनको केन्द्रबिन्दु बन्ने हल्ला थियो।

हुन पनि, जन्मजात विरोधीहरूले नै उनलाई 'बालेन कि बालेन' भनेर आन्दोलनको नेता मात्र होइन, देशकै नेता बनाउने हल्ला चलाएका थिए। तर, जब परिणाम सबैको अपेक्षाअनुसार आएन, तब बालेन शाह सबैका साझा 'तारो' बनेका छन्।

- प्रमुख राजनीतिक दलहरूको भय
नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, र माओवादी केन्द्रजस्ता स्थापित राजनीतिक दलहरूले बालेन शाहलाई निशानामा राख्नु स्वाभाविक मानिन्छ। टिप्पणीमा उल्लेख भएअनुसार, यदि बालेन शाहले आन्दोलनका नेताका रूपमा दल खोलेर राजनीतिमा आए भने उनीहरूको 'पत्तासाफ' हुने डर छ। दलगत स्वार्थमाथि उनको वैकल्पिक शक्तिको उदयको सम्भावनाले गर्दा उनीहरू बालेनलाई 'तारो' बनाइरहेका छन्।

- राजावादीहरूको 'अधुरो चाहना'
बालेन शाहमाथि खनिने अर्को समूह राजावादीहरूको हो। 'राजावादीहरूलाई बालेनले थपक्क राजा ल्याएर नारायणहिटीमा राख्दिन्छन् भन्ने थियो,' टिप्पणीमा भनिएको छ। तर, मेयर शाहबाट राजतन्त्र पुन:स्थापनाको कुनै ठोस कदम नभएपछि यो समूह पनि उनीमाथि खनिएको छ।

- संविधान च्यात्ने समूहको 'निराशा'
देशमा भाँडभैलो मच्चाउने र संविधान च्यात्ने उद्देश्यले आएको भनिएको समूहको चाहना पनि मेयर शाहले पूरा गरिदिएनन्। दुर्गा प्रसाईं जस्ता पात्रहरूले नेतृत्व गरेको यो समूहलाई बालेनले **'प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी'**को लोभमा संविधान च्यातिदिन्छन् र त्यसपछि आफूहरूलाई भाँडभैलो मच्चाउन सजिलो हुन्छ भन्ने लागेको थियो। त्यो चाहना पनि पुरा नभएपछि उनीहरूले बालेनलाई छोड्ने कुरै भएन।

- 'हातेमाइक'वाला प्रतिस्पर्धीको दुर्दशा
प्रधानमन्त्री बन्ने सपना बोकेर हातेमाइक र युट्युबरको भीडसहित चर्चामा आएका हर्क साम्पाङको विषयलाई पनि टिप्पणीमा व्यङ्ग्य गरिएको छ। उनको पछिल्लो अवस्था र चर्चा सेलाउँदै गएको सन्दर्भमा बालेनप्रति उनको टीकाटिप्पणी पनि सोही धरातलमा हेरिएको छ।

- नवधनाढ्य र मिडियाको भय
टिप्पणीमा उल्लेख भएअनुसार, सार्वजनिक जग्गा कब्जा गरेर धनी भएका र मिडिया किनेर आलोचनाबाट जोगिएका देशका नवधनाढ्य वर्ग सबैभन्दा बढी डराएका छन्। उनीहरूलाई बालेनको सफाइ अभियान र सम्पत्ति छानबिनको दबाबका कारण भोलि जेलको बास हुने डर छ। त्यसैले, उनीहरू 'सबै शक्ति लगाएर' बालेनलाई सिध्याउन लागि परेको दाबी टिप्पणीमा छ।

- 'लुसिफर'को रूपक र सामाजिक सञ्जालको ट्रेन्ड
यिनै शक्तिकेन्द्रहरूको सामूहिक प्रहारका रूपमा षड्यन्त्रका सिद्धान्त भन्न पनि नमिल्ने हावादारी कुराहरू बटुलेर बालेनलाई 'लुसिफर' (पहाडिया खस राष्ट्रवादी भनिएका दिनेश सत्यालले दिएको रूपक) को उपमा दिइएको टिप्पणीमा उल्लेख छ।
अन्तमा, सामाजिक सञ्जालको यस युगमा ट्रेन्डमा नपरिएला कि भन्ने चिन्ताले बालेनलाई गाली गर्ने लहर चलेको छ।

"बालेनलाई गाली गर्न छुट्नुभएको छ भने, गाली गरिहाल्नुस्," भन्दै टिप्पणीकर्ताले वर्तमान 'बालेन फोबिया'को लहरप्रति व्यङ्ग्यात्मक तवरले खबरदारी गरेका छन्।

फुजी पहाडको छायामा: एउटा बिहानी

शिन्जो अकिरा घडीमा ठ्याक्कै बिहानको सात बजेको सुई हेर्दै साकुरा एलिमेन्टरी स्कूलको गेटबाट भित्र छिरे। उनी विद्यालयको घण्टी लाग्नुभन्दा डेढ घण्टा अगावै आइपुग्छन्—यो उनको १९ वर्षदेखिको दैनिकी हो। चिसो सिमेन्टको बाटोमा उनका काठका चप्पलले मधुरो आवाज निकाल्यो।

कक्षाकोठा नं. ३-बी मा पुगेर उनले आफ्नो काम शुरू गरे। जापानका सरकारी विद्यालयमा सरसफाइ गर्ने कुनै कर्मचारी हुँदैनन्, त्यसैले कक्षाकोठाको हरेक चीजको जिम्मा शिक्षककै हुन्छ। उनले डेस्क र बेन्चहरूलाई एक पटक आँखा लगाएर नापे, एउटा पनि तेरछेरो हुनुहुँदैन। हिजोको कक्षामा छलफलका क्रममा अलिकति पर धकेलिएको एउटा डेस्कलाई उनले ठीक ठाउँमा मिलाए। भुईंमा कतै एउटा सानो कागजको टुक्रा वा रबरको धूलो पो खसेको छ कि भनी नियाले। विद्यार्थीहरू आइपुग्नुअघि कक्षाकोठा शान्त, व्यवस्थित र अध्ययनका लागि पूर्ण रूपमा तयार भइसक्नुपर्छ।

सात चालीस हुँदा, शिन्जो अरू विषयका शिक्षकहरूसँग सानो चिया ब्रेकमा जुटे। तर, उनीहरूको गफगाफ चियामा सीमित थिएन। गणितका शिक्षक हायातोले चिन्तित हुँदै भने, "युकीको यस पटकको गणितको परीक्षा नराम्रो भएको छ। विशेषगरी ज्यामितीमा ऊ एकदमै कमजोर देखिन्छ।"

"हो र?" शिन्जोले जवाफ दिए, "मैले हाजिरी गर्दा उसको अनुहारमा अलिकति उदासपन देखेको थिएँ। पढाइको मात्र समस्या होइन कि? हिजो मात्र मैले उसको गृहकार्यको कापी हेरेको थिएँ।"

शिक्षकहरूबीचको यो गम्भीर विषयगत छलफल जापानी शिक्षणको मेरुदण्ड हो। युकीलाई कसरी ज्यामितीमा माथि उठाउने? यसका लागि उनीहरूले विशेष समय छुट्याउने र युकीको मनको कुरा बुझ्न अभिभावकसँग कुरा गर्ने योजना बनाए। किनकि, जापानी शिक्षकहरूलाई थाहा छ—यदि आज सानो समस्या समाधान गरिएन भने भोलि त्यो ठूलो मानसिक बोझ बन्न सक्छ र त्यसले विद्यार्थीको पूरै जीवनमा असर पार्न सक्छ। उनीहरूको उद्देश्य विद्यार्थीलाई केवल किताबी ज्ञान दिनु मात्र थिएन, बरु तिनीहरूलाई खुशी र सुखी जीवन जिउन सक्ने नागरिक बनाउनु थियो।

८:३० मा घण्टी लाग्यो। विद्यार्थीहरू आ-आफ्नो ठाउँमा बसे। शिन्जोले हाजिरी शुरू गरे। हरेक विद्यार्थीको नाम उच्चारण गर्दा उनको दृष्टि उनीहरूको अनुहारमा अडिन्थ्यो।
"युकी सान?"

युकीले मुसुक्क हाँसेर 'हाइ' भनी। उसको अनुहारमा हिजोको जस्तो अँध्यारोपन थिएन। शिक्षकले सोधेर समस्याको जड पत्ता लगाउन खोज्ने र समाधानको प्रयास गर्ने बानीले युकीको सानो मन हलुका भइसकेको थियो।

घण्टी बज्ने बित्तिकै सुरु भयो सरसफाइको समय। पहिलो कक्षादेखि नै सरसफाइलाई शिक्षाकै महत्त्वपूर्ण अंग मानिन्छ। कक्षाकोठा, सिँढी, शौचालय र भान्सा पनि सफा गर्ने जिम्मा विद्यार्थीकै हो। नीलो एप्रोन लगाएको ४ जनाको समूह आज शौचालय सफा गर्न खटियो। शिन्जो तिनीहरूको साथमा रहे—सिकाउनका लागि, निर्देशन दिनका लागि होइन, बरु श्रमको महत्त्व बुझाउनका लागि।

"यो केवल शौचालय सफा गरेको होइन, मिसाकी," शिन्जोले भने, "यो तिम्रो जिम्मेवारीबोध हो। आफ्नो वरिपरिको वातावरणलाई स्वच्छ राख्नु भनेको अरूलाई सम्मान दिनु हो।"

सोमबारको पहिलो कक्षा नैतिक शिक्षाको थियो। शिन्जोले उपदेश दिएनन्। उनले विद्यार्थीहरूलाई एउटा समाचारको अंश पढेर सुनाए—जसमा एउटा पार्कमा मानिसहरूले फोहोर छाडेका थिए।
"के फोहोर जहाँ पायो त्यहीँ फाल्नु सही हो? यदि होइन भने किन?" उनले प्रश्न गरे।

जवाफमा विद्यार्थीहरूले वादविवाद शुरू गरे। "हामी सबैले प्रयोग गरेको ठाउँ हो, त्यसैले सफा राख्नुपर्छ।" "फोहोरले रोग निम्त्याउँछ।" अन्त्यमा, विद्यार्थीहरूले आफैं निष्कर्ष निकाले—सार्वजनिक स्थलमा फोहोर फाल्नु सामाजिक अपराध हो। यसरी छलफल मार्फत नै उनीहरू न्याय र इच्छाशक्तिको पाठ सिक्थे।

जापानी शिक्षकहरूको विश्वास थियो: शिक्षक राम्रो भएन भने विद्यार्थी राम्रो हुँदैनन्। उनीहरूलाई राम्रो पेन्सन र राम्रो सुविधा प्राप्त थियो, तर त्यो भन्दा पनि महत्त्वपूर्ण थियो—उनीहरूको हृदयमा रहेको उद्देश्य: विद्यार्थीको जीवनमा खुशी होस्, बच्चा राम्रो होस्, अनि देश राम्रो होस्।

कक्षाकोठा बाहिर उनीहरूले खेल्ने समय पाए। फुटबल खेल्दा दुई समूहबीच झगडा भयो। शिन्जो दौडेर गए र भने, "खेल भनेको एकअर्काको लागि खेल्ने हो। यो हार र जीतको कुरा मात्र होइन, यो देशको लागि खेल्ने र मिलेर बस्ने सीप सिक्ने अवसर हो।"

जापानमा बच्चाबेलादेखि नै सिकाइन्थ्यो—आफ्नो लागि मात्र होइन, आफ्नो वरपर, समाज र देशको लागि काम गर्नुपर्छ। विद्यालयको पढाइ पूरा हुँदासम्म हरेक जापानी विद्यार्थीमा आफूलाई राम्ररी अभिव्यक्त गर्न सक्ने, न्यायको महत्त्व बुझ्ने र समाजमा मिलेर बस्ने सीप पूर्ण रूपमा विकास भइसकेको हुन्थ्यो।

शिन्जोको लागि शिक्षण पेशा जागिर थिएन। यो त भविष्यको निर्माण थियो।

कस्तो लाग्यो यो अंश? जापानी शिक्षा प्रणालीको कुन पक्ष तपाईंलाई सबैभन्दा बढी मन पर्‍यो?