Future STEAM

บทความหลังงาน Thailand SPACE Economic Forum 2021
โดย Spaceth.co

สรุปเนื้อหาสำคัญจากงาน Thailand SPACE Economic Forum 2021 ที่จัดไปแล้วในวันที่ 16 พฤศจิกายน 2021 ที่ผ่านมา

เรียกได้ว่าเป็นงานที่ใครที่สนใจอยากเข้ามาเล่นในธุรกิจอวกาศห้ามพลาด เพราะทุก Session นั้นมาจากประสบการณ์ของผู้ทำงานจริงในวงการ ตั้งแต่ผู้บริหารบริษัทด้านดาวเทียม ไปจนถึงนักวิจัยที่ลงมือทำงานจริง

และนี่คือ 10 บทสรุปสำคัญ จากทั้ง 8 Session ในงาน

1. New Space คือสิ่งที่กำลังจะมาแรงมาก ๆ ธุรกิจอวกาศทั่วโลกกำลังเผลี่ยนจากการแย่งชิงอำนาจทางการเมืองเหมือนในยุคสงครามเย็น มาสู่อำนาจทางเศรษฐกิจที่จะมีมูลค่ามหาศาล

2. ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่กำลังจะมีการสนับสนุนและกระตุ้นให้เกิดธุรกิจอวกาศ (Space Economy) จากทั้งการสนับสนุนด้าน Ecosystem และการสนับสนุนด้านกฎหมายอวกาศ​ (Space Laws) โดยเฉพาะ พรบ.กิจการอวกาศ ที่กำลังอยู่ในกระบวนการ

3. ปัจจุบันประเทศไทยมีธุรกิจดาวเทียมที่ค่อนข้างเข้มแข็งในภูมิภาค โดยใน Session ได้มีการพูดถึงกรณีของทาง Thaicom ที่ให้บริการดาวเทียมมาตั้งแต่ในยุคแรก ๆ ของการเริ่มต้นการให้บริการอินเทอร์เน็ตผ่าวดาวเทียม (IPStar) และทุกวันนี้เราก็ยังคงหาโอกาสใหม่ ๆ รวมถึงศึกษาธุรกิจดาวเทียมแห่งอนาคต

4. ธุรกิจดาวเทียมแห่งอนาคต อาจจะพูดถึงการเข้ามาของ Low Earth Constellation หรือการให้บริการดาวเทียมแบบเป็นกลุ่ม คล้ายกับ Starlink ของ SpaceX

5. ในขณะเดียวกัน การเกิดขึ้นของ Ecosystem เทคโนโลยีด้านอวกาศก็มาแรงไม่แพ้กัน เช่นกรณีของ NBSpace บริษัทเทคโนโลยีอวกาศสัญชาติไทย

6. ในขณะที่ภาครัฐเอง ก็เข้ามาสนับสนุนกิจกรรมด้านอวกาศในส่วนของงานวิจัย เช่น โครงการ Thai Space Consortium และโครงการ THEOS 2

7. การสนับสนุนด้านกิจกรรมอวกาศยังลงลึกไปถึงนักเรียน นักศึกษา ที่ทั้งหน่วยงานรัฐฯ และสถาบันการศึกษาต่าง ๆ สนับสนุนกิจกรรมด้านอวกาศ เช่น ความร่วมมือระหว่าง สวทช. กับ JAXA รวมถึงการออกค่ายสอนอวกาศให้กับเยาวชน

8. ดังนั้นเราสามารถมองได้ว่า ประเทศไทยมีความพร้อมทั้งด้านเทคโนโลยี ด้านการศึกษา จากกรณีสำคัญต่าง ๆ มากมายที่เกิดขึ้น ซึ่งมาประกอบกันพอดีในช่วงปี 2018-2021 ซึ่งมีกิจกรรมทางอวกาศเกิดขึ้นเยอะมาก ตั้งแต่ดาวเทียมไทยสร้างดวงแรก, เยาวชนประกวดชนะในเวทีต่าง ๆ มากมาย และการริเริ่มโครงการอวกาศ เช่น TSC

9. ทั้งหมดนี้เริ่มต้นจากการเริ่มต้น ธุรกิจอวกาศไม่ได้แค่เกิดจากการทำงานอวกาศ แต่เกิดจากการที่ทุกคนในทุก ๆ ธุรกิจ เห็นความสำคัญและอนาคตของเทคโนโลยีอวกาศมาร่วมมือร่วมใจกัน

10. บอกได้เลยว่านอกจากสิ่งที่ถูกพูดถึงอย่างมาก เช่น IoT, Metaverse, AI แล้ว Space หรืออวกาศ ก็เป็นอีกหนึ่งในหัวข้อที่ถ้าเราไม่หันมาสนใจเราจะตกขบวนการพัฒนาด้านอวกาศของโลกใบนี้

สามารถรับชมงานฉบับเต็มได้ที่เพจ Future STEAM หรือทาง - https://web.facebook.com/FutureSTEAMSpaceEcosystem/videos/690482231837038



[Partner Content]

Website - https://spaceth.co/
Blockdit - https://blockdit.com/spaceth
YouTube - https://www.youtube.com/spacethco
Facebook - https://facebook.com/spaceth
Twitter - https://twitter.com/spacethnews
IG - https://instagram.com/spaceth.co

🇳🇿 🚀 อัปเดตข้อมูล Neutron จรวดรุ่นใหม่ใช้ซ้ำได้ของ Rocket Lab 🚀 🇺🇸

Rocket Lab ต้นรับเดือนสุดท้ายของปี 2021 ด้วยการประกาศอัปเดตดีไซน์ Neutron จรวดรุ่นใหม่ใช้ซ้ำได้บางส่วนซึ่งยังอยู่ในขั้นตอนการออกแบบในขณะนี้ แม้ว่าจะมีการประกาศจรวดรุ่นใหม่นี้เมื่อมีนาคมที่ผ่านมา แต่อัปเดตครั้งนี้เผยโฉมที่ดูแตกต่างออกไปจากเมื่อต้นปีเป็นอย่างมาก และ Peter Beck ซึ่งเป็น CEO ของ Rocket Lab ก็กล่าวถึงดีไซน์ล้ำสมัยของมันไว้ว่า นี่คือหน้าตาของจรวดที่ควรจะเป็นในปี 2050 แต่ก่อนจะเข้าเรื่องไฮไลต์ของจรวดรุ่นนี้ เรามาลองส่องข้อมูลคร่าวๆ ของ Neutron กันก่อน

📌 📌
ความสูง: 40 เมตร
เส้นผ่านศูนย์กลาง: 7 เมตร
ความจุ Payload ไปยัง LEO: 8,000 - 15,000 กิโลกรัม
เครื่องยนต์: Archimedes
เชื้อเพลิง: LOX/Methane

ก่อนหน้านี้ Rocket Lab ประสบความสำเร็จมาแล้วกับจรวด Electron ที่ทะยานขึ้นสู่อวกาศมาแล้วกว่า 22 เที่ยวบิน ส่งดาวเทียมขึ้นสู่งวงโคจรแล้วกว่า 100 ดวง ตอนนี้ Rocket Lab กำลังพัฒนาจรวดรุ่นใหม่ที่ขนาดใหญ่กว่าเดิมกว่าเท่าตัว เรื่องของขนาดไม่ใช่เรื่องที่ทำให้ Neutron กลายเป็นหัวข้อที่ชาววงการอวกาศให้ความสนใจ แต่เป็นความเป็นเอกลักษณ์ของมันมีอยู่ด้วยกัน 3 ประเด็นหลักๆ ดังนี้

1️⃣ ใช้วัสดุ Composite แทน Stainless steel

ในขณะที่บริษัทใหญ่ๆ หลายบริษัทอย่างเช่น SpaceX เลือกที่จะใช้ Stainless steel แต่ทาง Rocket Lab กลับยืนกรานที่จะใช้วัสดุ Composite ที่เบากว่า ด้วยความที่ Peter Beck เคยมีประสบการณ์ทางด้านวัสดุ Composite มานาน เขาจึงมีความมั่นใจในความชำนาญเฉพาะทางที่แตกต่างไปจากคนอื่นๆ ซึ่งอาจจะคุ้นเคยกับงานโลหะมากกว่า และด้วยความเบานี่เองก็จะทำให้ลดต้นทุนเชื้อเพลิงลงไปได้

2️⃣ Hungry Hippo กับความสามารถในการใช้ซ้ำได้

จรวดที่สามารถใช้ซ้ำได้นั้นได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก เพราะนอกจากจะลดต้นทุนการปล่อยจรวดแล้วก็ยังถือว่าช่วยประหยัดทรัพยากรธรรมชาติและลดปริมาณขยะ หลายๆ คนคงเคยได้เห็นวิดีโออันน่าตื่นตาตื่นใจของ SpaceX ที่ First stage ของจรวดสามารถกลับมาลงจอดได้อย่างนุ่มนวลและแม่นยำ แต่สิ่งที่หลายๆ คนอาจจะยังไม่ทราบคือ ส่วนของ Fairing หรืออธิบายด้วยคำบ้านๆ ว่าปลอกหุ้ม Payload นั้นจะตกลงทะเลและถูกนำกลับมาซ่อมบำรุงเพื่อใช้ซ้ำ ซึ่งก็เป็นต้นทุนด้านการดำเนินการที่มีนัยยะสำคัญ ฝั่ง Rocket Lab จึงตัดสินใจที่จะเลือกพา Fairing กลับมาพร้อมๆ กับ First stage เสียเลย แทนที่จะโยนมันทิ้งแล้วไปควานหาเอาทีหลัง ด้วยเหตุนี้เองจึงเป็นที่มาของดีไซน์ Fairing สุดแปลกที่มีชื่อว่า Hungry Hippo นั่นคือ First stage ของจรวดจะห่อหุ้มส่วนของ Second stage และ Payload เอาไว้ทั้งหมด แทนที่จะเอาสองท่อนมาต่อกัน เมื่อต้องการแยก First stage ออก ตัว First stage ก็จะเปิดปลายออกเสมือนการอ้าปากแล้วปล่อย Second stage ที่ติดอยู่กับ Payload ออกมา หลังจากนั้น First stage นี้ก็จะกลับสู่ฐานปล่อยพร้อมกับ Fairing ส่วน Second stage ก็จะถูกทิ้งหลังใช้งานเสร็จ ดั้งนั้น Neutron จึงไม่ใช่จรวดใช้ซ้ำได้ 100% ซึ่ง Peter Beck ก็ยังไม่ได้ให้ความสนใจกับการทำให้ Second stage นำมาใช้ซ้ำได้ เพราะยังยากที่จะทำให้คุ้มค่าได้

3️⃣ ใช้เวลาเพียง 24 ชั่วโมงในการนำกลับมาใช้ซ้ำ

ถึงแม้ว่า Peter Beck จะออกตัวว่าเขาไม่ได้ต้องการจะปล่อยจรวดทุกๆ 24 ชั่วโมง แต่นี่คือตัวกำหนดสำคัญของการออกแบบจรวดรุ่นนี้ ซึ่งนอกจากจะเกี่ยวข้องกับ Hungry Hippo ที่ทำให้พวกเขาไม่ต้องไล่จับ Fairing ก่อนนำกลับมาซ่อมบำรุงใหม่ก่อนการใช้ครั้งต่อไปแล้ว ก็ยังเกี่ยวกับการเลือกใช้เชื้อเพลิงด้วย แล้ว Methane ก็กลายมาเป็นตัวเลือกแทน Kerosene เพราะไม่ทำให้เกิดคราบทำความสะอาดยากนั่นเอง

ทาง Rocket Lab ประมาณการว่า Neutron จะทะยานขึ้นสู่ฟ้าครั้งแรกในปี 2024 ซึ่งก็นับว่าเป็นระยะเวลาที่ท้าทายมากทีเดียว เรามานับถอยหลังรอชมจรวดดีไซน์แห่งอนาคตในในอีกสองปีไปด้วยกัน หากทำได้จริงก็จะเป็นเรื่องที่น่ายินดีอย่างมากอีกหนึ่งเรื่องของวงการ

📖 Source and reference

Photo: CC-BY-SA-4.0 (Depiction of Rocket Lab's Neutron Rocket)
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:NeutronRocket.svg
Edited (Duplicate rockets, add background and text) by Future STEAM

https://www.rocketlabusa.com

https://www.theverge.com/2021/12/2/22813819/rocket-lab-neutron-launch-satellite-reusable-mega-constellations

https://techcrunch.com/2021/12/02/rocket-lab-reimagines-rocket-design-with-its-neutron-launch-vehicle/

https://spacenews.com/rocket-lab-updates-neutron-design/