Samluang Life

รู้จักตำรับยาจีน EP.1 (1/2) [Basic - สำหรับบุคคลทั่วไป]

ลำดับที่ 1 - ตำรับยา ปู่จงอี้ชี่ทัง (补中益气汤)

ชื่อภาษาไทย : ตำรับยา ปู่จงอี้ชี่ทัง (补中益气汤)

English : Tonify the Middle and Augment the Qi Decoction

รายละเอียดเพิ่มเติม สามารถดูได้ในใต้คำบรรยายแต่ละภาพเลยครับ

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

สนใจปรึกษาปัญหาสุขภาพ

สามหลวงคลินิก หัวหิน

โทร : 084-919-3546

สามหลวงสหคลินิก นนทบุรี

โทร : 089-918-8548

https://samluangclinic.com

https://www.facebook.com/samluangclinic

ในคัมภีร์เสินหนงเปิ่นเฉ่าจิง 《神农本草经》เมื่อประมาณพันว่าปีที่แล้ว ได้พูดหลักการใหญ่ๆไว้ว่า สมุนไพรสามารถจัดออกมาได้ทั้งหมด 3 ระดับ

ได้แก่ ระดับบน ระดับกลาง และระดับล่าง

1. สมุนไพรระดับบน

สมุนไพรที่ถูกจัดอยู่ในระดับนี้ มักจะมีพิษน้อยหรือไม่มีพิษ สมุนไพรในระดับนี้จึงสามารถรับประทานได้ยาวนานกว่าสมุนไพรระดับอื่นๆดังนั้นตัวยาในระดับนี้ส่วนมาก จึงมีฤทธิ์ในการบำรุงเป็นหลัก ตัวยาที่อยู่ในระดับนี้ได้แก่ โสมคน ชะเอมเทศ พุทราจีน เป็นต้น

( ถึงแม้ตัวยาในกลุ่มนี้จะมีพิษน้อยหรือไม่มีพิษมีฤทธิ์ในบำรุงร่างกายเป็นหลัก แต่ก็จำเป็นต้องวิเคราะห์พื้นฐานร่างกายของคนไข้ก่อนใช้เสมอ ว่าเหมาะกับสมุนไพรเหล่านั้นหรือไม่ ยกตัวอย่างเช่น โสมคน ที่แพงๆใครก็ว่าดี หากนำไปใช้กับคนที่พื้นฐานร้อนจัดๆ ก็อาจจะได้ผลเสียมากกว่าที่จะมีประโยชน์ )

2. สมุนไพรระดับกลาง

สมุนไพรที่ถูกจัดอยู่ในระดับนี้ มักจะมีพิษน้อยถึงปานกลางสมุนไพรในระดับนี้มีความสามารถในการทำลายโรคและบำรุง ดังนั้นตัวยาในระดับจึงควรหยุดใช้เมื่อโรคเป้าหมายหายแล้ว ตัวยาที่อยู่ในระดับนี้ได้แก่ ตังกุย ขิงแห้ง ตีบ้อ ( จือหมู่ ) เป็นต้น

3. สมุนไพรระดับล่าง

สมุนไพรที่ถูกจัดอยู่ในระดับนี้ มักจะมีพิษปานกลางถึงมีพิษมาก สมุนไพรในระดับนี้บางครั้งจะมีฤทธิ์สุดโต่งไปทางร้อนจัดหรือเย็นจัด ตัวยาที่อยู่ในระดับนี้ออกฤทธิ์ในการทำลายสิ่งก่อโรคเป็นหลัก ซึ่งแพทย์แผนจีนมักจะใช้ยาเหล่านี้แก้อาการบางอย่างที่รุนแรง ในกรณีเฉียบพลัน ด้วยความที่ยาในระดับนี้แก้เฉพาะอาการปลายเหตุเป็นหลัก ไม่ได้แก้ที่รากฐานต้นเหตุ จึงไม่สามารถใช้อย่างยั่งยืนและยาวนาน ต้องหยุดใช้ทันทีเมื่ออาการดังกล่าวดีขึ้น ตัวยาที่อยู่ในระดับนี้ได้แก่ และยาขับพิษ ขับร้อน ขับความเย็น

- - - - - - - - - - - - - - - -

จะเห็นได้ว่าการกำหนดระดับ บน-กลาง-ล่าง เป็นเพียงแค่การบอกหน้าที่ของตัวยา เป็นการบอกว่ายาแต่ละตัวควรใช้ได้นานแค่ไหน ไม่ได้บอกว่ายาตัวนี้ด้อยกว่าหรือดีกว่ายาอีกตัว

ในปัจจุบันสมุนไพรหลายตัวที่ออกฤทธิ์อย่างเด่นชัด มักถูกพูดถึงกันอย่างครึกโครมถึงสรรพคุณของมันที่เห็นผลอย่างรวดเร็ว แต่ความจริงอีกด้านหนึ่งก็คือสมุนไพรเหล่านั้นมักเป็นสมุนไพรระดับล่าง ที่มีฤทธิ์รุนแรง การใช้ต่อเนื่องยาวนานโดยไม่วิเคราะห์ร่างกายของผู้ใช้เสียก่อนจึงเป็นเรื่องอันตรายอย่างยิ่ง

ยกตัวอย่างเช่น หนานเฉาเหว่ย ด้วยคุณค่าของตัวยานั้นมีประโยชน์ที่เด่นชัดอยู่แล้ว ทว่ายาตัวนี้ที่มีฤทธิ์เย็นอย่างรุนแรง เมื่อเรานำไปใช้ผิดที่ เอาไปใช้ในคนที่พื้นฐานเย็นเป็นทุนเดิม คนนั้นอาจจะยิ่งแย่ไปกว่าเดิม ดังนั้นการดูความเหมาะสมระหว่างยากับคนไข้จึงควรเป็นหน้าที่ของแพทย์ที่สามารถวิเคราะห์พื้นฐานร่างกายของคนไข้ได้

- - - - - - - - - - - - - - - -

จากเนื้อหาในด้านบนจะเห็นได้ว่า การใช้ยาเพียงตัวเดียวในการรักษานั้นมีความยืดหยุ่นได้น้อย บางคนถ้าได้ทานยาตัวนี้อาการจะดีขึ้น แต่ยาก็ร้อนเกินไปทำให้ทานไม่ได้ บางโรคต้องแก้อาการหลายๆอย่างไปพร้อมกันถึงจะเห็นผลได้ดี จึงเป็นที่มาของการตั้งตำรับยา

การตั้งตำรับยา หมายถึงการใช้ยามากกว่าหนึ่งตัว โดยยาแต่ละตัวมีหน้าที่แตกต่างกันออกไป ด้วยการตั้งตำรับนี้เอง สามารถกำจัดเงื่อนไขบางอย่างออกไปได้ อย่างเช่นยาตัวนี้ที่คนไข้เคยกินไม่ได้เพราะร้อนเกินไป แต่ในตำรับมียาอีกตัวที่ลดความร้อนของยาตัวนั้นลงมาได้หน่อย คนไข้ก็จะสามารถรับประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ โดยมีผลข้างเคียงที่น้อยที่สุด

สำหรับการตั้งตำรับจะมีหลักการคิดอย่างไร สามารถไปติดตามกันได้ที่โพสต์ต่อไปที่ลิงค์ด้านล่างได้เลยครับ

https://www.facebook.com/101764642083824/posts/118126700447618/

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

สนใจปรึกษาปัญหาสุขภาพ

สามหลวงคลินิก หัวหิน

โทร : 084-919-3546

สามหลวงสหคลินิก นนทบุรี

โทร : 089-918-8548

https://samluangclinic.com

https://www.facebook.com/samluangclinic