Phaya

ຖ້າຫາກໂລກຂອງພວກເຮົາ "ນ້ຳມັນໝົດ" ຫຼື ບໍ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງນ້ຳມັນໄດ້ອີກຕໍ່ໄປ, ມັນຈະບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເລື່ອງຂອງລົດສະຕາດບໍ່ຕິດ, ແຕ່ມັນຈະສົ່ງຜົນກະທົບແບບລູກໂສ້ (Chain Reaction) ຕໍ່ທຸກຂະແໜງການໃນຊີວິດປະຈຳວັນຢ່າງຮຸນແຮງ ດັ່ງນີ້:
​1. ລະບົບການຂົນສົ່ງ ແລະ ການຄ້າຢຸດສະງັກ
​ນີ້ຄືຜົນກະທົບທຳອິດທີ່ຈະເຫັນໄດ້ຊັດເຈນທີ່ສຸດ:
​ການຂົນສົ່ງສິນຄ້າ: ລົດບັນທຸກ, ເຮືອສິນຄ້າ ແລະ ເຄື່ອງບິນ ເກືອບທັງໝົດໃນປັດຈຸບັນແມ່ນໃຊ້ນ້ຳມັນ. ຖ້າບໍ່ມີນ້ຳມັນ, ການສົ່ງອາຫານຈາກຟາມສູ່ຕົວເມືອງ ຫຼື ການສົ່ງສິນຄ້າລະຫວ່າງປະເທດຈະຢຸດຊະງັກ.
​ການເດີນທາງ: ລະບົບຂົນສົ່ງມວນຊົນ ແລະ ລົດສ່ວນຕົວທີ່ໃຊ້ເຄື່ອງຈັກເຜົາໄໝ້ພາຍໃນຈະກາຍເປັນພຽງ "ເສດເຫຼັກ" ທີ່ເຄື່ອນທີ່ບໍ່ໄດ້.
​2. ວິກິດການດ້ານສະບຽງອາຫານ
​ຫຼາຍຄົນອາດຄິດວ່າກະສິກຳບໍ່ກ່ຽວກັບນ້ຳມັນ, ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງ:
​ເຄື່ອງຈັກ: ລົດໄຖນາ ແລະ ເຄື່ອງເກັບກ່ຽວໃຊ້ນ້ຳມັນ.
​ປຸຍ ແລະ ຢາປາບສັດຕູພືດ: ຜະລິດຕະພັນເຄມີຫຼາຍຊະນິດມີສ່ວນປະກອບທີ່ມາຈາກອຸດສາຫະກຳນ້ຳມັນ (Petrochemicals).
​ການຂາດແຄນ: ເມື່ອການຂົນສົ່ງຢຸດສະງັກ, ອາຫານຈະເນົ່າເສຍ ແລະ ເກີດການຂາດແຄນອາຫານຢ່າງໜັກໜ່ວງໃນເຂດຕົວເມືອງ.
​3. ອຸດສາຫະກຳພລາສຕິກ ແລະ ເຄມີພັນ
​ນ້ຳມັນບໍ່ໄດ້ມີໄວ້ພຽງແຕ່ເປັນເຊື້ອໄຟ, ແຕ່ມັນແມ່ນວັດຖຸດິບຫຼັກຂອງ:
​ພລາສຕິກ: ຕັ້ງແຕ່ຖົງຢາງ, ອຸປະກອນການແພດ (ສາຍນ້ຳເກືອ, ເຂັມສີດຢາ), ຈົນຮອດສ່ວນປະກອບຂອງຄອມພິວເຕີ ແລະ ໂທລະສັບ.
​ເຄື່ອງໃຊ້ໃນເຮືອນ: ສີທາບ້ານ, ຢາງລົດ, ເຄື່ອງສຳອາງ ແລະ ແມ່ນແຕ່ເສັ້ນໃຍສັງເຄາະໃນເສື້ອຜ້າທີ່ເຮົານຸ່ງ.
​4. ຜົນກະທົບດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ສັງຄົມ
​ເງິນເຟີ້: ລາຄາສິນຄ້າທຸກຢ່າງຈະພຸ່ງສູງຂຶ້ນຢ່າງມະຫາສານ.
​ການຫວ່າງງານ: ບໍລິສັດ ແລະ ໂຮງງານທີ່ຕ້ອງໃຊ້ພະລັງງານ ແລະ ວັດຖຸດິບຈາກນ້ຳມັນຈະຕ້ອງປິດໂຕລົງ.
​ຄວາມວຸ່ນວາຍ: ອາດເກີດການຍາດແຍ່ງຊັບພະຍາກອນທີ່ເຫຼືອຢູ່ ຈົນນຳໄປສູ່ບັນຫາຄວາມໝັ້ນຄົງ.

​ພວກເຮົາຈະຢູ່ລອດໄດ້ແນວໃດ?
​ເຖິງວ່າຈະເບິ່ງຄືເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າຢ້ານ, ແຕ່ມະນຸດກໍກຳລັງກຽມພ້ອມເພື່ອຮັບມືກັບ "ຍຸກຫຼັງນ້ຳມັນ" (Post-Oil Era) ຢູ່:
​ພະລັງງານທົດແທນ: ການຫັນມາໃຊ້ໄຟຟ້າຈາກແສງຕາເວັນ, ລົມ ແລະ ນ້ຳ ແທນການເຜົານ້ຳມັນ.
​ຍານພາຫະນະໄຟຟ້າ (EV): ການພັດທະນາລົດໄຟຟ້າ ແລະ ການຂົນສົ່ງດ້ວຍລາງ (ລົດໄຟຟ້າ) ໃຫ້ຄອບຄຸມ.
​ເສດຖະກິດໝູນວຽນ: ການນຳເອົາພລາສຕິກມາ Recycle ແລະ ການຄົ້ນຄວ້າວັດສະດຸຊີວະພາບ (Bio-materials) ຈາກພືດມາທົດແທນ.

#ຄວາມເຊື່ອ ໃນສະໄໝກ່ອນ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນມີກ້ອງດູດາວ ຫຼື ຄວາມຮູ້ທາງດາລາສາດທີ່ທັນສະໄໝ, ເມື່ອເຫັນດວງເດືອນທີ່ເຄີຍສະຫວ່າງສະໄຫວພັດຄ່ອຍໆຖືກກືນກິນຈົນມືດມິດ ຫຼື ກາຍເປັນສີເລືອດ, ຄົນບູຮານຖືວ່າເປັນ "ລາງຮ້າຍ" ຫຼື ປະກົດການທີ່ໜ້າຢ້ານກົວ,ເປັນລາງບໍ່ດີ,ແມ່ຍິງຖືພາຫ້າມອອກນອກເຮືອນ
ຕຳນານ "ກົບກິນເດືອນ": ຄົນລາວ ແລະ ຄົນໄທສະໄໝກ່ອນເຊື່ອກັນວ່າ ມີອະສູລະກາຍ ຫຼື ສັດກາຍພັນທີ່ມີລັກສະນະຄື "ກົບຍັກ" (ບາງທ້ອງຖິ່ນກໍວ່າແມ່ນ ພະຍາຄັນຄາກ ຫຼື ຣາຫູ) ພະຍາຍາມຈະກືນກິນດວງເດືອນເຂົ້າໄປໃນທ້ອງ.
ການຊ່ວຍເຫຼືອດວງເດືອນ: ເມື່ອເກີດເຫດການນີ້, ຊາວບ້ານຈະຟ້າວພາກັນອອກມາ "ໄລ່ກົບ". ເຂົາເຈົ້າຈະຕີກອງ, ຕີຊາມ, ເຄາະໄມ້ໄຜ່, ຍິງປືນ ຫຼື ເຮັດສຽງດັງໆ ເພື່ອໃຫ້ກົບຕົກໃຈກົວ ແລະ ຄາຍດວງເດືອນອອກມາ.
ຄວາມເຊື່ອເລື່ອງໂຊກຊະຕາ: ຄົນບູຮານເຊື່ອວ່າ ຖ້າກົບກິນເດືອນດົນເກີນໄປ ຫຼື ດວງເດືອນກາຍເປັນສີແດງເຂັ້ມ, ອາດຈະເກີດໄພພິບັດ, ເຂົ້າຢາກໝາກແພງ ຫຼື ເກີດໂລກລະບາດ. ສະນັ້ນ, ການເຮັດສຽງດັງຈຶ່ງເປັນການປົກປ້ອງດວງເດືອນໃຫ້ກັບມາສະຫວ່າງຄືເກົ່າ ເພື່ອຄວາມເປັນສິຣິມຸງຄຸນ.

#ໃນທາງວິທະຍາສາດ, ປະກົດການນີ້ເອີ້ນວ່າ ຈັນທະຄາດ (Lunar Eclipse). ມັນບໍ່ແມ່ນການຖືກກິນ, ແຕ່ແມ່ນການ "ບັງແສງ" ກັນຂອງດວງດາວ.

#ກົນໄກການເກີດ (Step-by-Step)
1/ ການລຽງຕົວ: ປະກົດການນີ້ຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ກໍຕໍ່ເມື່ອ ດວງອາທິດ, ໂລກ ແລະ ດວງເດືອນ ໂຄຈອນມາຢູ່ໃນເສັ້ນຊື່ດຽວກັນຢ່າງພໍດີ ໂດຍທີ່ມີ ໂລກ ຢູ່ກາງ.

2/ ເງົາຂອງໂລກ: ເນື່ອງຈາກໂລກເປັນວັດຖຸທຶບແສງ, ເມື່ອໄດ້ຮັບແສງຈາກດວງອາທິດ, ໂລກຈຶ່ງສ້າງ "ເງົາ" (Shadow) ທອດອອກໄປໃນອາວາກາດ. ເງົານີ້ແບ່ງເປັນ 2 ສ່ວນ:
ເງົາມົວ (Penumbra): ເປັນສ່ວນທີ່ມືດບໍ່ສະນິດ.
ເງົາມືດ (Umbra): ເປັນສ່ວນທີ່ມືດສະນິດທີ່ສຸດ.

3/ ການກືນກິນ:
ເມື່ອດວງເດືອນເລີ່ມເຄື່ອນທີ່ເຂົ້າໄປໃນ ເງົາມົວ, ເຮົາຈະເຫັນດວງເດືອນມົວລົງໜ້ອຍໜຶ່ງ.
ເມື່ອດວງເດືອນແຕະເຂົ້າໄປໃນ ເງົາມືດ, ເຮົາຈະເລີ່ມເຫັນຂອບດວງເດືອນ "ແຫ່ວ" ຫຼື ຖືກບັງໄປ
ຖ້າດວງເດືອນເຂົ້າໄປຢູ່ໃນເງົາມືດທັງດວງ, ເຮົາຈະເອີ້ນວ່າ ຈັນທະຄາດເຕັມດວງ.

ເປັນຫຍັງຈຶ່ງເຫັນເປັນ "ສີແດງອິດ" (Blood Moon)?
ຫຼາຍຄົນສົງໄສວ່າ ຖ້າໂລກບັງແສງອາທິດໝົດແລ້ວ ເປັນຫຍັງດວງເດືອນຈຶ່ງບໍ່ມືດສະນິດ ແຕ່ພັດກາຍເປັນສີແດງ?
ການຫັກເຫຂອງແສງ: ບັນຍາກາດຂອງໂລກເຮົາເຮັດໜ້າທີ່ຄືກັບ "ເລນ". ໃນຂະນະທີ່ໂລກບັງແສງອາທິດ, ແສງບາງສ່ວນ (ໂດຍສະເພາະແສງສີແດງທີ່ມີຄື້ນຍາວ) ຈະຖືກຊັ້ນບັນຍາກາດຫັກເຫໃຫ້ໂຄ້ງໄປຕົກໃສ່ຜິວດວງເດືອນ.
ປຽບທຽບ: ມັນຄືກັນກັບແສງສີສົ້ມແດງຕອນຕາເວັນຕົກດິນທີ່ເຮົາເຫັນຢູ່ໂລກນັ້ນເອງ.

🇱🇦
🏺 Unlocking the Mystery of Laos' World Heritage "Plain of Jars"... Ancient Burial Ground or Giants' Liquor Jars? 🏔️
Imagine a vast plain high up in the mountains, scattered with thousands of "giant stone jars"... some weighing up to 10 tons! How do you think these were created and moved in an era without machinery?
Let's explore the grandeur of the "Plain of Jars" in Xieng Khouang Province, Laos—one of the most mysterious archaeological puzzles in Southeast Asia!
Locals have long passed down legends that these colossal jars were "liquor-brewing jars" belonging to a race of giants, or perhaps victory wine jars of the legendary hero "Khun Jeuam." Given their massive size, who could believe they were made by ordinary humans?
But the truth discovered by archaeologists is even more fascinating than the legends! These sandstone jars are 2,500 - 3,000 years old. Ancient humans used tools to carve stone from cliffs, then relied on the manpower of hundreds or thousands to transport them across mountains and place them here as burial sites for rituals. It is truly a masterpiece of ancient engineering.
With its grandeur and hidden history, UNESCO has officially designated this site as a "World Heritage Site." For anyone fascinated by history and mystery... you have to come experience this magnificence with your own eyes at least once! 🇱🇦✨

ນີ້ເປັນການອອກກຳລັງຂອງພວກເຮົາ...

ออกกำลัง

Send a message to learn more

ພວກເຮົາກຳລັງອອກກຳລັງ