Almasak

ایجاد مرا کز پرورش سمارق برای خانم های بی بضاعت در ولایات افغانستان

سمارق از نباتات خود رو است که در فصل بهار می‌روید و از دیر زمان بدین سو در پخت و پز و ادویه سازی از این نبات استفاده می شود . در این اواخر روش‌های تازه‌ای برای کاشت این نبات به کار گرفته می‌شود و با کاربرد این روش‌ها می‌توان در هر فصل سال ازآن بهره برد.

انجینیر ملیحه غفوری معاون سرمحقق در اکادمی علوم افغانستان و همچنان کارمند انستیتوت تحقیقات ریاست زراعت ولایت بلخ از سال 2007 میلادی بدینسو در چندین درولایات افغانستان از جمله بلخ- سمنگان- جوزجان و کابل در بیش از ۱۰ پروژه آموزش ترویج سمارق خانگی برای کمک و ارتقا ظرفیت زنان بی بضاعت به روش جدید آموزش داده است. در ضمن به کمک مالی دفاتر محترم NHLP- AREA - USAID و غیره تحت پروژه های مختلف در هر ولایت یک مرکز تربیه سمارق را نیز ایجاد کرده است. که این مراکز بعد از اتمام آموزش همه به فعالیت های خویش آغاز کرده اند و بیشتر زنان تا هنوز توانسته اند سمارق را در خانه هایشان ترویج کرده و در هر مرحله از آن سمارق بدست آورده و آن را در بازار های نزدیک شان به فروش برساند.

تربیه سمارق بسیار ساده و در عین حال کم هزینه است، بازار خرید و فروش آن نیز گرم میباشد. در حال حاضر برعلاوه فروش این نبات در سوپرمارکیت های بزرگ و در رستورانت ها و حتی منازل هم فروش و استفاده از آن مروج شده است.

ذکیه دختر جوان و یکی از زنان پیشقدم که مسؤلیت یکی از مراکز ترویج سمارق شهر مزارشریف را به دوش دارد. او تاکید می نماید با آنکه تربیه سمارق برای خانم ها در مزارشریف کاملآ جدید است و پروژه ها کمتر به آن پرداخته اند اما از مدت کمی که خانم ها شامل این برنامه شده اند زیاد مشوق تربیه آن هستند و خواهان ایجاد مراکز بیشتر تربیه سمارق میباشند.

ذکیه می گوید در مرحله اول که سمارق را از این مرکز به دست آورده هرکیلو آن را به قیمت (350) الی (400) افغانی به فروش رسانیده است که عاید مناسبی است. شازیه نظری بانوی دیگر که شامل این برنامه شده است راجع به شیوه جدید تربیه سمارق در ولایت بلخ می گوید :" ما در یک فضای صحی کاه گندم تعقیم شده را با کلور و نوعی پودر مخلوط می‌کنیم، بعدن تخم سمارق را روی آن می‌پاشیم و سپس در پلاستیک جابجا می‌کنیم. در یک فضای مرطوب و در اتاقی خاص که از سوی پروژه ملی باغداری و مالداری برای مان ساخته قرار می‌دهیم؛ پس از ۲۶ روز کاشت ما نتیجه میدهد و در روز ۲۷ می توانیم که آن را گردآوری و استفاده کنیم".از سوی دیگر انجنیر ملیحه غفوری استاد بخش تربیه سمارق در ولایت بلخ تاکید می نماید که در ولایت بلخ خانم های زیادی علاقه مند و توانایی تربیه سمارق را دارند و باید زمینه های تربیه آن برای خانم ها فراهم گرد.

مراحل پرورش سمارق صدفی

بسترسازی: اولین گام برای پرورش سمارق صدفی تهیه بستر کشت است. برای این بسترسازی از موادی مانند بقایای محصولات زراعتی، بوته پنبه، خاک اره، کاه، چوب های جنگلی، بوته زیتون، پوست غله جات، علف های هرز و …اسفاده می شود. البته بهترین بسترسازی با پوست غله جاتی چون جو، گندم و ذرت و البته کاه انجام می گیرد.

سمارق صدفی

آماده سازی اتاق پرورش
برای تهیه محیط کشت، یک کارگاه مناسب با دیوار و کف سیمانی انتخاب کنید. رطوبت در این کارگاه باید در همه جا وجود داشته باشد. ضمن اینکه دیوارهای آن با لیلون یا پلاستیک پوشش داده شده باشد. کف اتاق باید از شیب مناسب برخوردار باشد. این مسئله برای روان شدن آب اضافی به سمت چاه منظور می گردد. برای برقراری رطوبت در این فضا می توان از فاصله ۳۰ سانتی متری از سقف، لوله های آب با قطر یک سانتی متر را عبور داد و این لوله کشی را در سرتاسر دیوارها منظور کرد. بر روی این لوله های پلاستیکی باید در هر ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر یک سوراخ نسبتاً ریزی به وجود آورد. بهتر است این کار را با سوزن انجام دهید. برای جلوگیری از تولید سمارق صدفی بیمار گونه باید درب ورودی اتاق را با آب آهک به شکل مطلوبی از آلودگی ها پاکسازی کرد.

این شرایط رطوبتی درجهی اتاق را پایین می آورد و شرایط پرورش سمارق صدفی را ایجاد می کند.
ابتدا کاه و پوست غله جات یا هر آن چه که برای بستر کشت تدارک دیده اید را کاملاً خرد کنید. یعنی ساقه های آن باید برابر با ۵ تا ۷ سانتی متر باشد.
موادی که برای بسترسازی انتخاب کرده اید، در یک فضای انتخابی مانند حوض خیس کنید. برای خیس خوردن آن ها به یک تا ۵ ساعت نیاز دارید. البته می توان از آب پاش دستی برای این خیس کردن استفاده کرد.
ضدعفونی کردن
برای از بین بردن میکروب و آلودگی ها باید مواد بسترسازی با بخار داغ ضدعفونی شوند. برای این کار از بشکه مخصوص استفاده کنید. این بشکه دارای یک شیر تخلیه است. درون بشکه آب بریزید و آن گاه یک چهارپایه برای گذاشتن صافی پوست غله جات و کاه در داخل بشکه بگذارید. با بخار کردن آب داخل بشکه، عمل ضدعفونی کردن مواد بستر کشت نیز برای پرورش سمارق صدفی انجام می شود. زمان لازم برای این ضدعفونی یک ساعت بعد از به جوش آمدن آب است. حالا کاه ها را بیرون آورده و بر روی سینی پهن کنید.

تکثیر سمارق صدفی

اتاق را ضدعفونی کنید: اتاق را با بستن سوراخ ها و تمیز کردن کف ضدعفونی کنید. برای پاکسازی اتاق یا اتاق کشت باید از آب آهک برای شستشوی کف و یا دیوارها استفاده کرد. بعد از این شست و شو، درها را به مدت ۲۴ ساعت بسته نگهدارید و آن گاه آن ها را برای ورود هوای تازه به داخل اتاق باز کنید.

مواد بسترسازی و بذر سمارق

بعد از خارج کردن کاه و پوست غله جات از بشکه ضدعفونی باید برای هر ۱۰۰ کیلوگرام کاه خشک شده، مقداری پودر یونجه در حد ۱۰۰ گرام، ۵ کیلوگرام کربنات کلسیم، یک کیلوگرام سولفات کلسیم فراهم کرد و آن گاه این نسبت ها را با هم مخلوط نمود. در نهایت بذر سمارق را به مخلوط تهیه کرده اضافه کنید. شما باید از ۲۵ تا ۳۰ گرام بذر سمارق در هر یک کیلوگرام کاه استفاده کنید. به عنوان مثال اگر ۱۰۰ کیلوگرام کاه دارید، باید از ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ گرام(۲٫۵ تا ۳ کیلوگرام) بذر سمارق استفاده کنید.

بسترسازی مناسب برای سمارق صدفی

مواد میکس شده را به درون خریطه های پلاستیکی هدایت و آن گاه خریطه های پلاستیکی را در فضای اتاق آویخته سازید. برای این آویزان کردن از یک داربست، میله آهنی یا چوب استفاده کنید. البته به جای خریطه پلاستیکی می توانید از تورهای پلاستیک یا سبد گل و … برای کاشت سمارق صدفی استفاده کنید.

روش کشت سمارق صدفی

خریطه های برابر با ۵ تا ۶ کیلوگرام با ابعاد ۴۵*۷۰ تهیه می گردند و خریطه های ۴۵*۹۰ نیز باید وزنی معادل ۹ تا ۱۱ کیلوگرام داشته باشند. حالا زمان انتظار فرا رسیده است. باید منتظر بمانید تا رشد سمارق ها بر روی خریطه نمایان شود. بذر انتخابی شما باید از مرکز باغبانی معتبر و یا موسسات جهاد زراعتی فراهم شده باشد. در این صورت می توان از نتیجه کشت خود مطمئن بود. اگر پرورش سمارق صدفی برای شما در حکم یک منبع درآمد است، حتماً در انتخاب بذر با افراد متخصص مشورت کنید و از آن ها کمک بگیرید.

پرورش سمارق صدفی

حفاظت از خریطه ها
بعد از این، تنها کاری که می توان برای رشد سمارق صدفی انجام داد، کنترل عوامل محیطی است. با رویت سمارق توده ای سفید بر روی کیسه، بدانید نحوه کار شما تا به حال خوب بوده و بعد از این باید شرایط را در دست بگیرید. از زمان دیدن این توده های سفید تا روز سوم باید درجهی محیط برابر با ۲۰ درجه سانتی گراد، تهویه به شکل آرام و رطوبت نیز بین ۸۵ تا ۹۰ درصد حفظ گردد. برای ثابت نگه داشتن رطوبت و درجه از درجه سنج و رطوبت سنج استفاده میشود. انتهای خریطه باید سوراخ هایی داشته باشد تا آب اضافی آن خارج گردد.

کشت سمارق صدفی

فعلاً به نوردهی احتیاجی نیست. بعد از طی شدن ۳ تا ۸ روز، ۲۰ تا ۳۰ برش به اندازه ۲ سانتی متر به شکل ضربه دری رو خریطه می زنید. در این هنگام نیز باید با همان ۲۰ درجه سانتی گرید درجه، ۸۵ تا ۹۰ درصد رطوبت و تهویه نرم ادامه دهید. این برش های ضربه دری باید با کتر یا چاقوهای تمیز و ضدعفونی شده ایجاد گردد. برای ضدعفونی کردن کتر یا چاقو از الکل کمک بگیرید. بعد از طی شدن ۸ روز دیگر باید ۲۰ برش جدید به خریطه اضافه کنید.

سمارق صدفی و نگهداری آن

حالا حدود ۷۰ درصد از سطح خریطه سمارق با پوشش سمارق صدفی رویت می گردد. با گذشت ۱۷ تا ۲۱ روز، شرایط محیطی را با درجهی محدوده ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتی گرید و رطوبت ۹۰ درصدی حفظ کنید. نوردهی در این مرحله لازم می گردد. سمارق برای تکمیل پرورش خود به ۱۶ ساعت نور در طی ۲۴ ساعت نیاز دارد که باید تامین گردد.

تکثیر سمارق صدفی

برای پرورش و نگهداری از سمارق صدفی نکات زیر را در نظر داشته باشید
درجه زمانی که از ۱۷ درجه کمتر شود، بافت کلاهک سمارق تیره می گردد.
اگر در نوردهی و تهویه مناسب برای پرورش سمارق صدفی کوتاهی کنید، ساقه سمارق بلند و کلاهک آن کم سطح خواهد شد.
شوک حرارتی از الزامات کاشت سمارق صدفی و البته شکل گرفتن کلاهک سمارق است. این موضوع یعنی این که شما در برهه ای از زمان درجه را ۲ تا ۳ درجه به شکل ناگهانی در مدت کمی افزایش و آن گاه به شرایط نرمال برگردانید.
برای آبیاری از ریختن آب بر روی کلاهک به طور مستقیم خودداری کنید.
در این مطلب نحوه کاشت سمارق صدفی و پرورش آن به همراه نکات مهم ارائه شد. شما عزیزان در صورت تمایل و علاقه مندی می توانید با مراجعه به لینک کاشت سمارق دکمه ای و کاشت سمارق دنبلان از مطالب مشابه در سایت سبزانه دیدن بفرمایید و به معلومات خود در این زمینه اضافه کنید.