Habemus

RAMA & BERISHA: BINJAKËT POLITIKË TË FRIKËS NGA DREJTËSIA

Nga çdo këndvështrim – juridik, politik apo moral – statusi i fundit i Edi Ramës në rrjetin social X nuk është thjesht një koment për pagat e gjyqtarëve. Ai përfaqëson një akt të drejtpërdrejtë presioni politik ndaj një institucioni kushtetues. E bëri këtë në një moment kritik për drejtësinë dhe pavarësinë e saj reale në Shqipëri, sidomos tani pas sigurimit të një shumice të pakontestueshme prej 86 mandatesh. Por ndryshe nga sa mund të mendohet, Rama nuk është i vetëm në këtë sulm. Edhe Sali Berisha, nga ekstremi tjetër i spektrit politik, shfaqet në të njëjtën linjë përçmimi dhe delegjitimimi të pushtetit gjyqësor, si Edi Rama. Bash në mes të luftës “imagjinare” që Berisha po bën me Ramën, gjeti kohën për “armëpushim” dhe të bashkohej me Ramën në një front.

Lexo të plotë shkrimin 👇
https://www.habemus.al/post/rama-berisha-binjak%C3%ABt-politik%C3%AB-t%C3%AB-frik%C3%ABs-nga-drejt%C3%ABsia

Pas zgjedhjeve të 11 majit, rezultati dhe mënyra si u zhvillua procesi kanë krijuar një gjendje shokuese në përgjithësi.

Më të zhgënjyerit, padyshim, janë demokratët: për herë të katërt në opozitë, në një humbje edhe më të thellë dhe me shpresë thuajse zero se ndonjëherë mund të mundin Ramën dhe të vijnë në pushtet.

Në këtë atmosferë, i vetmi “lajm” që qarkullon – disi spontan, disi i ushqyer nga mediat proqeveritare – është: A duhet të largohet Berisha? A është ende ai kryetari legjitim i PD? A ka ndonjë zë të guximshëm brenda PD që mund ta sfidojë? Apo do të vijojë letargjia, mungesa e reflektimit dhe shkrirja e ngadaltë e pamëshirshme e PD?

Lexo artikullin e plotë:

https://www.habemus.al/post/statuti-që-rrëzon-berishën-heshtja-që-fundos-pd-në

Rama&Berisha: Hapni kutitë ose largohuni!

(rasti Kalaja dhe Alimehmeti)

Ka një moment, pas çdo procesi zgjedhor, kur heshtja që bie mbi vendin nuk është qetësi. Është braktisje. Dhe në Shqipërinë e pas 11 majit, heshtja që ka zënë vendin është heshtja e atyre që panë votën të numërohej me duar të tjera dhe mandatin t’u ikte me duart në xhepa.

Në Tiranë e në Durrës, dy kandidatë të listës së hapur të Partisë Demokratike — Ilir Alimehmeti dhe Aulon Kalaja — kanë kërkuar rinumërim të votave të tyre personale. Jo për të përmbysur rezultatin kombëtar, jo për të shtuar mandate për opozitën, por për të ditur të vërtetën e votës që qytetarët u besuan atyre. Ata kërkojnë diçka themelore: të dinë a është votuar emri i tyre dhe a është respektuar ajo votë.

Por çfarë ndodhi? Komisioni i Ankesave dhe Sanksioneve e hodhi poshtë kërkesën. Arsyeja? Sepse nuk e paraqiti “subjekti zgjedhor”, pra partia. Partia heshti. Kandidatët nuk kanë të drejtë të kërkojnë të numërohen votat e tyre. Në këtë vend, në vitin 2025, një individ që ka kandiduar, që ka marrë vota, që është emër në një fletë votimi — nuk mund të dijë se çfarë ndodhi me votën e tij. Sepse nuk është “partia” që e ka kërkuar këtë. Sepse fjala “parti” në Shqipëri ka më shumë peshë se fjala “kushtetutë”.

Ky është thelbi i kësaj çështjeje. Dhe kjo nuk është më thjesht një çështje teknike. Kjo është një çështje lirie, dinjiteti dhe morali publik.

E drejta për të votuar është një gjysmë e drejtë pa të drejtën për të ditur për kë votove.

E drejta për t’u zgjedhur është një tallje pa të drejtën për të mbrojtur votën që ke marrë.

Në sistemin e listave të hapura që Shqipëria adoptoi me pompozitet, u tha se qytetarët do të zgjidhnin jo vetëm partinë, por edhe njeriun. Se pushteti do të shkonte te emri, te individi, te përfaqësimi personal. Por ajo që nuk u tha është se, në këtë sistem, edhe kur qytetari e zgjedh njeriun, partia e ka çelësin për të mbrojtur apo për të braktisur atë zgjedhje.

Kjo është një hipokrizi institucionale. Kandidatët e partive, nëse kryetarit nuk i pëlqen t’u mbrojë votën, mbeten pa zë. Ata nuk janë më njerëz në garë — janë zëra të nënshtruar. Dhe në një demokraci funksionale, kjo është krizë legjitimiteti.

A kemi një ligj që e ndalon kandidatin të kërkojë rinumërim?

Jo. Por kemi një praktikë. Një praktikë që vendos partitë si filtra të së drejtës. Një praktikë që thotë: nëse nuk të mbron kryetari i partisë, nuk ke më mjet juridik për të mbrojtur votën tënde. Pra, duhet që të të japë dritën jeshile Rama ose Berisha që, për votat personale të marra nga kandidati, të bëhen transparencë. Një çudi shqiptare që ngurtëson me ligj praktikën totalitare të sundimit të partive politike.

Kjo praktikë është alogjike, jokushtetuese dhe poshtëruese. Ajo e trajton kandidatin si aksesor të partisë, jo si përfaqësues të qytetarit. E trajton votën si pronë të listës, jo si shprehje të vullnetit individual.

Ky është momenti kur demokracia deformohet jo me puç, por me procedurë.

Tani gjithçka është në duart e Kolegjit Zgjedhor.

Por Kolegji nuk është më thjesht një organ që zbaton rregulla. Tani ai është institucioni i fundit që mund të mbrojë dinjitetin kushtetues të votës personale.

Nëse edhe Kolegji hesht, nëse edhe Kolegji fshihet pas praktikave për të justifikuar një padrejtësi të qartë, atëherë nuk kemi më të bëjmë me një problem të kandidatëve. Kemi të bëjmë me një sistem që ka vendosur të mos dëgjojë më qytetarin.

Kushtetuta thotë se çdo qytetar ka të drejtë të zgjidhet. Kjo do të thotë edhe të ketë mjet për të mbrojtur mandatin e tij kur ai vihet në diskutim. Të mos e lidhësh këtë të drejtë me vullnetin e partisë. Të mos e nënshkruash mbrojtjen e votës me leje nga kryetari.

Nëse një kandidat i pavarur ka të drejtë të ankimojë rezultatin e tij, si mundet që një kandidat i një partie nuk e ka këtë të drejtë? Ku është barazia para ligjit? A është partia një “zonë e lirë” nga rregullat e Kushtetutës? A e tejkalon vula e kryetarit të partisë vulën e votës së popullit?

Ky nuk është një konflikt mes Jorida Tabakut dhe Ilir Alimehmetit, Aulon Kalasë dhe A***n Ndojit. Nuk është një garë mes Xhaçkës dhe Gjylametit. Është, në fakt, një përplasje mes Ramës dhe Berishës nga njëra anë, dhe mijëra zgjedhësve nga ana tjetër.

Është një konflikt mes dy modeleve të Shqipërisë: një Shqipëri ku qytetari ka të drejtë të dijë ku shkoi vota që dha, dhe një Shqipëri ku gjithçka vendoset në zyrën e një kryetari partie.

A do të jetë Kolegji Zgjedhor noteri i një procesi të mbyllur apo mbrojtësi i Kushtetutës së Republikës?
A do të jetë ky rasti i parë ku individi përballë partisë fiton të drejtën për të ditur të vërtetën?

Zgjedhjet mbaruan. Por drejtësia zgjedhore sapo ka nisur. Dhe nëse as ajo nuk jep drejtësi, atëherë nuk kemi më votime – kemi vetëm lista. Të mbyllura, me emra që nuk ndryshojnë, dhe vota që nuk numërohen më për njerëzit, por për partinë.

Dhe kur vota humbet emrin, ajo nuk është më votë. Është mashtrim i ligjshëm. Dhe asgjë nuk e vret më qetësisht një republikë sesa ky mashtrim me miratim të heshtur.

Alimehmeti dhe Kalaja ndoshta humbën mundësinë për të çuar zërin e tyre në Parlament nga shtatori e tutje, por tani kanë në dorë një kauzë të madhe publike – më të rëndësishme se çdo kauzë tjetër që kolegët e tyre gojë-mbyllur mund të kenë kur të hyjnë në Kuvend.

Të shohim nëse edhe këta dy do të kenë gojën e hapur, mendjen e ftohtë dhe kurajon civile për ta fituar këtë kauzë. Me ngulm deri në fund!

TESTI I TRETË

Pas zgjedhjeve të 11 majit 2025, skena politike shqiptare u rikonfigurua në mënyrë dramatike, por jo befasuese. Mazhoranca socialiste e Edi Ramës e thelloi dominimin e saj institucional me 83 mandate, ndërsa opozita e vjetër, e përfaqësuar ende nga Sali Berisha, mbeti në rolin e një zhurmuesi që nuk mund të prodhojë më as kontroll, as alternativë, as besueshmëri. Në këtë boshllëk, 170 mijë shqiptarë votuan ndryshe — për parti të reja, për parti të vogla, për përpjekje të reja që u përpoqën të sfidojnë duopolin Rama–Berisha.

Por tani fillon testi i vërtetë: çfarë do të bëjnë këto parti?

Rruga 1: Bashkimi në një alternativë të përbashkët – Pol i tretë i qëndrueshëm

Avantazhet:
• Krijon gravitet politik dhe elektoral serioz. Një bllok i përbashkët alternativ, me një platformë të qartë, një kauzë të përbashkët dhe lidership të decentralizuar, mund të kanalizojë jo vetëm 170 mijë votat ekzistuese, por edhe gjithë frustrimin publik që nuk voton ose që voton me hundën mbyllur.
• Imponohet si zë opozitar real. Në një kontekst ku PS-ja ka shumicë absolute dhe Berisha ka kredibilitet zero, një alternativë e bashkuar mund të shfaqet si opozita reale – e vetmja që përfaqëson interesin publik dhe kontrollin ndaj pushtetit.
• E shndërron pluralizmin nga iluzion në forcë. Deri më tani, fragmentimi i partive të reja i ka lënë ato si “nota proteste” në fletën e votimit. Bashkimi i tyre do t’i jepte peshë reale institucionale dhe politike.
• E shtyn publikun të përqendrojë vëmendjen te ideja e ndryshimit. Nëse nuk ka bashkim, Rama dhe Berisha do të vazhdojnë të dominojnë jo sepse frymëzojnë, por sepse askush tjetër nuk bashkon një shumicë të re shprese.

Rreziqet:
• Sensi i protagonizmit i liderëve ekzistues. Historia e zgjedhjeve 2025 tregoi se disa nga këto parti refuzuan koalicionin e mundshëm pikërisht për shkak të garës për protagonizëm. Ky mbetet rreziku më i madh.
• Uniformizimi i profilit politik. Disa parti vijnë nga qasje të ndryshme ideologjike – disa më të majta, disa më konservatore. Një bashkim i detyruar, pa platformë të mirëfilltë, mund të rezultojë konfuz për elektoratin.

Rruga 2: Vazhdimi i rrugës individuale – Ruajtja e identitetit dhe ndërtimi vetjak

Avantazhet:
• Autonomi strategjike. Çdo parti ka mundësi të ruajë profilin e vet, të adresojë segmentin e vet elektoral dhe të mos sakrifikojë parimet apo frymën themeluese.
• Konkurrencë e shëndetshme në të njëjtën zonë. Një numër i vogël partish të reja që garojnë ndaras mund të zhvillojnë konkurrencë cilësore në ide, organizim dhe përfaqësim, duke e pasuruar jetën politike.
• Zbutja e tensioneve personale. Bashkimi i pavullnetshëm mund të sjellë kriza të brendshme më të mëdha sesa funksionimi i ndarë me respekt reciprok.

Rreziqet:
• Me 1 ose 2 deputetë në Kuvend, askush nuk të dëgjon. Ligjërisht mund të kesh zë, por politikisht je i parëndësishëm. Në një sistem bipolar, zëri i partive të vogla veç e veç është thjesht zhurmë në sfond.
• Media shqiptare, e kapur ose e përqendruar vetëm te PS–PD, nuk u jep hapësirë subjekteve të vogla. Në mungesë të një poli të tretë të organizuar, këto parti do ta kenë gjithnjë e më të vështirë të kapërcejnë filtrat e medias dhe të shfaqen në sytë e opinionit publik si alternativë reale.
• Rikthimi i logjikës së votës “të keqes më të vogël”. Sa më shumë ndahen alternativat, aq më shumë votuesit e ardhshëm do të detyrohen të “zgjedhin Ramën për të mos ardhur Berisha”, apo anasjelltas – duke e rikthyer duopolin e vjetër.
• E njëjta histori mund të përsëritet: partitë të marrin mijëra vota, por të mos arrijnë pragun rajonal për mandat. Zgjedhjet e ardhshme do të jenë edhe më të vështira nëse nuk ka reflektim dhe strategji të qartë.

Koha nuk pret.

Në kushtet aktuale, mbi qeverinë nuk ka më kontroll parlamentar real. Populli ka folur, por për të dëgjuar më tej duhet një alternativë që jo vetëm ekziston, por që flet me një zë të qartë. Ky nuk është momenti për të mbrojtur emra apo parti. Është momenti për të ndërtuar një subjekt serioz, koherent, të bashkuar, që thotë: “Opozita reale jemi ne.”

Shqipëria ka nevojë për një pol të tretë — jo si një bashkim i detyruar, por si një bashkëveprim i mençur. Partitë e reja nuk duhet të shkrihen në një subjekt unitar, por duhet të krijojnë një aleancë strategjike, ku secila ruan profilin, por të gjitha ndërtojnë një front të përbashkët demokratik. Kjo është rruga më realiste, më funksionale dhe më premtuese.

Një aleancë strategjike midis partive opozitare alternative mund të funksionojë nëse ndërtohet mbi bazë parimesh, jo pazare, mbi bashkërendim, jo shkrirje, dhe me respekt për identitetin, jo ambicie për dominim. Ajo duhet të jetë një arkitekturë bashkëpunimi fleksibël, e cila ruan diversitetin ideologjik, por unifikon qëllimet politike për reforma sistemike dhe përfaqësim real qytetar.

Ja si mund të funksionojë kjo aleancë në mënyrë konkrete:

1. Krijimi i një “Platforme të përbashkët për Republikën Tjetër”
• Një dokument i shkurtër (5–7 pika) mbi çështjet ku ka konsensus të plotë:
• Reformë zgjedhore për proporcional kombëtar me lista të hapura
• Depolitizimi i administratës zgjedhore dhe financimit të partive
• Luftë kundër korrupsionit dhe mbështetje për drejtësinë e pavarur
• Rritja e përfaqësimit të diasporës dhe shtresave të papërfaqësuara
• Autonomi për qeverisjen vendore dhe ndarja reale e pushtetit
Kjo platformë nuk do të kërkojë unifikim ideologjik, por do të funksionojë si një “kushtetutë” e përbashkët veprimi, që i mban bashkë në çështjet thelbësore.

2. Koordinim i zërit në Kuvend dhe jashtë tij
• Deputetët nga partitë e ndryshme të opozitës alternative mund të krijojnë një grup informal parlamentar koordinues, ku ndajnë qëndrimet për çështje madhore. Nuk kanë pse të jenë një grup parlamentar juridik (që kërkon 7 deputetë), por mund të veprojnë si koalicion i vogël me ndikim publik.
• Për çdo nismë ligjore, për çdo rezolutë, për çdo seancë parlamentare: një qëndrim i përbashkët i dakordësuar në çështjet ku ka unitet.

3. Bashkëpunim në fushata publike dhe aksione qytetare
• Aleanca mund të organizojë forume publike të përbashkëta, takime me qytetarët, protesta simbolike ose fushata ndërgjegjësuese për çështje konkrete (si emigracioni, çmimet, taksat, SPAK, zgjedhjet).
• Kjo i jep peshë politike zërit të tyre dhe ndihmon në ndërtimin e një kulture të re politike, ku bashkëpunimi vjen përtej interesit të ngushtë partiak.

4. Strukturë e përbashkët koordinuese
• Duhet ngritur një sekretariat i përbashkët teknik, jo për të drejtuar partitë, por për të koordinuar komunikimin, veprimet publike dhe përgatitjet elektorale.
• Ky mund të jetë një organ i vogël prej 3–5 personash të mandatuar nga partitë, me afat të përcaktuar dhe detyra të qarta. Qëllimi: të shmangë keqkuptimet, të organizojë proceset dhe të ruajë kohezionin.

5. Koordinim elektoral pa humbur identitetin
• Në zgjedhjet e ardhshme, mund të krijohet një koalicion elektoral teknik, ku partitë ruajnë logot e tyre, por garojnë me një emër të përbashkët në fletëvotim.
• Secila parti mban listën e vet me kandidatë në zona të caktuara, por nuk konkurrojnë kundër njëra-tjetrës në të njëjtin qark. Kjo shmang ndarjen e votës dhe rrit shanset për përfaqësim më të gjerë.

6. Marrëveshje për ruajtjen e autonomisë ideologjike
• Aleanca duhet të funksionojë mbi një pakt mosndërhyrjeje në identitetin e secilës parti: nuk ka kërkesë për shkrirje, për uniformim ideor apo për lider të përbashkët.
• Secila parti mban të drejtën për të pasur qëndrime të ndryshme në çështje dytësore (si ekonomia, shëndetësia, etj.), por respekton vendimet e përbashkëta për temat themelore të sistemit dhe demokracisë.

Që kjo të ndodhë duhet një kapërcim i madh: nga instinkti i ndarjes te etika e bashkimit. Ky është TESTI I TRETË.

Aleanca strategjike është një nga rrugët për të ndërtuar një opozitë reale, që i bën ballë sistemit të kalbur të PS-së dhe PD-së. Ajo nuk kërkon sakrifikim të identitetit, por modesti për të ndarë protagonizmin. Kërkon më shumë kulturë politike sesa strukturë, më shumë vizion sesa ego, dhe më shumë ndërgjegje publike sesa kalkulim elektoral.

Nëse nuk bashkëpunojnë sot, nesër mund të mos jenë më. Nëse bashkëpunojnë me mençuri, mund të jenë për herë të parë fillimi i një Republike Tjetër. Nëse partitë alternative duan të shndërrohen nga “shpresa e tretë” në “forcën e parë që mund të ndryshojë vendin”, aleanca është mjeti. Vizioni është detyra. Egoja personale? Pengesa.