Decode.az

Çoğumuzun ağlında ilk əfsanəvi mobil oyun ilan oyununun qalmasına baxmayaraq, dünyanın ilk mobil oyunu, çoxumuzun bildiyi tetrisin prototipi imiş.Qəlbimizdə hələdə yerini qoruyan, hamımızın vaxtını alan, bağımlılıq yaradan ilan oyunu əfsanəvi Nokianın 3310 markalı telefonunda olduğu iddia olunsada, PhoneArena bildirir ki, dünyanın ilk mobil oyunu tetrisin prototipi olan ilk oyun Nokia 3310 markalı telefonda deyil, 1994-cü ildə bazara çıxan Hagenuk MT-2000 daxilində Scramble adını daşıyan oyun imiş.
Açıqcası bu məlumatların illər sonra ortaya çıxması sirr olmasa da və illərini bu oyuna vermiş şəxslər tərəfindən bilinsədə ümumi kütlə, hətta bir çox oyun qurucusu da Nokia-nın əfsanəvi ilan oyununu dünyada ilk mobil oyun kimi göstərirdi.
Tetrisə istinadən yaradılmış bu oyun təməl piksellərin birləşdirdiyi bir puzzle oyunu olaraq istifadəçilərin qarşısına çıxsada, Hagenuk MT-2000 telefonun elədə məşhur olamamasına görə oyun da çox rəğbət qazanmamışdı.

Son zamanlarda internetdə bir çox saytların url (link) hissəsinə diqqət etdikdə https yazıldığını görəcəksiniz. SSL sertifikatı olmayan saytlar http, olan saytlar isə https başlığı ilə başlayır.

Http nədir?
Açılışı Hyper Text Transfer Protocol olan, hosting və domain arasında paylaşılan məlumatların hər hansı şifrələmə olmadan istifadəyə verilməsidir. Yani URL-in başında http:// varsa burda heç bir məlumat şifrələnmədən URL-ə göndərilir bu isə verilənlərin oğurlanması və dəyişdirlməsi kimi təhlükələri ortaya çıxarır.

Https nədir?
Açılışı Secure Hypertext Transfer Protocol olan https isə serverlə domain arasında hər bir məlumatı şifrələyərək göndərir. Bu da SSL Sertifikatından istifadə deməkdir.
Əsasən istifadəçi məlumatlarının təhlükəsizliyinin önəm daşıdığı saytlarda (banklar, online alış-veriş saytları) SSL sertifikatından istifadə edilir.

SSL-in üstünlükləri hansılardır?
SSL Security Sertifikatı, ödəmə sistmlərinin istifadə olunduğu e-ticarət saytlarında, kart məlumatlarının banka yönləndirilməsi zamani şifrələnməsini və bankdan gələn məlumatların da şifrəli olmasını təmin edir. Beləliklə istifadəçi məlumatlarının, 3-cü şəxslər təfəfindən ələ keçirilməsinin qarşısı alınır.