Knowledge

❤🙏

የፖሊትካል ርዕዮተ-ዓለም

1. ሊበራሊዝም (Liberalism) ዋና ነጥብ፦ የግለሰብ መብት፣ ነፃ ገበያ እና የመንግስት ስልጣን በህግ መገደብ። ተግባራዊ የሆነባት አገር፦ አሜሪካ (USA) ቀላል ምሳሌ፦ አንድ ሰው መንግስትን በፈለገው መንገድ የመተቸት መብት አለው፤ እንዲሁም የራሱን የግል ንግድ ያለ ከባድ የመንግስት ቁጥጥር ማካሄድ ይችላል፡፡

2.ሶሻል ደሞክራሲ (Social Democracy) ዋና ነጥብ፦ ካፒታሊዝም (የግል ንብረት) ባለበት ሁኔታ፣ መንግስት ከፍተኛ ቀረጥ በመሰብሰብ ነፃ ትምህርት እና ጤና ለሁሉም ማቅረብ። ተግባራዊ የሆነባት አገር፦ ኖርዌይ (Norway) ወይም ስዊድን ቀላል ምሳሌ፦ ዜጎች ከፍተኛ ቀረጥ ይከፍላሉ፣ ነገር ግን የዩኒቨርሲቲ ትምህርት እና የህክምና አገልግሎት ለማግኘት ምንም አይነት ክፍያ አይጠየቁም፡፡

3.ኮሚኒዝም(Communism) ዋና ነጥብ፦ የግል ንብረት መጥፋት፣ ሁሉም ሀብት በመንግስት ቁጥጥር ስር መሆን እና የመደብ ልዩነትን ማስወገድ፡፡ ተግባራዊ የሆነባት አገር፦ ኩባ (Cuba) ወይም ሰሜን ኮሪያ ቀላል ምሳሌ፦ ፋብሪካዎች፣ እርሻዎች እና ቤቶች የግለሰብ አይደሉም፤ መንግስት ለሁሉም ዜጋ እንደ ፍላጎቱ ምግብና መጠለያ ያከፋፍላል።

4. ኮንሰርቫቲዝም (Conservatism) ዋና ነጥብ፦ ባህልን፣ ሃይማኖትን እና ነባር ማህበራዊ እሴቶችን ጠብቆ ማቆየት፡፡ ተግባራዊ የሆነባት አገር፦ ዩናይትድ ኪንግደም (UK) -በኮንሰርቫቲቭ ፓርቲ በኩል ቀላል ምሳሌ፦ እንደ ንጉሳዊ ቤተሰብ ያሉ የቆዩ ተቋማትን ማክበር እና ማህበራዊ ለውጦች በጣም በጥንቃቄ እና በዝግታ እንዲሄዱ ማድረግ።

5. አውቶሪታሪያኒዝም (Authoritarianism) ዋና ነጥብ፦ ስልጣን በአንድ ጠንካራ መሪ ወይም ፓርቲ እጅ መሆን እና የፖለቲካ ተቃውሞን አለመፍቀድ። ተግባራዊ የሆነባት አገር፦ ቻይና (China) ቀላል ምሳሌ፦ መንግስት ኢንተርኔትን በከፍተኛ ሁኔታ ይቆጣጠራል፤ ከገዢው ፓርቲ ውጪ ሌላ አማራጭ የፖለቲካ ድርጅት በነፃነት መንቀሳቀስ አይችልም፡፡

6. ብሔረተኝነት (Nationalism) ዋና ነጥብ፦ ከአለም አቀፍ ጉዳዮች ይልቅ የአንድን ብሔርወይም አገር ጥቅም ማስቀደም፡፡ ተግባራዊ የሆነባት አገር፦ ሀንጋሪ (Hungary) ቀላል ምሳሌ፦ "መጀመሪያ ለአገሬ" በሚል መሪ ቃል የውጭአገር ሰዎችን (ስደተኞችን) አለመቀበል እና የራስን ባህልና ቋንቋ ብቻ ማጥበቅ፡፡

#ንባብ