Knowledge Paths

Ο Τόνος δίδεται από την Κορυφή
“Tone at the top”

Ο Τόνος δίδεται από την Κορυφή, είναι ένας όρος που δημιουργήθηκε για να περιγράψει την υιοθέτηση και διάχυση αξιών και καλλιέργεια ηθικού κλίματος σε ένα Οργανισμού, που καθορίζονται και εφαρμόζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο και τα ανώτερα εκτελεστικά Στελέχη του. Ανάλογη είναι και η γνωστή λαϊκή έκφραση με αντίθετο/αρνητικό βεβαίως πνεύμα, ότι "Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι".

Ο τόνος από την κορυφή πρέπει να διαπερνά ολόκληρο τον Οργανισμό και να αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση και συστατικό κάθε αποδοτικής και αποτελεσματικής διακυβέρνησης.

Για το σκοπό αυτό το Διοικητικό Συμβούλιο οφείλει να έχει ένα διπλό ρόλο: τη δημιουργία κωδίκων - κανόνων συμπεριφοράς και την παρακολούθηση της εφαρμογής τους.

Χωρίς αμφιβολία, ο κίνδυνος φήμης ιδιαίτερα σήμερα είναι τόσο μεγάλος όσο και οι στρατηγικοί, λειτουργικοί και οικονομικοί κίνδυνοι. Μερικές φορές, το μόνο που χρειάζεται είναι μια φήμη ή υπαινιγμός για ένα κακό γεγονός/ενέργεια ή μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θα γίνει αστραπιαία γνωστή “viral" για να επηρεάσει αρνητικά την αξία ενός Οργανισμού ή, ακόμα χειρότερα, να καταστρέψει, την φήμη του.
Από τα πιο θεμελιώδη καθήκοντα του Διοικητικού Συμβουλίου είναι η επιλογή – ανάδειξη του Διευθύνοντος Συμβούλου (CEO), η έγκριση της στρατηγικής, η παρακολούθηση της εκτέλεσης των Σχεδίων Δράσης, η ρύθμιση της διάθεσης ανάληψης κινδύνων (risk appetite), και η άσκηση της κατάλληλης εποπτείας σχετικά με τον περιορισμό τους (risk mitigations) και όλα αυτά με στόχο τη δημιουργία, διατήρηση και αύξηση της αξίας του Οργανισμού.

Το Διοικητικό Συμβούλιο και η εκτελεστική διοίκηση είναι τα όργανα που καθορίζουν τον τόνο στον Οργανισμό με τον τρόπο που εκτελούν καθεμία από τις προαναφερόμενες ευθύνες τους. Είναι τα όργανα διοίκησης που βοηθούν στη μετουσίωση του «τόνου από την κορυφή», διασφαλίζοντας ότι οι ακολουθούμενες οργανωτικές αποφάσεις και πρακτικές λειτουργούν σωστά σε όλα τα επίπεδα του Οργανισμού.

Μερικές πρακτικές για την ενδυνάμωση του «Τόνου από την κορυφή» είναι οι ακόλουθες:

• Κάντε πράξη τα λόγια “Walk the talk”: Εφαρμόστε δια του προσωπικού παραδείγματος και δημοσιοποιήστε τις αρχές λειτουργίας του διοικητικού συμβουλίου που ευθυγραμμίζονται με τις αξίες του Οργανισμού και καθορίζουν συγκεκριμένες ευθύνες για την ηθική συμπεριφορά όλων αλλά και καθενός χωριστά ανά πάσα στιγμή.

• Η δύναμη των άτυπων συνομιλιών: Όταν παίρνετε δύσκολες αποφάσεις σχετικά με τη συμπεριφορά που αφορά οποιονδήποτε πρόσωπο με διοικητικό ρόλο, να θεωρήσετε ότι τόσο ο λόγος της παραβίασης των αρχών και των αξιών του Οργανισμού όσο και το περιεχόμενο της απόφασής σας, θα γίνουν ταχέως ευρέως γνωστά. Σκεφτείτε δε ακόμα την επίδραση της απόφασής σας κατά πόσο θα ενισχύει ή θα είναι αντίθετη με τις δηλωμένες αξίες του Οργανισμού.

• Έχετε τα αυτιά σας πάντα ανοικτά: Αφουγκραζόμενοι και παρακολουθώντας τη φήμη του Οργανισμού στα περιβάλλοντα που δραστηριοποιείται. Τι λένε τα μέλη σας, καθώς και όλοι οι ενδιαφερόμενοι/συμμέτοχοι (Stakeholders) για την κουλτούρα του Οργανισμού ιδίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

• Αναγνωρίστε τις θετικές συμπεριφορές: Κρατήστε ψηλά ως κριτήριο αξιολόγησης την προσήλωση στις Αξίες και τις Αρχές του Οργανισμού των Στελεχών σε όλες τις βαθμίδες αλλά και όλων των μελών του Οργανισμού και αναγνωρίστε τα επιτεύγματα.

• Δημιουργήστε μια ηθική εταιρική κλίμακα: Αξιολογείτε το ιστορικό και την πορεία εφαρμογής και συμμόρφωσης με τις Αξίες του Οργανισμού όταν προωθείτε τους ανθρώπους σε ανώτερους ηγετικούς ρόλους, ιδίως κατά τον σχεδιασμό διαδοχής σε σημαντικές θέσεις ευθύνης (CEO).

Η δημιουργία και η διατήρηση του σωστού τόνου στην κορυφή είναι ένα καθοριστικό βήμα που πρέπει να κάνει κάθε Οργανισμός που θέλει να εφαρμόζει ένα αποτελεσματικό πρόγραμμα δεοντολογίας και συμμόρφωσης που εμπεριέχει υψηλές αξίες και ηθικά πρότυπα.

Πηγές:
Wikipedia - Tone at the top
Deloitte - Tone at the top
Χ.Μ.Λ. 19.2.2021

Ψυχολογική Ασφάλεια
“Unus pro omnibus, omnes pro uno” (One for All, All for One)
Οι Οργανισμοί για να έχουν επιτυχή πορεία στον αβέβαιο, ταχύτατα κινούμενο κόσμο που βρίσκονται, πρέπει να μη φοβούνται να είναι ευέλικτοι - πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να «χτίσουν» και να διατηρούν ένα ψυχολογικά ασφαλές περιβάλλον στο οποίο οι άνθρωποι μπορούν να μαθαίνουν και να αναπτύσσονται.

Η ψυχολογική ασφάλεια αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την ανάπτυξη και επίτευξη καινοτόμων επιδόσεων και αποτελεσμάτων σε επίπεδο ατόμων, ομάδων και Οργανισμών. Το κλίμα που ευνοεί την ψυχολογική ασφάλεια πρέπει να ξεκινά από την κορυφή του κάθε Οργανισμού (Tone at the top).

Η Google σε έρευνα που πραγματοποίησε, διάρκειας τεσσάρων ετών, ανακαλύψει ότι μεταξύ εξαιρετικών ομάδων και των άλλων ομάδων ο μεγαλύτερος διαφοροποιητικός παράγοντας - μακράν - ήταν η ψυχολογική ασφάλεια.

Η ανάπτυξη, η καλλιέργεια και η διατήρηση της ψυχολογικής ασφάλειας είναι ευθύνη των ηγετών σε όλα τα επίπεδα του Οργανισμού οι οποίοι πρέπει να επιδεικνύουν ηγετικές ικανότητες και συμπεριφορές που ενθαρρύνουν και υποστηρίζουν τους συνεργάτες τους, καθώς και όλα τα μέλη του Οργανισμού να ευδοκιμήσουν.

Η δημιουργία «θετικού κλίματος» και πνεύματος συνεργασίας (Team spirit) εντός κάθε ομάδας του Οργανισμού αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα και μοχλό ενίσχυσης της ψυχολογικής ασφάλειας.

Τα στύλ ηγεσία που δίνουν έμφαση στη προσωπικότητα και την ενδυνάμωση του ατόμου (creative leadership) μπορούν να έχουν άμεση και έμμεση επίδραση στην ψυχολογική ασφάλεια, καθόσον οι ηγέτες αυτοί επενεργούν δημιουργικά στα μέλη της ομάδας τους, ζητούν πληροφορίες και λαμβάνουν υπόψη τις απόψεις της ομάδας για θέματα που τους επηρεάζουν. Ενθαρρύνουν τα μέλη να κάνουν περισσότερα από ότι τα ίδια πιστεύουν ότι μπορούν, παρέχοντας ευκαιρίες και βοήθεια για το σκοπό αυτό. Οι άνθρωποι αισθάνονται άνετα να μιλούν, να θέτουν ακόμα και αφελείς ερωτήσεις, καθώς και να διαφωνούν με το status quo ώστε να μπορούν να παραχθούν καινοτόμες ιδέες που θα κάνουν τη διαφορά. Η παρεχόμενη από την ηγεσία εμπιστοσύνη και ο αμοιβαίος σεβασμός παρέχει στα μέλη της ομάδας την αίσθηση της ελευθερίας και συνεργασίας μεταξύ τους, καθώς και την ασφάλεια να αναλάβουν κινδύνους αυξάνοντας τη δημιουργικότητά τους και κατ’ επέκταση τις πιθανότητες παραγωγής νέων καινοτόμων ιδεών και αριστείας (Excellence).

Όσοι ασκούν ηγεσία ας έχουν κατά νου ότι οι άνθρωποι ευδοκιμούν όταν συμμετέχουν σε ένα Οργανισμό που εφαρμόζει συνεργατικά συστήματα (cooperative systems) οργάνωσης και λειτουργίας που παρέχουν υψηλή ψυχολογική ασφάλεια για να αισθάνονται ασφαλείς, διανοητικά και συναισθηματικά, ώστε να μπορούν να κάνουν τη διαφορά για τους ίδιους και τον Οργανισμό τους.

Πηγές:
- The five keys to a successful Google team
- McKinsey & Company “Psychological safety and the critical role of leadership development”
- Harvard Business Review “Creating Psychological Safety in the Workplace” - Amy Edmondson
- The Functions of the Executive, Chester Barnard

Χ.Μ.Λ., 12.2.2021