Katta

කොටස 6 – පරණ කතාවන්, නව කතා

ඇස් උඩින් හිරු පැහැදිලිව දක්නට ලැබුණ දවසක්. ගම පුරා පණිවිඩ ගලා යනවා—“සෙරීන් මැමි ගමට ආවලු!” කියලා. ගමේ පරණ යාළුවෝ ඇයට ආදරෙන් පිළිගන්නත්, කිසිවෙකුට හිතාගන්න බැරි වුණා ඒ ආපසු පැමිණීමේ පසුබැසීම.

ඇය එදා දහවල් ගමේ පාසලට ගියේ පරණ ගුරුතුමියාව හමුවීමටයි. අතීතයේ තවත් පිටුවක්.
“අපේ කුඩා සෙරීන් දැන් මේ වගේ ලස්සන ලේඩියෙක් වෙලා!” ගුරුතුමියාව සිනාසෙමින් කිව්වා.
“ඔයාට මතකද මම විලාප කියලා ලියපු පද ගීත? ඔයා ඒ වෙලාවේ කිව්වා—‘අදහන්න එපා, ආදරය කියන්නේ පොතකට වචනයක් නෙවෙයි’ කියලා,” සෙරීන් සිනාසෙමින් පිළිතුරු දුන්නා.

“ඔයා දැන් ඒ වචනයේ අරුත දැනගෙන හිටියොත් හරි,” ගුරුතුමියාව ඇගේ ඇස් තුළ බැලුවා. “අදහස් වෙනස් වෙනවා, නමුත් හෘදයම තීරණය කරන දේ වෙනස් වෙන්නේ නෑ.”

ඇය එතැනින් පිටවෙද්දී, ගමේ මාවතක අසල නදීෂ් නවතිලා සිටියා. ඔහුගේ අතේ කොළ බෑග් එකක්.
“මට මතකයි, ඔබට පොතක් ලියන්න හිතුනා නේද? නගරේදී ඒක කරනවාද?”

සෙරීන් සෙමින් හිනා වුණා. “හිතන්න තිබ්බා. හැබැයි... නගරේ ජීවිතේ හඬ ඉතා උච්ච. ඒ නිසා මට මගේ හඬ අහන්න බැරි වුණා. දැන් එතැනින් දුරකැඳී, හැගීම් අහන්න පුළුවන් වෙලා.”

නදීෂ් හිස් අතක් ගැටුවා. “ඇත්තටම මේ ගමට මටත් නගරේ පස්සෙම ආදරේ. නගරේ හිරු උදාවෙන්න පෙර ගම සොඳුරුම තැනක්.”

ඇය ඔහුට නැරඹීය. එදා ඔවුන් අතර තිබුණු දුර අඩු වෙලා තිබුණා. නමුත් ඒ දුර අතර තවත් කෙනෙක් තිබෙන බව ඇය දැනෙයි—දමිත.

ඇය මනෝභාවයෙන් වෙනතක ගොස් හිඳින විට නදීෂ් ඇගේ හිත කියවන්නට උත්සාහ කළා. “ඔයාට තවමත් අමතක වෙලා නැද්ද ඒ නගරේ...?”

සෙරීන් බොහෝ වෙලාවක් නිහඬව සිටියා. “මම අමතක වෙලා නැහැ, නමුත් මට තේරෙලා තියෙනවා—කාලය යන විට අතීතය සමඟ ගැටෙන්න බෑ. ඒත් මට තවමත් තීරණය කරන්න අමාරුයි.”

“මම බලා සිටින්නම්,” නදීෂ් යළිත් කිව්වා. “ඔයා තීරණය කරන දින මට කියන්න.”

ඇය සෙමින් ඔහුට හිනා වුණා. “ඔයාගේ හැම වචනයකම පසු අරුතක් තියෙනවා. හැබැයි මම තවමත් මගේ හඬ අහනවා...”

ඒ මොහොතේ සුළඟක් පියාසර කළා. ගමේ පොල් ගස් හඬන හඬ, ගග අසල ගලා යන සෙරිනේඩ්, සියල්ලම මතක් කළේ—අඳුරු ඇදහිලි අතරින් ආදරය යළිම නැගී එන බවයි.

---

කොටස 5 – ගමේ සවන්
ගමේ උදෑසන හිරු ගග මත දිලිසෙමින් සෝකාරියක් අරගෙන ආවා. සෙරීන් නිදාගත් අතුරුදානයේ පසු, උදේ ගම මැද ඇවිද ගිය විට, ඔහුගේ නාමය ඇය අසන සෑම තැනකම කෙළිමඩයක් වගේ ගලා ගියා.

“අපේ නදීෂ්ට ආවොත් සෙරීන් නේද? හැබැයි මේක ආයෙත් ආදර කතාවක් වෙයි කියලා මට පේන්නේ,” ගමේ කඩේ හිඳිපු කුඩා ලමයින්ගේ අම්මාලා කතා කළා.

ඇය සිනාසී ගමරැඳු ගොසිප් එකට පිළිතුරු දුන්නේ නෑ. නමුත් ඇගේ හදවත තුළ දැනුනේ කුඩා කුමාරියක් වගේ නව තරගයකට ඇය ඇතුළත් වෙලා ඇති බවයි.

ඇය ගමෙන් ගමට ගිය විට නදීෂ් ඔහුගේ බෝග භූමියෙන් වැඩ කරමින් සිටියා. දවස් ගණනාවක් ගතවී නැතිවූවත් ඔහුගේ අතේ ගැටුණු සොඳුරු ගැටලු ඔහුගේ මතුමූනේ තරමක් මහන්සි වු බව පෙනුනා.

“ඇයි ඔයා මෙච්චරම උත්සාහයෙන් වැඩ කරනවාද?” සෙරීන් ඇදගත් සෙනෙහස් හඬකින් අහලා.

නදීෂ් නතරවී ඇයව බැලුවා. “ගමක ජීවිතේ වෙනස් නේ. මේ මට පවුලේ බර, ගමේ බර, හැමදේම එකට රැඳුන එක. නමුත්... මට මේ හැමදේම ගොඩගන්න හිතෙන එකේ හේතුව, මට තවමත් තියෙන එකම සිහිනයයි.”

සෙරීන්ගේ හදවත සීතල සිසිලකින් සෙමින් වැසි වගේ ගැටුණා. ඔහුගේ සිහිනේ සත්‍යය ඇය දැනුනත්, තවමත් එය පිළිතුරු නොදී තිබුණා.

“ඔයාට මට කිව්වොත්... මගේ සිහිනේ මොනවද කියලා?” නදීෂ් ඇයව සෘජුවම ඇසුවා.

ඇය මොහොතක් නිහඩව සිටියා. මතකය තුළ නගරයේ දමිතගේ සිනහවක්, ඔහුගේ සරල සෙනෙහස, සහ දුර්වල නොවී සිටි ජීවිතය මැවූ අතීතය උදා වුණා. නමුත් ඉදිරියෙන් සිටි නදීෂ්ගේ ඇස් ඇයට කියන්නේ වෙනස් කතාවක්—ඇගේ හදවත සදහටම සන්සුන් කරන ආදරය.

“ඉන්පසු බලමු... නදීෂ්,” ඇය පිළිතුරු දුන්නා. “මම තවමත් තීරණය කරන්න බැරි තැනක.”

ඔහු ඇගේ හඬේ ගැටුම දැනුණත්, සැනසුමෙන් සිනාසෙමින් කිව්වා. “එහෙනම් මම රැඳෙන්නම්. මම බලා සිටින්නම්. මට ඔයාගේ හෘදය කුමක් කියනවාද කියලා අහන්නම තියනවා.”

ඒ මොහොතේ ගමේ ගග මත පියාසර කළ සුළඟ දෙදෙනා අතර සදාකාලික ආරගලයක මුල් පිටුව හැරුණා.

කොටස 4 – රහසක් සඟවා
ඉඳහිට ගමට රාත්‍රිය උදාවී තිබුණා. ගගේ සෙරිනේඩ් නතරවී, තරමක් තද සුළඟක් ගමරැඳු ගෙවල් අතරින් පියාසර කළා. නදීෂ් සෙරීන්ව ගෙදර ළඟට ගෙන ආවේ නමුත් ඔහුගේ සිත තවමත් නිවී නොගියේය.

“ඔයා මේ ගමට තාවකාලිකවයි ආවෙ?” ඔහු අසූවේ තවමත් නිශ්චිත පිළිතුරක් බලාපොරොත්තු වෙමින්.

සෙරීන් දොරවලට අත තැබුවා. ඇගේ මුහුණේ සිනහව තිබුණත් ඇස් තුළ කුමක්ද සඟවාගත් බව නදීෂ්ට සොයාගැනීමට බැරි වුණා. “අපි බලමු... කාලය මට කියලා දෙයි.”

නදීෂ්ට තේරුණේ—ඇය කුමක් හෝ සඟවාගෙන සිටින බවයි. නමුත් ඒ ගැන වැඩි දුර පීඩනයක් දීමට ඔහුට හැකි වුනේ නැහැ. ඔහුගේ හදවත සතුටෙන් පිරුණා—ඇය ආපසු එයි කියන එකම කාරණාව මට තරම් විශ්වාසයක්.

ඇය ගෙදර ඇතුළට යද්දී ගමේ විඳිමින් සිටි අය දෙදෙනා බලමින් සිටියහ. ගමේ අම්මාලියන් දෙදෙනා හිස් කටේ කතා කළා.
“අපි හිතුවේ සෙරීන් දැන් නගරේ මහත්යෙක් ගෙන් විවාහ වෙයි කියලා. හැබැයි දැන් බලනකොට නදීෂ්ටත් යළි අවස්ථාවක් තිබ්බා වගේ.”

ඒ කතා ඔහුගේ කන්ටත් වැටුණා. නදීෂ් නිහඩව හිඳියේ දැන ගන්නා ආකාරයට තම ආදරය යළිත් ගමරැඳු මතකයක් බවට පත් වෙයි කියලා.

අද රාත්‍රිය පුරා සෙරීන් නිදාගැනීමට නොහැකි වුණා. ඇගේ බල්කනියේ නාඳුනන තරුවලට ඇය ඇස් යොමු කළා. ඇයගේ සිතේ ගැටුම තවදුරටත් තද වෙමින් තිබුණා.
නගරයේ ඇය පිළිගත් ජීවිතය—රැකියාව, සම්මානය, සහ... දමිත. ඔහු ඇයගෙන් විවාහ යෝජනාව පිළිගන්න කියා ඉල්ලූයේ අවුරුදු දෙකකට පසු.

“මම නගරයේ සිටින්න ඔයාට කීවත්... මගේ සිතේ කවදාවත් නැති වෙලා නෑ නදීෂ්,” ඇය නිහඬව මතක තුළ කතා කළා.

ඉන්පසු ඇය තීරණය කළේ මේ ගමේ සිටියදී තම හෘදයය ඇත්තටම කුමක් පවසනවාද කියා අවසන් වරට විඳගන්න.

2 කොටස
හඳුනාගැනීමේ මොහොත
වැසි බිංදු ගඟක් සේ ගලා ගියත්, ගමේ මධ්‍යයේ පරණ ගස යට තිබූ මතක ගුහාව අළුත් පන්සලක් වගේ සෙරීන්ට හැඟුණා. නදීෂ්ගේ නෙත් ඇයව පරීක්ෂා කළේ යලිත් පළමුවරක් දැකිනවා වගේ.

“ගොඩක් කාලෙකට පස්සෙ නේ සෙරීන්... අපිට එකම මාවතේ ගමනක් වෙලා යන්න වෙන්නේ,” ඔහු කුඩා සිනහවකින් කිව්වා.

“ඔව්... මම හිතනවා ඔයා තවමත් මේ ගමට බැඳුනු බව. මටනම් මේ ගමේ සුවඳ, මේ ගගෙ තරම්ම මට අහිමි වෙලා තිබුණා,” ඇය ගබර ගත් හුස්මක් අතහරිනවා සේ කිව්වා.

ඇතැම් මොහොතකදී, කාලය ඔවුන් අතර නතරවෙලා, සම්පූර්ණ ගමට අලුත් සන්සුන්මය රැඳවීමක් උදා වුණා වගේ හැඟුණේය.

නදීෂ් ඇයව නෙතෙන් බැලුවේ බරපතල සරලකමකින්. “ඇත්තටම මම හිතපු නෑ ඔයා ආපහු එනවා කියලා. නගරේ ජීවිතේ... මම නම් හිතුවේ ඔයාට දැන් මේ ගමේ යාදු නැති වෙලා ඇති කියලා.”

සෙරීන් සිනාසෙමින් පිළිතුරු දුන්නා. “හරිම ලස්සන නගරයක්, වැඩ... ජීවිතය... හැබැයි, මට දැනුනේ නගරේ සෙරීන් යථාර්ථයේ මම නෙවෙයි. මටම හම්බවෙන්න පුළුවන් තැන, මම පිටපත් වුනෙත් මේ ගමේ දී ගෙවූ සෙනෙහස.”

ඔවුන් අතර කතාබහ ගැඹුරු වෙමින් ගියේය. වැසි තවමත් ගොඩක් උණුසුම් සෙරීන්වෙලා බිමට වැටෙයි. ගග ගලා යන හඬත්, ගගෙන් එන සුවඳත් ඔවුන්ගේ මතක පසුබිමක් බවට පත්වුණා.

නදීෂ් ඇයව සොයා ගෙන ගියේ ගමේ කුඩා දුම්රිය මාර්ගය අසලටය. “අපිට මතකද මේ තැන? අපි කුඩා වෙද්දී එක්කම ඇවිදිපු මාවත.”

සෙරීන්ගේ සිහින සෙරිනීව, ඔවුන්ගේ අතීතය වගේම තවමත් දෑස් ඉදිරියෙ විඳගන්න පුළුවන් දර්ශනයක්. “ඇත්ත. මම දැන්මත් දැකගන්නවා අපි කුඩා වෙද්දි මේ මාවතේ බිඳිලා ගිය පලාත ගුටි ගහල ගිය හැඳුනුම්... අපි ගෙවූ දවසක්වත් අමතක වෙලා නෑ.”

අඳුරු සවස්වෙලට ගම සුලඟකින් සන්සුන් වී ගියා. නදීෂ් ඇගේ අත අරගෙන යන්නට යෝජනා කළේය. ඔවුන් සෙමින් පියඹා ගියේ පරණ ගම්මන් පොළේ අසලට.

“ඇත්තටම සෙරීන්... මම තවමත් හැමදාම මතක තියාගන්නවා. මම හිතුවා කාලය ගතවෙලා හැමදේම මකී යයි කියලා. හැබැයි ඔයා දැකපු මොහොතේම මට තේරුනා—මට මේක මකන්න බෑ.”

සෙරීන්ගේ ඇස් සෙමින් තෙත් වෙලා ආවා. ඇය ගැටලු නොකියමින් ඔහුගේ නෙත් අතුරින් අලුත් සන්සුන්කමක් දැනුණා. ඒ මොහොතේ ඇය තේරුනා: ඔවුන්ගේ ආදර කතාව අතීතයේ ගුටි ගහල තිබුණත්, නැවතත් අලුතින් මලක් වගේ පිපෙන්නට සූදානම් වෙලා තිබුණා.