R A K Gems

🙏🙏🙏

🌱 ශ්‍රී ලංකාවේ අභිමානය අමෙරිකාවට: ජය ශ්‍රී මහා බෝධි අංකුරයක ඓතිහාසික ගමන 🇱🇰🤝🇺🇸

​ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිතුමන් විසින් "ඒහිපස්සිකෝ සාම පාගමන" කණ්ඩායම වෙත පිරිනැමූ අති පූජනීය ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ අංකුරයක් අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය බලා වැඩම කරවීම, ශාක විද්‍යාත්මකව මෙන්ම අධ්‍යාත්මිකව ද අතිශය බැරෑරුම් කර්තව්‍යයකි.

​මෙම ඓතිහාසික මෙහෙවර සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා ජාතික ශාක නිරෝධායන සේවයේ (NPQS) කෘමී විද්‍යා අංශය (Entomology Division) ලබා දුන් වෘත්තීයමය සහ කැපවීමෙන් යුත් දායකත්වය අප මහත් අභිමානයෙන් සිහිපත් කරමු.

​🔬 විද්‍යාව සහ භක්තිය මුසු වූ අභියෝගය
​අමෙරිකානු ශාක සෞඛ්‍යාරක්ෂිත (Phytosanitary) ප්‍රමිතීන් ලොව දැඩිම නීති පද්ධති අතර ප්‍රමුඛ වේ. ආක්‍රමණශීලී පළිබෝධකයින් (Invasive Pests) පිළිබඳව ඔවුන් දක්වන දැඩි විමසිල්ල හමුවේ, මෙම පූජනීය අංකුරය සූදානම් කිරීමේදී කෘමී විද්‍යා අංශයේ විශේෂඥ නිලධාරීන් සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටු කරන ලදී:

​සූක්ෂ්ම විද්‍යාත්මක පරීක්ෂාව: පියවි ඇසට නොපෙනෙන කෘමි බිත්තර, කෝෂ හෝ කුඩා කෘමීන් (Scale insects, Mites වැනි) පත්‍ර හෝ කඳෙහි නොමැති බව තහවුරු කිරීම.
​පළිබෝධ නිදහස් සහතිකය (Pest-free certification): ජාත්‍යන්තර නිරෝධායන ප්‍රමිතීන්ට (ISPM) අනුව ශාකයේ සෞඛ්‍යයට හානියක් නොවන පරිදි පරීක්ෂණ සිදු කර සහතික කිරීම.

​🎖️ රාජකාරිය ඉක්මවා ගිය මෙහෙවරක්
​මෙම සුවිශේෂී කාර්යයට දායක වීමට ලැබීම ජාතික ශාක නිරෝධායන සේවයේ කෘමී විද්‍යා අංශයට ලැබුණු දුර්ලභ භාග්‍යයකි. එය හුදු රාජකාරියකට එහා ගිය, මහත් ගෞරවයකින් ඉටු කළ වගකීමකි. තම විද්‍යාත්මක නිපුණතාවය රටේ ආගමික හා සංස්කෘතික සබඳතා ජාත්‍යන්තරයට ව්‍යාප්ත කිරීමට යෙදවීමට ලැබීම පිළිබඳව එම කණ්ඩායම නිහතමානීව ආඩම්බර වෙති.

​"සාමයේ සංකේතය රැගත් මෙම උතුම් වෘක්ෂය, නව භූමියක සශ්‍රීකව වැඩී ලොවටම ආශිර්වාදයක් වේවා!"
​

💎❤️

මැණික් ලෝකයේ "නිවුන් දරුවෝ" - ස්පිනල් (Spinel) සහ රතු කැට (Ruby) අතර පටලැවිල්ල! 💎👑🔴
මැණික් ඉතිහාසයේ වැඩිපුරම රාජකීයයන්ව සහ වෙළෙන්දන්ව ව්‍යාකූලත්වයට පත් කරපු මැණික් වර්ග දෙක තමයි ස්පිනල් සහ රතු කැට (Ruby). පෙනුමෙන් එක හා සමාන නිසා අතීතයේ මේ දෙවර්ගයම හැඳින්වූයේ "Ruby" කියන නමින්. හැබැයි අද නවීන මැණික් විද්‍යාවට අනුව මේවා එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ඛනිජ වර්ග දෙකක්.

රජවරු පවා රැවටුණු "බ්ලැක් රූබි" (Black Prince's Ruby) කතාව
ලෝක ප්‍රසිද්ධ බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය ඔටුන්නෙහි (Imperial State Crown) ඉදිරිපස ඇති විශාල රතු මැණික් ගල වසර සිය ගණනක් තිස්සේ හැඳින්වූයේ ලොව වටිනාම "රතු කැට" (Ruby) විදිහටයි. හැබැයි පසුව කරන ලද පරීක්ෂණවලින් හෙළි වුණේ එය පද්මරාගයක් නොව, විශාල **"රතු ස්පිනල්" (Red Spinel) ගලක් බවයි! මේ නිසාම ස්පිනල් මැණික්වලට "මහා රවට්ටන්නා" (The Great Impostor) කියන නමකුත් පටබැඳුණා.

ස්පිනල් සහ රතු කැට අතර ඇති වෙනස මොකක්ද?
1. ස්ඵටික ව්‍යුහය (Crystal System)
ස්පිනල් අයත් වෙන්නේ ඝනක (Cubic) ස්ඵටික පද්ධතියටයි. ඒවා බොහෝ විට සමචතුරස්‍රාකාර පිරමිඩ දෙකක් එකතු කළ හැඩයෙන් (Octahedron) හමුවෙනවා. රතු කැට අයත් වෙන්නේ ත්‍රිකෝණාකාර (Hexagonal) පද්ධතියටයි.
2. දෘඪතාවය (Hardness) රතු කැට දෘඪතාවය මෝස් පරිමාණයෙන් 9 ක් වන අතර ස්පිනල්වල එය 8 කි.
3. ආලෝක පරාවර්තනය (Refractive Index) රතු කැට වලට ආලෝක වර්තන දෙකක් (Double refraction) ඇති අතර, ස්පිනල් සතුව ඇත්තේ එකක් (Single refraction) පමණි. අන්වීක්ෂයකින් බලද්දී මේ වෙනස පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකියි.
4. වර්ණ පරාසය ස්පිනල් මැණික් නිල්, රෝස, දම් සහ අළු (Greyish) වැනි පුළුල් වර්ණ පරාසයකින් හමුවෙනවා.

ස්පිනල්වල සැබෑ වටිනාකම
අද ලෝක වෙළඳපොළේ ස්වභාවික "රතු ස්පිනල්" වලට ඉතා ඉහළ ඉල්ලුමක් තියෙනවා. විශේෂයෙන්ම කිසිදු තාප පිරියම් කිරීමකට (Heat treatment) ලක් නොකරම ස්වභාවිකවම ලැබෙන ඉතා පිරිසිදු දීප්තිය නිසා මැණික් ලෝලීන් අතර ස්පිනල් දැන් ඉතා ජනප්‍රියයි.
රුූබි තරමටම දැඩි බවක් නැති වුණත්, ස්පිනල්වල තියෙන විශේෂිත දීප්තිය සහ වර්ණ රටාව නිසා එය ආභරණ සඳහා ඉතාමත් සුදුසුයි. ඔබ මැණික් මිලදී ගැනීමේදී මෙය රුූබිද නැතිනම් ස්පිනල් එකක්ද යන්න සහතිකයක් (Lab Report) හරහා ස්ථිර කරගැනීම ඉතා වැදගත්.
ඔබත් රුූබි කියලා හිතලා ස්පිනල් මැණික් ගලක් දැකලා තියෙනවාද? මේ "නිවුන් දරුවෝ" දෙන්නා ගැන ඔබේ අත්දැකීම් Comment කරන්න! 👇💎✨

❤️💎

මැණික් හඳුනාගැනීමේ රහස: මොකක්ද මේ "විශිෂ්ට ගුරුත්වය" (Specific Gravity)? 💎🔬
​මැණික් ගලක් දුටු පල පමණින් එය සැබෑ මැණිකක්ද නැද්ද යන්න තීරණය කිරීම අපහසුයි. එහිදී මැණික් විද්‍යාඥයන් භාවිතා කරන ප්‍රධානතම සහ නිවැරදිම භෞතික මිනුමක් තමයි විශිෂ්ට ගුරුත්වය කියන්නේ. අද අපි කතා කරමු මැණික්වල වටිනාකම සහ සත්‍යතාවය මනින මේ අපූරු මිනුම් දණ්ඩ ගැන.
​📍 මොකක්ද මේ විශිෂ්ට ගුරුත්වය කියන්නේ?
​සරලවම කිව්වොත්, යම් මැණික් ගලක බර, ඒ හා සමාන පරිමාවක් ඇති ජලයේ බරට දරන අනුපාතයයි විශිෂ්ට ගුරුත්වය ලෙස හඳුන්වන්නේ.

SG = \frac{W_{air}}{W_{air} - W_{water}}

(මෙහි W_{air} යනු වාතයේදී ගලේ බර වන අතර, W_{water} යනු ජලයේ ගිල්වා ඇති විට ගලේ බරයි.)

💎 මැණික් වර්ග කිහිපයක විශිෂ්ට ගුරුත්ව අගයන්
​සෑම මැණික් වර්ගයකටම ආවේණික වූ විශිෂ්ට ගුරුත්ව පරාසයක් පවතිනවා. මෙය මැණික් වර්ගීකරණයට බෙහෙවින් උපකාරී වෙනවා.

🛠 විශිෂ්ට ගුරුත්වය මනින්නේ කොහොමද?
​මැණික් විද්‍යාගාර තුළ මෙන්න මේ ක්‍රම ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා වෙනවා:
​හයිඩ්‍රොස්ටැටික් ක්‍රමය (Hydrostatic Method): මෙහිදී ඉලෙක්ට්‍රොනික තරාදියක් භාවිතා කර මැණික් ගලේ වාතයේ බර සහ ජලයේ බර මැන ගණනය කිරීම් සිදු කරයි.
​පාවෙන දියර ක්‍රමය (Heavy Liquids): විවිධ ඝනත්වයන් සහිත රසායනික දියර වර්ග (උදා: Methylene Iodide) භාවිතා කර, මැණික් ගල එහි ගිලෙනවාද නැද්ද යන්න නිරීක්ෂණය කර අගය තීරණය කරයි.
​❓ විශිෂ්ට ගුරුත්වය වැදගත් වෙන්නේ ඇයි?
​ව්‍යාජ මැණික් හඳුනාගැනීමට: වීදුරු (Glass) සහ මැණික් පෙනුමෙන් සමාන වුවත්, ඒවායේ විශිෂ්ට ගුරුත්වය එකිනෙකට වෙනස්. උදාහරණයක් ලෙස පද්මරාග සහ රතු වීදුරු අතර වෙනස මෙයින් පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකියි.
​කෘතිම (Synthetic) මැණික් හඳුනාගැනීමට: සමහර කෘතිම මැණික් වර්ගවල ඝනත්වය ස්වභාවික ගල්වලට වඩා සුළු වශයෙන් වෙනස් විය හැකියි.
​මිශ්‍ර ලෝහ සහ ආලේපිත ගල් හඳුනාගැනීමට: ගලක් ඇතුළත වෙනත් ද්‍රව්‍ය අඩංගු නම් එහි නියමිත විශිෂ්ට ගුරුත්ව අගය වෙනස් වේ.
​මතක තබා ගන්න: මැණික් ගලක් මිලදී ගැනීමට පෙර එහි බර වගේම, එය විද්‍යාත්මකව තහවුරු කරගත් ගලක්ද යන්න සොයා බැලීම ඉතාම වැදගත්.
​ඔබේ මැණික් එකතුව ගැන හෝ මේ සම්බන්ධව ඇති ගැටලු පහළින් කමෙන්ට් කරන්න! 👇
​ #මැණික්විද්‍යාව #සිංහල

💍 𝗥𝗶𝗻𝗴 𝗦𝗲𝘁𝘁𝗶𝗻𝗴