Goodwill Medi Lab

💥 ලැබ් රිපෝට් එකක් පිටුපස සැඟවුණු ඩෙංගු සටන: රසායනාගාර විද්‍යාඥයෙකුගේ ඇසින්

අද ජුනි 15 වැනිදා — ලෝක ඩෙංගු දිනයයි (World Dengue Day). මේ සුවිශේෂී දිනයේදී සෞඛ්‍ය අංශ වගේම රසායනාගාර තාක්ෂණ විද්‍යාඥයන් (MLT) වන අපත් ගත කරන්නේ ඉතාමත් කාර්යබහුල කාලසීමාවක්. වර්ෂාවේ වර්ධනයත් සමඟ රට පුරා ඩෙංගු රෝගීන්ගේ ශීඝ්‍ර වර්ධනයක් දැකිය හැකි අතර, පසුගිය දවසක ලැබ් එකට ආපු එක රෝගී වාර්තාවක් සහ ඒ පිටුපස තිබුණු වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක කතාව, ඩෙංගු ගැන අපිට දෙන පණිවිඩය ඉතාමත් වැදගත්.

එදින උදෑසන ලැබ් එකට පැමිණි එක්තරා තරුණයෙක් (අපි ඔහුව "නිමල්" ලෙස හඳුන්වමු) දින කිහිපයක සිට පවතින දැඩි උණ, තදබල හිසරදය සහ ඇඟපතේ දරුණු වේදනාව ගැන අප සමඟ පැවසුවා. වෛද්‍යවරයා ඔහුට නිර්දේශ කර තිබුණේ පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂණයක් (Full Blood Count - FBC) සහ ඩෙංගු ප්‍රතිදේහජනක පරීක්ෂණයක් (Dengue NS1 Antigen Test).

රසායනාගාරය ඇතුළත අප නිමල්ගේ රුධිර සාම්පල විශ්ලේෂණය කරන විට, ඔහුගේ රුධිර වාර්තාවේ විශේෂ වෙනස්කම් කිහිපයක්ම නිරීක්ෂණය වුණා.
📌 රුධිර පට්ටිකා (Platelets) වේගයෙන් පහළ බැසීම: සාමාන්‍ය නීරෝගී මිනිසෙකුගේ රුධිර ක්ෂුද්‍ර ලීටරයක තිබිය යුතු පට්ටිකා ප්‍රමාණය 150,000 සිට 450,000 දක්වා අගයක් ගන්නවා. නමුත් නිමල්ගේ අගය 110,000 දක්වා අඩු වී තිබුණා. ඩෙංගු වෛරසය මඟින් අස්ථි ඇටමිදුළුවල රුධිර පට්ටිකා නිපදවීම අඩාල කරන අතර, ශරීරයේ ඇති ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය මඟින්ද පට්ටිකා විනාශ කිරීම මීට හේතුවයි.
📌 සුදු රුධිරාණු (WBC) ප්‍රමාණය අඩු වීම: ශරීරයට ඇතුළු වන විෂබීජ සමඟ සටන් කරන සුදු රුධිරාණු ප්‍රමාණයද සාමාන්‍ය අගයට වඩා පහළ වැටී තිබුණා. මෙයද වෛරස් ආසාදනයක මූලික ලක්ෂණයක්.
📌 NS1 Antigen Test ධනාත්මක (Positive) වීම: මෙයින් තහවුරු වූයේ නිමල්ගේ සිරුර තුළ ඩෙංගු වෛරසය සක්‍රීයව පවතින බවයි.

මෙවැනි අවස්ථාවක රසායනාගාර වාර්තාවක් දෙස බලා පමණක් රෝගය ගැන තනිව තීරණ ගැනීම හෝ කලබල වීම නොකළ යුතුයි. ඩෙංගු රෝගයේදී වැදගත් වන්නේ රසායනාගාර දත්ත සහ රෝගියාගේ සායනික තත්ත්වය (Clinical Features) එකිනෙක ගළපා බැලීමයි.

📌රුධිර පට්ටිකා අඩු වීම ඩෙංගු නිසාම පමණක් නොව, වෙනත් වෛරස් උණ රෝග තත්ත්වයන් නිසාද සිදු විය හැකියි. එම නිසා, මෙම වාර්තාව දුටු සැනින් අප කළේ වහාම නිමල්ව වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යොමු කර, වැඩිදුර සායනික ඇගයීමකට සහ වෛද්‍ය උපදෙස් මත නේවාසික ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු කිරීමට කටයුතු කිරීමයි.

🔹 ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණ: ඩෙංගු වෛරසය ශරීරගත වූ විට තද උණ, සන්ධි සහ මස්පිඬු වේදනාව, ඇස් පිටුපස වේදනාව මෙන්ම සමේ රතු ලප මතු වීම වැනි ලක්ෂණ ඇති විය හැකියි.
🔹 අවදානම් අවධිය (Critical Phase): උණ බැස යන අවධියේදී රුධිර වාහිනීවලින් ප්ලාස්මාව පිටතට කාන්දු වීම (Plasma\ Leakage) සිදු විය හැකි බැවින්, රෝගියා වඩාත් අවදානම් තත්ත්වයකට පත් විය හැකියි.
🔹 ඖෂධ භාවිතයේදී සැලකිලිමත් වීම: මේ නිසා වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව පැරසිටමෝල් හැර වෙනත් කිසිදු වේදනා නාශක ඖෂධයක් භාවිත නොකළ යුතුය.
🔹 සංකූලතා: පැරසිටමෝල් නොවන වෙනත් වේදනා නාශක ඖෂධ භාවිත කිරීම නිසා ශරීරය තුළ අභ්‍යන්තර ලේ ගැලීම් වැනි දරුණු සංකූලතා ඇති වීමේ අවදානම අධික ලෙස වැඩි වේ.

ලැබ් එක ඇතුළේ අපිට රෝගීන් හඳුනාගත හැකි වුවත්, ඩෙංගු රෝගය පැතිරීම වැළැක්වීමේ සැබෑ බලය තිබෙන්නේ රසායනාගාරයෙන් පිටත, එනම් ඔබ සහ අප ජීවත් වන පරිසරය තුළයි. ඩෙංගු පතුරවන ඊඩිස් (Aedes aegypti) මදුරුවා බෝ වන්නේ ඉතා කුඩා ජල ප්‍රමාණයක වුවද බිත්තර දැමීමෙන්.

👉 අද වැනි ලෝක ඩෙංගු දිනයක, ජාතික ඩෙංගු මර්දන ඒකකය මඟින් විශේෂ ඩෙංගු මර්දන සතියක්ද ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති බැවින්, අපේ නිවස සහ අවට පරිසරය පිරිසිදුව තබා ගැනීමට මේ පියවර අනුගමනය කරමු.
🔹 වතුර රැඳිය හැකි බඳුන්, ටකරන්, බෝතල් සහ සෙල්ලම් බඩු වැනි දෑ ඉවත් කිරීම හෝ වැස්සට නොතෙමෙන සේ මුණින් නැවීම.
🔹 මල් පෝච්චි, වායුසමීකරණ සහ ශීතකරණ තැටිවල රැඳෙන වතුර අවම වශයෙන් සතියකට වරක්වත් ඉවත් කර සෝදා පිරිසිදු කිරීම.
🔹 ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය ක්‍රමවත්ව බැහැර කිරීම.

🎯 ඩෙංගු රෝගය කල්තියා හඳුනා ගැනීමෙන් සහ නිවැරදි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර වෙත යොමු වීමෙන් ජීවිත අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම වළක්වා ගත හැකියි. මදුරුවන් බෝ වන ස්ථාන විනාශ කරමින්, සෞඛ්‍ය සම්පන්න සමාජයක් වෙනුවෙන් අපි සියලු දෙනාම වගකීමෙන් කටයුතු කරමු.

M.I.M. Rasmin
BMLS, HDMLT (SL) SLMC 882
Registered Biomedical Scientist (UK) HCPC BS082704
Base Hospital,
Gampola.

Reference:-
🔗 World Health Organization (WHO): Dengue and severe dengue guidelines, pathophysiology of plasma leakage, and global facts.
🔗 Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Clinical guidance for dengue diagnosis, laboratory testing (NS1, WBC, and Platelet kinetic interpretation), and case management.
🔗 National Dengue Control Unit (NDCU), Sri Lanka: National surveillance data, Dengue Prevention Week directives, and local vector control guidelines.

💎 ප්‍රායෝගික සෞඛ්‍ය දැනුම සහ සාක්ෂි මත පදනම් වූ වෛද්‍ය උපදෙස් සඳහා අපේ පිටුව Follow කරන්න!

©️ ~ Goodwill Medi Lab ~ All Rights Reserved.

❤️ ඔබේ පවුලේ අයගේ සහ මිතුරන්ගේ සෞඛ්‍යය වෙනුවෙන් මේ පණිවිඩය ඔවුන් වෙතත් යොමු කරන්න. එක් Share කිරීමක් තවත් ජීවිතයක් බේරගන්න උදව් වෙයි! දැනුවත් වෙමු - නිරෝගී වෙමු!

⚠️ අවසරයකින් තොරව උපුටා පළ කිරීම තහනම්.
(Share button එක භාවිතා කරන්න)

Disclaimer: This is for informational purposes only. For medical advice or a diagnosis, consult a professional.

මෙම තොරතුරු දැනුවත් කිරීමේ අරමුණින් පමණක් ඉදිරිපත් කර ඇත. ඕනෑම වෛද්‍ය වාර්තාවක් සම්බන්ධයෙන් අවසන් තීරණය ගත යුත්තේ සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙකු පමණි.