DREAM CATCH

මිතුරා යනු කවරෙකුද....?

සිඟාලෝවාද සූත්‍රය තුළ බුදුහාමුදුරුවෝ සිඟාලක නම් ගිහියාට “සැබෑ මිතුරා කවුද, මිත්‍ර වෙස් ගත් සතුරා කවුද” කියලා ඉතා පැහැදිලිව දේශනා කරනවා.

බුදුහාමුදුරුවෝ මෙහෙම වදාළා:

“සිඟාලකය, මිතුරෙකු ලෙස පෙනී සිටින සතුරන් සතර දෙනෙක් ඇත.”

1. ගන්නා මිතුරා (අඤ්ඤදත්ථුහර)

මෙයා යාළුවෙක් වගේ ඉන්නවා.
නමුත් ඇත්තටම බලන්නේ තමන්ගේ වාසිය.
බුදුහාමුදුරුවෝ කියන ලක්ෂණ:
ටිකක් දීලා ගොඩක් ගන්නවා
බයෙන් හෝ වාසියට යාළු වෙනවා
තමන්ගේ වැඩේ තියෙනකොට විතරක් එනවා
උදව් කරනවා වගේ පෙන්නලා තමන්ගේ වාසිය හොයනවා

බුදුහාමුදුරුවෝ කියන්නේ:

“එවැනි කෙනා මිතුරෙකු නොවෙයි.
මිතුරු වෙස් ගත් සතුරෙකි.”

2. කතා විතරක් කරන මිතුරා (වචීපරම)

මෙයාගේ වචන ලස්සනයි.
නමුත් ක්‍රියාවක් නැහැ.
බුදුහාමුදුරුවෝ කියන ලක්ෂණ:

“මම ඉන්නවා” කියනවා
අනාගතයේ උදව් කරනවා කියනවා
පරණ කතා කියලා සතුටු කරනවා
අවශ්‍ය වෙලාවට නැහැ
අමාරුවක් ආවම:
ඔහු අතුරුදහන්.
බුදුහාමුදුරුවෝ කියනවා:

“වචනවලින් විතරක් මිත්‍රත්වය කරන තැනැත්තා සැබෑ මිතුරෙක් නොවේ.”

3. අනුමත කරන මිතුරා (අනුප්පියභාණී)

මේ කෙනා ඔයා කරන හැමදේටම “හරි” කියනවා.
බුදුහාමුදුරුවෝ කියන ලක්ෂණ:
වැරදි දේටත් කැමති වෙනවා
හොඳ දේටත් කැමති වෙනවා
ඉස්සරහින් ප්‍රශන්සා කරනවා
පිටිපස්සෙන් නින්දා කරනවා

ඒ කියන්නේ:

ඇත්ත කියන යාළුවෙක් නෙවෙයි..
බුදුහාමුදුරුවෝ දේශනා කළේ:

“වැරැද්දේදී වැරැද්ද කියා නොදෙන මිතුරා අනර්ථයට හේතු වෙයි.”

4. විනාශයට ඇදගෙන යන මිතුරා (අපායසහය)

මෙයා තමයි භයානකම පාප මිතුරා.
බුදුහාමුදුරුවෝ කියන ලක්ෂණ:
මත්පැන් බීමට ඇදගෙන යනවා
රෑ රස්තියාදු වලට ගෙනියනවා
නටන, සින්දු, විනෝද වලටම පුරුදු කරනවා
සූදු, අයහපත් දේවල් වලට යොමු කරනවා
බුදුහාමුදුරුවෝ කියනවා:

“එවැනි ඇසුර ජීවිතය විනාශ කරයි.”

ඊට පස්සේ බුදුහාමුදුරුවෝ “සැබෑ මිතුරන්” සතර දෙනෙක් ගැනත් දේශනා කරනවා.

සැබෑ මිතුරා කවුද?

1. උපකාර කරන මිතුරා
අනතුරේදී රැකගන්නවා
ධනය රැකදෙනවා
අමාරුවේදී අත් නොහරිනවා

2. සැපදුක් දෙකේම ඉන්න මිතුරා
රහස් රකිනවා
අත් නොහරිනවා
ජීවිතය පවා කැප කරනවා

3. යහපත කියා දෙන මිතුරා
පාපයෙන් වළක්වනවා
හොඳ දේට යොමු කරනවා
නොදන්නා දේ උගන්වනවා
යහපත් මාර්ගය පෙන්වනවා

4. අනුකම්පා කරන මිතුරා
ඔයා වැටෙනකොට සතුටු වෙන්නේ නැහැ
දියුණු වෙනකොට සතුටු වෙනවා
නින්දා කරන අය නවත්වනවා
ප්‍රශංසා කරන අය අනුමත කරනවා
අවසානයේ බුදුහාමුදුරුවෝ සිඟාලකයාට දේශනා කළ ගැඹුරු අදහස මෙහෙමයි:

“මිතුරා ලෙස පෙනෙන හැම කෙනාම මිතුරන් නොවෙති.
කෙනාගේ හැසිරීමෙන් ඔහු හඳුනාගත යුතුය.”

ඒ නිසා.....
පාප මිතුරා හඳුනාගන්න
හොඳ මිතුරා ඇසුරු කරන්න
ජීවිතය ගොඩනගන ඇසුර තෝරාගන්න
මේ දේශනාව අදටත් මනුස්ස ජීවිතයට ගැළපෙන බුද්ධ දේශනාවක්.