SL Sync

වාහනයක් ගද්දි අපි පෙනුමයි, එන්ජින් එකයි බැලුවට, ඇතුළේ යන අපේ කොන්දට දැනෙන සැප තීරණය කරන්නේ 'Suspension' එක බව ඔබ දන්නවාද?

අද අපි බලමු ලංකාවේ වාහනවල තියෙන ප්‍රධාන Suspension වර්ග 4 ගැන.

මුලින්ම, MacPherson Strut (මැක්ෆර්සන් ස්ට්‍රට්).
ලෝකේ ගොඩක් වාහනවල ඉදිරිපස රෝදවලට (Front) එන්නේ මේක.
හැබැයි, වාහනේක පිටුපස යන අයගේ සැප තීරණය කරන්නේ ඊළඟ වර්ග 4 අනුවයි.

1: Torsion Beam (ටෝෂන් බීම්).

මේක ලංකාවේ වැඩිපුරම තියෙන වර්ගය. පිටුපස රෝද දෙක යකඩ බාර් එකකින් සම්බන්ධයි. ඒ නිසා වළවල් වලදී ගැස්සෙනවා වැඩි.
උදාහරණ:

අපි දන්න Toyota Vitz, Aqua, Suzuki Wagon R සහ Perodua Axia.

ඒ වගේම ගොඩක් අය SUV කියලා හිතන් ඉන්න Honda Vezel, Toyota Raize, Nissan Magnite සහ Suzuki Brezza.
මේ ඔක්කොගෙම පිටුපස එන්නේ මේ Torsion Beam එකමයි.

2: Solid Axle (දෘඩ අක්ෂය).

මේක හරිම හයියයි. බර අදින්න සුපිරි. හැබැයි වළවල් වලදී නම් ගැස්සෙනවා, නිකන් ලොරියක යනවා වගේ දැනෙන්න පුළුවන්.
උදාහරණ:
Toyota Rush ,Toyota Fortuner ,Toyota Hilux
Suzuki Jimny

3: Independent Multi-Link Suspension.

වාහනයක නියම 'Luxury' සැප පටන් ගන්නේ මෙතනින්. රෝද 4 ස්වාධීනව වැඩ කරන නිසා වාහනේ පාරට ඇලවිලා, ලිස්සලා යනවා වගේ දැනෙනවා.
උදාහරණ: අලුත් BYD වාහන වගේම, Toyota Premio, Camry, Harrier, Crown සහ BMW, Audi, Benz කාර් වල බහුලව එන්නේ මේ සිස්ටම් එක.

4:Air Suspension.

මේක තමයි ලෝකේ තියෙන ඉහළම තාක්ෂණය. මේවායේ යකඩ දුනු (Springs) නෑ. තියෙන්නේ හුළං පිරවූ බැලුන්. වළවල් උඩින් යද්දි මැජික් කාපට් එකක පාවෙනවා වගේ.

උදාහරණ:
Toyota Land Cruiser Sahara (V8)
Range Rover
Mercedes Benz S-Class
BMW 7 Series
Audi Q7

ඉතින් ඔයා වාහනයක් ගද්දි පෙනුම විතරක් බලන්නේ නැතුව, තමන්ට ඕන සැප පහසුව මේ Suspension එකෙන් ලැබෙනවද කියලත් පොඩ්ඩක් හොයලා බලන්න.

🛢️💰 ලෝකයේ වැඩිම තෙල් තියෙන රට, අද "හිඟන්නෙක්" වුණේ කොහොමද? - වෙනිසියුලාවේ කඳුළු කතාව 🇻🇪😥

වෙනිසියුලාව (Venezuela) කිව්වම අද කාලේ අපිට මතක් වෙන්නේ "උද්ධමනය, කෑම පෝලිම්, සහ දරිද්‍රතාවය". ඒත් ඇත්තටම මේ රට ලෝකයේ ධනවත්ම රටක් වෙන්න තිබුණු රටක් බව ඔබ දන්නවාද?

පුදුම හිතෙන ඇත්ත මේකයි: මුළු ලෝකයේම තහවුරු කරන ලද විශාලතම බොරතෙල් නිධිය (Largest Proven Oil Reserves) තියෙන්නේ සෞදි අරාබියේවත්, රුසියාවේවත් නෙවෙයි, වෙනිසියුලාවේ!
එහෙනම් ඇයි අද ඔවුන්ට මෙහෙම වුණේ? 🤔

📉 1. "තෙල් සාපය" (The Resource Curse)
වෙනිසියුලාව තමන්ගේ ආර්ථිකයෙන් 95%ක්ම යැපුණේ බොරතෙල් අපනයනය මත. රටේ කෘෂිකර්මය, කර්මාන්ත අමතක කළා. ලෝක වෙළඳපොලේ තෙල් මිල පහත වැටෙනකොට මුළු රටේම ආර්ථිකය කඩාගෙන වැටුණා. (අපේ රටේ තේ, රබර් විතරක් තිබිලා ඒවායේ මිල බැස්සා වගේ වැඩක්).

💸 2. අධි උද්ධමනය (Hyperinflation) කියන යකා!
අපි ලංකාවේ උද්ධමනය ගැන කතා කළාට, වෙනිසියුලාවේ තත්ත්වය ඊට වඩා භයානකයි. එක කාලෙක එරට මුදල් කොළ වලට වඩා ටොයිලට් පේපර් එකේ වටිනාකම වැඩි වුණා. පාන් ගෙඩියක් ගන්න සල්ලි මිටි ගණන් ගෝනිවල දාගෙන යන්න සිද්ධ වුණා. ඔවුන්ගේ මුදල වන "බොලිවාර්" (Bolívar) කුණු ගොඩවල් වලට විසිකරන තත්ත්වයක් උදා වුණා.

🏥 3. කළමනාකරණයේ සහ පාලනයේ අර්බුද
දිගුකාලීන දේශපාලන අස්ථාවරත්වය, දූෂණය, සහ ජාත්‍යන්තර සම්බාධක (Sanctions) නිසා තෙල් කර්මාන්තය නවීකරණය කරගන්න බැරි වුණා. අදටත් එරට ජනතාවගෙන් විශාල පිරිසක් කෑම බීම, අත්‍යවශ්‍ය බෙහෙත් හේත් නැතුව දැඩි පීඩාවක් විඳිනවා.

🚶‍♂️ මිලියන ගණනකගේ පලා යාම
මේ දරාගත නොහැකි ආර්ථික පීඩනය නිසා මිලියන 7කට අධික වෙනිසියුලානු ජාතිකයන් (ජනගහනයෙන් 25%ක් පමණ) සරණාගතයන් ලෙස රට අතහැර ගිහින්.

💡 අපිට ගන්න තියෙන පාඩම:
"සම්පත් තිබුණට වැඩක් නෑ, හරියට කළමනාකරණය කළේ නැත්නම් රටක් විනාශ වෙනවා" කියන්න ලෝකෙටම දෙන හොඳම, සහ දුක්ඛිතම උදාහරණය වෙනිසියුලාවයි.

මේ ගැන ඔයාලා මොකද හිතන්නේ? පහලින් Comment කරන්න. 👇

අවුරුදු 10කට පස්සේ කාර් එකේ බැටරිය විසිකරන්නේ කැලේටද? (EV Battery Recycling)

ඉලෙක්ට්‍රික් වාහන (EV) ගැන තියෙන ලොකුම බයක් තමයි, "කාලයක් ගිහින් බැටරිය බැස්සම, මේ කිලෝ 300-400 බර බැටරිය පරිසරයට මුදා හරිනවද?" කියන එක. ෆෝන් බැටරි වගේ මේවත් තැන තැන දායිද?
ඇත්තටම වෙන්නේ ඒකේ අනිත් පැත්තයි! මේ බැටරි කියන්නේ "කුණු ගොඩක්" නෙවෙයි, "සල්ලි මල්ලක්". 💰

♻️ 1. කාර් එකට පණ මදි වුණාට, ගෙදරට හොඳටම ඇති (Second Life)
වාහනයක බැටරියක් මාරු කරන්න (Replace) නිර්දේශ කරන්නේ එහි ධාරිතාව 70%-80% දක්වා අඩු වුණාමයි. වේගයෙන් යන වාහනයකට ඒ පවර් එක මදි වුණාට, ස්ථාවරව තියෙන දේකට ඒක හොඳටම ඇති.
ඉතින් මේ පරණ බැටරි, ගෙවල්වල Solar Systems වල විදුලිය ගබඩා කරන්න හෝ Phone Towers වලට බලය දෙන්න තවත් අවුරුදු 10ක් විතර පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. ලෝකේ දියුණු රටවල මේක දැනටමත් කරනවා.

⛏️ 2. පොළව හාරනවට වඩා ලාබයි (Urban Mining)
බැටරිය සම්පූර්ණයෙන්ම පාවිච්චි කරලා ඉවර වුණාම, එය විශේෂිත තාක්ෂණයකින් කුඩු කර (Shredding), එහි අඩංගු ලිතියම් (Lithium), කොබෝල්ට් (Cobalt), නිකල් (Nickel) වගේ ඉතා වටිනා ලෝහ 95%ක්ම ආපහු ගන්න පුළුවන්.
අලුතෙන් පතලක් හාරලා මේ ලෝහ හොයාගන්නවාට වඩා, පරණ බැටරියෙන් ඒවා වෙන් කරගන්න එක ලාබයි වගේම පරිසරයටත් හිතකාමී.

🌍 3. ලංකාවට මේකෙන් වෙන්නේ මොකක්ද?
අනාගතයේදී පරණ බැටරි ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීමම ලොකු බිස්නස් එකක් වෙන්න නියමිතයි. ඒ නිසා ඔයාගේ පරණ බැටරිය විසි කරන්න වෙන්නේ නෑ, අනාගතයේදී පරණ බැටරිය ආපහු දෙනකොට අතට ගානක් ගන්නත් පුළුවන් වෙයි.
ඉතින්, පරිසරය පැත්තෙන් බැලුවොත්, හැමදාම තෙල් පුච්චලා දුම දානවාට වඩා, දශක ගානක් පාවිච්චි කරලා ආපහු අමුද්‍රව්‍ය ටික ගන්න පුළුවන් බැටරියක් කොහොමත් වාසියි නේද?
ඔයාලා මොකද හිතන්නේ? ගෙදර Solar ගහන්න පරණ EV බැටරියක් ලැබුණොත් පාවිච්චි කරනවද? 👇