Ko Zaw

သုက္ေကာင္ေရနည္းေနရင္ ကေလးရပါ့မလား?
====================================

သုက္ေကာင္ေရ နည္းတယ္ဆိုတာက သုက္ရည္ ၁မီလီလီတာျမာ သုက္ေကာင္ ၁၅မီလီယမ္ေအာက္ နည္းေနတာမ်ိဳးပါ။ စုံတြဲ ၃တြဲမွာ ၁တြဲက ေကလးရဖို႔ ခက္ေနတာ သုက္ေကာင္ေရ ျပႆနာေၾကာင့္ပါ။
သုက္ေကာင္ေရ နည္းရတာက
-အမ်ိဳးသားေဟာ္မုန္းမမၽွတတာ
-ေဝွးေစ့က ကပၸာယ္အိတ္ထဲမွာ မ႐ွိဘဲ ဝမ္းဗိုက္ထဲေရာက္ေနတာ
-သုက္ပို့ႁပြန္ ပ်က္စီးေနတာ
-လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ရွိေနတာ
-ဆီးက်ိတ္ေရာင္တာ
-ေဝွးေစ့ေသြးေၾကာထုံးတာ
-လိင္အဂၤါကို ခြဲစိတ္မွု လုပၹဴးတာ
-ေဝွးေစ့ ပူလြန္းတာ
-အရက္၊ ေဆးလိပ္နဲ႔ မူးယစ္ေဆးေတြ သုံးတာ
-အလြန္ကြၽန္သံုးတာ
အမ်ားစုေကတာ့ အေၾကာင္းရင္း ႐ွာမရဘဲ နည္းေနတတ္ပါတယ္။
သုက္ေကာင္ေရနည္းတာနဲ႔ ကေလးမရတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ပုံမွန္ထက္ေတာ့ ခက္ခဲနိုင္ပါတယ္။
ေရာဂါအခံရွိလို့ ကုသလိုက္ရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေတာ့ ကေလးရနိုင္ေျခ မ်ားပါတယ္။

..
ကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံမိၿပီးရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ
=========================================
အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံတာက ေနာက္ပိုင္းမွာ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္မထားတဲ့ ကိစၥေတြျဖစ္လာနိုင္တာ ေတာ္ေတာ္ေလးမ်ားပါတယ္။ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံမိၿပီးရင္ စိတ္ပူစိုးရိမ္စရာေတြလည္းရွိပါတယ္။ တကယ္လို႔ သားဆက္ျခားေဆးတစ္ခုခု မသုံးေနဘူးဆိုရင္ လိင္ဆက္ဆံစဥ္မွာ အကာအကြယ္ရွိေနဖို႔က လိုအပ္ပါတယ္။.
အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံ မိလိုက္သလား
မေတာ္တဆ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံမိၿပီးရင္ ဒါေတြလုပ္သင့္ပါတယ္။
ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးမဝင္ေအာင္ ကာကြယ္ၾကမယ္။ (အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံၿပီး မိနစ္ ၃၀ အတြင္း)
လိင္ဆက္ဆံ ၿပီးၿပီးခ်င္း အေပါ့သြားလိုက္တာက ဆီးလမ္းေၾကာင္းက ပိုးေတြကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ ဆိးသြားရခက္ေနရင္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္လိုက္ပါ။ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္တဲ့အခါ ဆီးပူတာ၊ ဆီးက်ဥ္တာ၊ ဆီးေအာင့္တာ အျပင္ ဗိုက္ေအာင့္တာပါ ခံစားရနိုင္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြက အမ်ိဳးသားေတြထက္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းတိုတဲ့အတြက္ ပိုးဝင္နိုင္ေခ် ပိုမ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသားပဲျဖစ္ျဖစ္ အမ်ိဳးသမီးပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အတူေနၿပီး ခုနက လကၡဏာေတြ ခံစားရရင္ ဆရာဝန္နဲ႕ ျပသဖို႔ မေမ့ပါနဲ႕။.
အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံမိၿပီးရင္ အေရးေပၚသႏၶေတားေဆး ေသာက္ေပးပါ (လိင္ဆက္ဆံၿပီး ၇၂ နာရီ အတြင္း)
အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံၿပီးတဲ့အခါ ၇၂ နာရီ (၃ရက္) အတြင္း အေရးေပၚသႏၶေတားေဆးေသာက္ေပးရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္ျမန္ေသာက္ေလ ပိုထိေရာကာ္ဆိုတာေတာ့ မေမ့ပါနဲ႕။.
သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္း (IUD) ထည့္ပါ ( နာရီ ၁၂၀ အတြင္း)
Copper IUD (သားအိမ္တြင္းထည့္ပစၥည္း) ကလည္း အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံမိတာေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ရရွိနိုင္ ေျခကို ကာကြယ္ရာမွာ အထိေရာက္ဆုံးနည္းလမ္းပါ။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း IUD ကိုအသုံးျပဳနိုင္တယ္ဆိုေပမယ့္ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံမိၿပီး အေရးေပၚသႏၶေတားေဆးေတြ၊ သႏၶေတားနည္းေတြအသုံးမျပဳမိဘဲ အခ်ိန္အရမ္းၾကာေနတဲ့သူေတြ နဲ႕ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၇၀ ကီလိုဂရမ္ ထက္ပိုမ်ားေနတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆုံးပါ။.
အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံၿပီးတဲ့ေနာက္ နာရီေပါင္း ၁၂၀ (၅ ရက္) အၾကာမွာ သားအိမ္ထဲကို IUD ကိုထည့္သြင္းလို႔ရပါတယ္။ IUD က ၅ႏွစ္ကေန ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ၾကာတဲ့အထိ ကိုယ္ဝန္မရရွိေအာင္တားဆီးေပးနိုင္ၿပီး ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္အထိ အကာအကြယ္ေပးနိုင္ပါတယ္။.
STI (လိင္မွတဆင့္ကူးစက္ေသာ ေရာဂါပိုးမ်ား) စစ္ေဆးမႈလုပ္ပါ ( ရက္သတၱပတ္ ၂ ပတ္ၾကာမွာ လုပ္ရပါမယ္)
သင့္အေနနဲ႕ သင့္မွာ STI ကူးစက္ခံထားရလားဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာမသိနိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံၿပီး သီတင္းပတ္ ၂ ပတ္ကေန ၄ပတ္ အၾကာမွာ STI စစ္ေဆးမႈလုပ္ေပးပါ။.
ကိုယ္ဝန္ရွိ၊မရွိ စစ္ေဆးမႈလုပ္ပါ ( ရက္သတၱပတ္ ၃ ပတ္ၾကာမွာလုပ္ရပါမယ္)
အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံၿပီး ရက္သတၱပတ္ ၃ ပတ္ေလာက္ၾကာၿပီးတဲ့အခါမွာ ကိုယ္ဝန္ရွိ၊မရွိ စစ္ေဆးရပါမယ္။ ၃ ပတ္မတိုင္ခင္စစ္ေဆးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေျဖကိုေသေသခ်ာခ်ာသိရွိနိုင္ဖို႔ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး။ အိမ္မွာ ကိုယ္ဝန္ရွိ၊မရွိစစ္ေဆးတာက ေသခ်ာမႈမရွိဘူးလို႔ယူဆတယ္ဆိုရင္ ေဆးခန္းမွာ သြားေရာက္စစ္ေဆးနိုင္ပါတယ္။.
ေနာက္ေနာင္မွာ အေရးေပၚအေျခအေနေတြကိုေရွာင္ရွားနိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ထားပါ
အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံတာေၾကာင့္ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ STI (လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြ) နဲ႕ မလိုလားအပ္ဘဲ ကိုယ္ဝန္ရရွိသြားတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးကိုေရွာင္ၾကဥ္နိုင္ေစဖို႔ အတြက္ လုံၿခဳံစိတ္ခ်ရတဲ့လိင္ဆက္ဆံမႈမ်ိဳးကိုပဲ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။ ေဆးတိုင္းမွာ တန္ေဆးလြန္ေဘးဆိုတာမ်ိဳးက ရွိၿပီးသားပါ။ အေရးေပၚသႏၶေတားေဆးကို ခဏခဏသုံးစြဲမယ္ဆိုရင္ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ကိုယ္ဝန္ရသြားတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။.
အေရးေပၚအေျခအေနမ်ိဳးမျဖစ္ရေအာင္ ကာကြယ္နိုင္မယ့္ အလြယ္ကူဆုံးေသာနည္းလမ္းက ကြန္ဒုံးအသုံးျပဳေပးဖို႔ပါ။ ကြန္ဒုံးသုံးတဲ့အခါမွာလည္း ေပါက္ၿပဲတာရွိ၊မရွိ။ ကြန္ဒုံးက သက္တမ္းလြန္ေန၊မေနကို စစ္ေဆးရပါမယ္။
အခုေလာက္ဆိုရင္ အကာအကြယ္မဲ့လိင္ဆက္ဆံမိၿပီးတဲ့အခါ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲဆိုတဲ့ အေျခအေနေတြ ျဖစ္မလာေအာင္ ဘာေတြလုပ္ရမလဲဆိုတာကို သိေလာက္ၿပီထင္ပါတယ္။

....
ပန္းေသပန္းညွိုးေရာဂါကို ကုသလို႔ရသလား?
ပန္းေသပန္းညွိုးေရာဂါဟာ ကုသလို႔ရတယ္ဆိုေပမယ့္ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းရင္းေပၚ မူတည္ၿပီး လုံးဝကုလို႔ မေပ်ာက္သြားဘဲ လကၡဏာကိုပဲ သက္သာေအာင္ ထိန္းေပးနိုင္တာမ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။.
ပန္းေသပန္းညွိုးကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ
ေဆးဝါးေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ side effect မ်ား
ေဆးလိပ္၊ အရက္ေသာက္ျခင္း
မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲျခင္း
စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း၊ စိတ္က်န္းမာေရး ျပႆနာရွိျခင္း
က်ားေဟာ္မုန္းနည္းျခင္း
ကိုလက္စထေရာမ်ားျခင္း
ညအိပ္မေပ်ာ္တဲ့ ေရာဂါရွိျခင္း
အခ်စ္ေရးကိစၥ အဆင္မေျပျခင္း
အဝလြန္ျခင္း စတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာဆိုရင္ေတာ့ အခ်ိန္ေပးရေပမယ့္ ေပ်ာက္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းပိုမ်ားပါတယ္။.
ဒီအေၾကာင္းရင္းေတြထဲမွာ လုံးဝေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသေပးနိုင္တာ သို႔မဟုတ္ လကၡဏာကို ထိန္းေပးနိုင္တာ ၂ မ်ိဳးလုံး ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။
လုံးဝမေပ်ာက္နိုင္တဲ့ ပန္းေသပန္းညွိုးအေၾကာင္းရင္းေတြမွာဆိုရင္
အာ႐ုံေၾကာမွာ ျပႆနာရွိေနျခင္း
နာတာရွည္ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိျခင္း
ဆီးက်ိတ္ကို ခြဲစိတ္ကုသမႈျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း
လိင္တံအတြင္း အမာ႐ြတ္၊ ဒဏ္ရာျဖစ္ေနျခင္း စတာေတြေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။.
ကုသလို႔ရတဲ့အေျခအေနေတြကိုေတာ့ အေၾကာင္းရင္းေပၚမူတည္ၿပီး က်ားေဟာ္မုန္းအစားထိုးကုသျခင္း၊ ခြဲစိတ္ျခင္း၊ လိင္တံေထာင္မတ္ေစတဲ့ ၾကာေဆးေသာက္ျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္းႏွင့္ အစာအာဟာရကို ဂ႐ုစိုက္ျခင္းနည္းလမ္းေတြနဲ႕ သက္သာေအာင္ လုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္။