Glorious Morning Star Co.,Ltd.

ကျမ က ဆီးချိုရှိတာ ၂၀၁၄ ကတည်းက ဆိုတော့ ၁၂ နှစ်ရှိပါပြီ ။
ကျမ က ကော်ဖီကြိုက်သူပါ ။
ကော်ဖီကို ဆီးချို ကော်ဖီတွေကိုကြည့် ရွေးချယ် မသောက်တတ်သူပါ ။
ကော်ဖီကို မနက်တစ်ခွက် ညနေတစ်ခွက် သောက်သုံး ပါတယ်။
တခါတလေ ကျ မနက် မှာ လက်ဖက်ရည်တစ်ခွက် သောက်ပေမယ့် ညနေကျရင်တော့ ကော်ဖီ အမြဲသောက်သူပါ ။
အဓိက ကတော့ ည နက်တဲ့အထိ စာတွေ လုပ်နိုင်ဖို့ သောက်ရင်းကနေ Coffee lover ♥️ ဖြစ်ခဲ့ရသူတွေပါ ။

ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ ကော်ဖီသောက်သုံးခြင်း အနုပညာ
​ကော်ဖီက antioxidant ကြွယ်ဝတာကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် ကောင်းကျိုးများစွာရှိပေမယ့် သောက်နည်းစနစ်မမှန်ရင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။

​၁။ မနက်အိပ်ရာနိုးနိုးချင်း ဗိုက်ထဲမှာ ဘာမှမရှိဘဲ မသောက်ပါနဲ့
​မနက်နိုးနိုးချင်းမှာ ခန္ဓာကိုယ်က Cortisol (စိတ်ဖိစီးမှုဟော်မုန်း) တွေ ထွက်နေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ကော်ဖီချက်ချင်းသောက်လိုက်ရင် ဟော်မုန်းစနစ်ကို ကမောက်ကမဖြစ်စေပြီး ရင်တုန်တာ၊ စိုးရိမ်စိတ်များတာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အစာတစ်ခုခုစားပြီးမှ သောက်တာ အကောင်းဆုံးပါ။

အိပ်ယာ က နိုးနိုးချင်း ရေ တခွက် အဝသောက်ပါ ။ သို့မဟုတ် ရေနွေးဖြူ ဖန်ခွက်တခွက်သောက် လျှင်လည်း အူအတွက် ကောင်းကျိုးဖြစ်ပါတယ် ။

​၂။ သကြားနဲ့ Creamer လျှော့ပါ

​ကော်ဖီကြောင့် ဝလာတာမဟုတ်ဘဲ ကော်ဖီထဲကို ထည့်လိုက်တဲ့ သကြား၊ နို့ဆီနဲ့ Creamer တွေကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန်တက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Black Coffee (သို့) နို့စိမ်း/နို့စစ်စစ် အနည်းငယ်နဲ့ သောက်တာက ကျန်းမာရေးအတွက် ပိုသင့်တော်ပါတယ်။ Black ကော်ဖီကို နွားနို့နဲ့ ဖျော်သောက်တာ အကောင်းဆုံးပါ ။

​၃။ ညနေ ၂ နာရီနောက်ပိုင်း ကော်ဖီကို ရှောင်ပါ ။

​Caffeine ဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ၆ နာရီကနေ ၈ နာရီအထိ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ညဘက် ကောင်းကောင်းအိပ်ပျော်ဖို့အတွက် ညနေစောင်းကတည်းက ကော်ဖီသောက်တာကို ရပ်ထားသင့်ပါတယ်။

​၄။ ရေများများပြန်သောက်ပါ ။
​ရှေ့မှာပြောခဲ့သလိုပဲ ကော်ဖီက ဆီးရွှင်စေတာကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ရေဓာတ်နဲ့ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်တွေ ဆုံးရှုံးတတ်ပါတယ်။ ကော်ဖီတစ်ခွက်သောက်တိုင်း ရေတစ်ဖန်ခွက် ပြန်သောက်ပေးတဲ့ အလေ့အကျင့်ကို လုပ်ကြည့်ပါ။

​၅။ အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ ကော်ဖီစေ့ကို ရွေးချယ်ပါ ။

​ဖြစ်နိုင်ရင် Instant Coffee (အသင့်ဖျော်) တွေထက် ကော်ဖီစေ့ကို ကြိတ်ပြီးသောက်တဲ့ Ground Coffee တွေက Chemical ပါဝင်မှုနည်းပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် ပိုစိတ်ချရပါတယ်။

Extra Tip (ပိုတက်စီယမ်အတွက်)

​အကယ်၍ သင်က ကော်ဖီသောက်ရင်း ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်ကိုပါ ဖြည့်ချင်တယ်ဆိုရင် ကော်ဖီထဲကို စွန်ပလွန်သီး (Dates) လေးတွေနဲ့ တွဲဖက်စားသုံးပေးလို့ ရပါတယ်။ စွန်ပလွန်သီးမှာ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ် ကြွယ်ဝရုံတင်မကဘဲ ကော်ဖီရဲ့ ခါးသက်တဲ့အရသာနဲ့လည်း အရမ်းလိုက်ဖက်ပါတယ်။

​ ကော်ဖီထဲမှာ Potassium ပါသလား?
​ဟုတ်ကဲ့၊ ပါပါတယ်။ ကော်ဖီတစ်ခွက် (8oz) မှာ ပိုတက်စီယမ် 116 mg ခန့် ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပမာဏနည်းတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် တစ်နေ့ကို ၃-၄ ခွက်လောက် သောက်တတ်သူတွေအတွက်တော့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ ပိုတက်စီယမ် ပမာဏကို အထောက်အကူပြုစေပါတယ်။

ကော်ဖီက Potassium ကို လျော့နည်းစေသလား?

​ဒါကတော့ သတိထားရမယ့်အချက်ပါ။ ကော်ဖီမှာပါတဲ့ Caffeine ဟာ ဆီးရွှင်စေတဲ့အာနိသင် (Diuretic effect) ရှိပါတယ်။ ကော်ဖီအလွန်အကျွံသောက်တဲ့အခါ ဆီးခဏခဏသွားရပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်တွေ ဆီးနဲ့အတူ ပါသွားတတ်ပါတယ်။
​ပုံမှန်သောက်ရုံနဲ့တော့ သိသိသာသာ လျော့မသွားပေမယ့် တစ်နေ့ကို ၅ ခွက်နဲ့အထက် သောက်သူတွေမှာတော့ ပိုတက်စီယမ် နည်းပါးတဲ့လက္ခဏာတွေ (ဥပမာ - ကြွက်တက်တာ၊ နုံးတာ) ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ကော်ဖီသောက်ရင်း Potassium ကို ဘယ်လိုထိန်းမလဲ?

​ကော်ဖီကို အရသာရှိရှိသောက်ရင်း ပိုတက်စီယမ်ဓာတ် မလျော့နည်းသွားအောင် အောက်ပါအစားအစာလေးတွေနဲ့ တွဲဖက်စားသုံးပေးသင့်ပါတယ်။
​ငှက်ပျောသီး: ပိုတက်စီယမ် အကြွယ်ဝဆုံး အသီးပါ။
​အာလူး: မီးဖုတ်ထားတဲ့ အာလူးတစ်လုံးမှာ ပိုတက်စီယမ် တော်တော်များများ ပါဝင်ပါတယ်။
​ထောပတ်သီး: ကော်ဖီနဲ့အတူ ထောပတ်သီးတိုစ့် (Avocado Toast) စားပေးတာဟာ အကောင်းဆုံးတွဲဖက်မှုပါ။

​ကျောက်ကပ်ဝေဒနာရှင်တွေ ဒါမှမဟုတ် ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်ကို ကန့်သတ်ထားရသူတွေအနေနဲ့တော့ ကော်ဖီသောက်သုံးမှုကို ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်သူတွေအတွက်ကတော့ တစ်နေ့ကို ၁-၂ ခွက်ဟာ ပိုတက်စီယမ်ဓာတ်အတွက်ရော၊ စိတ်ကြည်လင်မှုအတွက်ပါ အဆင်ပြေစေပါတယ်။

​ကော်ဖီရဲ့ ကောင်းကျိုး/ဆိုးကျိုးတွေကို ကျမ သိသမျှ မျှဝေပေးပါတယ် ။

ထို့အတူ ကော်ဖီပင်နဲ့ အာဟာရ K လိုအပ်ချက် ကိုလည်း ရေးသားနေပါတယ် ။
တကယ်တော့ ကော်ဖီ ပင်က k ချစ်သူ ရယ်ပါ။
Dr.Nila Win
Ph.D Entomology
Technical Consultant
Glorious Morning Star Co.Ltd

Sharing is caring မို့ ပဲ စိုက် တောင်သူများအတွက်ပါ ။

ပဲပင်တွင် အပင်ငယ်စဥ် အစိုဓါတ်များ၍ ဖြစ်တတ်သော ရောဂါ များ
၁။ Damping-off: ပျိုးပင်ပေါက်ခါစမှာတင် ခါးကကျိုးပြီး လဲသေတာ။
Damping-off (အပင်နာကျခြင်း သို့မဟုတ် ပျိုးပင်သေရောဂါ) ဟာ ပဲခါးရိရောဂါနဲ့ ဆင်တူပေမယ့် များသောအားဖြင့် ပျိုးပင်အဆင့် (Seedling stage) မှာ အဓိက ကျရောက်တဲ့ ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ သူက အပင်တွေ ကြီးထွားလာတဲ့အထိ မစောင့်ဘဲ အစေ့ကနေ အပင်ပေါက်ခါစမှာတင် အမြစ်နဲ့ ပင်ခြေကို တိုက်ခိုက်တာပါ။

​Damping-off ရောဂါကို အဓိကအားဖြင့် ပုံစံ (၂) မျိုးနဲ့ တွေ့နိုင်ပါတယ် -
​၁။ အပင်မပေါက်ခင် သေခြင်း (Pre-emergence Damping-off)
​မျိုးစေ့ကို မြေကြီးထဲ စိုက်လိုက်ပေမယ့် အပင်ပေါက် ထွက်မလာတာမျိုးပါ။
​မြေကြီးအောက်မှာတင် မျိုးစေ့က ပုပ်သွားတာ ဒါမှမဟုတ် အပင်ပေါက်လေး ထွက်ခါစမှာတင် မှိုကြောင့် ပုပ်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
​တောင်သူအများစုက "မျိုးစေ့ညံ့လို့ အပင်မပေါက်ဘူး" လို့ ထင်တတ်ကြပေမယ့် တကယ်တော့ မြေထဲကမှိုက ဖျက်ဆီးလိုက်တာပါ။
​၂။ အပင်ပေါက်ပြီးမှ လဲသေခြင်း (Post-emergence Damping-off)
​အပင်လေးတွေ မြေပေါ်ပေါ်လာပြီးမှ ဖြစ်တာပါ။
​လက္ခဏာ: မြေကြီးနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ ပင်စည်နေရာမှာ ရေနာဖတ်လို ပျော့ဖတ်ဖတ် ဖြစ်လာပြီး အရောင်ညိုသွားပါတယ်။
​ရလဒ်: အပင်ခြေက မခိုင်တော့ဘဲ အပင်လေးတွေဟာ "ခါးကနေ ကျိုးကျသလို" လဲကျသေဆုံးသွားပါတယ်။ ဒီလက္ခဏာက ပဲခါးရိနဲ့ အရမ်းတူပါတယ်။

၂။ ​Collar Rot (ပဲခါးရိ): ပင်စည်ခြေရင်း (မြေမျက်နှာပြင်နေရာ) မှာ မှိုဖြူစွဲပြီး ပုပ်တာ။
ပဲခါးရိရောဂါ (Collar Rot) ဟာ ပဲမျိုးစုံမှာ အဖြစ်များပြီး အထူးသဖြင့် စိုက်ပျိုးပြီးစ အပင်ပေါက်နှုန်းကို အများဆုံး ထိခိုက်စေတဲ့ မှိုရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
​ဒီရောဂါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိထားသင့်တဲ့ လက္ခဏာတွေနဲ့ ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်းတွေကို အောက်မှာ အနှစ်ချုပ် ဖော်ပြပေးထားပါတယ်။
​၁။ ရောဂါလက္ခဏာများ
​ပင်ခြေပုပ်ခြင်း: မြေကြီးနဲ့ ထိစပ်နေတဲ့ အပင်ခြေနေရာမှာ အရောင်ညိုလာပြီး ရိပုပ်သွားတတ်ပါတယ်။
​မှိုမျှင်ဖြူများ: အပင်ခြေမှာ ဖြူဖွေးတဲ့ မှိုမျှင်လေးတွေကို တွေ့ရတတ်ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ မုန်ညင်းစေ့လို အလုံးလေးတွေ (Sclerotia) ဖြစ်လာပါတယ်။
​ပင်ညှိုးခြင်း: အပင်ဟာ အောက်ခြေကနေ စပုပ်တဲ့အတွက် အပေါ်ပိုင်းက အရွက်တွေ ဝါလာပြီး တစ်ပင်လုံး ညှိုးချသွားပါတယ်။
​အပင်ပေါက်မထွက်ခြင်း: တစ်ခါတရံ အစေ့ကနေ အပင်မပေါက်ခင်မှာတင် မြေကြီးထဲမှာတင် ပုပ်သွားတတ်ပါတယ်။
​၂။ ရောဂါဖြစ်စေသောအကြောင်းရင်းများ
​စိုထိုင်းဆများခြင်း: မြေကြီးထဲမှာ ရေဝပ်တာ ဒါမှမဟုတ် စိုထိုင်းဆ အရမ်းများတဲ့အခါ မှိုပိုပွားပါတယ်။
​အပူချိန်: ပူအိုက်စိုစွတ်တဲ့ ရာသီဥတုမှာ ပိုအဖြစ်များပါတယ်။
​မြေထဲရှိမှို: ဒီမှိုဟာ မြေကြီးထဲမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ အောင်းနေနိုင်ပါတယ်။
​၃။ ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်းများ
​ပဲခါးရိရောဂါကို ကုသရတာထက် ကြိုတင်ကာကွယ်တာက ပိုထိရောက်ပါတယ်။
​မျိုးစေ့လူးနယ်ခြင်း: စိုက်ပျိုးခြင်းမပြုမီ (Thiram) ဒါမှမဟုတ် ကာဘန်ဒါဇင် (Carbendazim) ကဲ့သို့သော မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးနဲ့ မျိုးစေ့လူးနယ်ပြီးမှ စိုက်ပါ။
​ထုံးထည့်ခြင်း: မြေချဉ်ငံကိန်း (pH) ညှိပေးဖို့အတွက် ထုံးထည့်ပေးခြင်းက မှိုရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်။
​ရေမဝပ်စေရန်: စိုက်ခင်းအတွင်း ရေစီးရေလာကောင်းအောင် ပြုလုပ်ပါ။
​သီးလှည့်စိုက်ခြင်း: ပဲမျိုးတူကို ဆက်တိုက်မစိုက်ဘဲ စပါး၊ ပြောင်း စတဲ့ သီးနှံတွေနဲ့ လှည့်လည်စိုက်ပျိုးပါ။
​ဇီဝနည်း: Trichoderma (ထိုင်ကိုဒါးမား) ကဲ့သို့သော အကျိုးပြုမှိုတွေကို မြေခံမှာ ထည့်သွင်းအသုံးပြုပေးပါ။
​၄။ ရောဂါကျရောက်နေလျှင် လုပ်ဆောင်ရန်
​အကယ်၍ စိုက်ခင်းထဲမှာ ရောဂါကျနေတဲ့ အပင်တွေကို တွေ့ရင်:
​ရောဂါရအပင်ကို အမြစ်ပါမကျန် တူးဖော်ပြီး စိုက်ခင်းအပြင်ဘက်မှာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးပါ။
​ရောဂါကျတဲ့ ကျင်းနဲ့ ဘေးပတ်ဝန်းကျင် အပင်တွေကို မှိုသတ်ဆေး (ဥပမာ - ကာဘန်ဒါဇင်) ဖျန်းပေးပါ
၃။ ​Root Rot (အမြစ်ပုပ်): မြေအောက်က အမြစ်တွေ ပုပ်တာကြောင့် အပင်ဝါပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း သေတာ။
Damping-off: ပျိုးပင်ပေါက်ခါစမှာတင် ခါးကကျိုးပြီး လဲသေတာ။
​Collar Rot (ပဲခါးရိ): ပင်စည်ခြေရင်း (မြေမျက်နှာပြင်နေရာ) မှာ မှိုဖြူစွဲပြီး ပုပ်တာ။
​Root Rot (အမြစ်ပုပ်): မြေအောက်က အမြစ်တွေ ပုပ်တာကြောင့် အပင်ဝါပြီး ဖြည်းဖြည်းချင်း သေတာ။

Preventive measure !!
Topsin-M (သိုင်အိုဖာနိတ် မီသိုင်း - Thiophanate-methyl) ဟာ အခုပြောခဲ့တဲ့ ရောဂါ (၃) မျိုးလုံးအတွက် အသုံးပြုနိုင်တဲ့ စနစ်ဝင်မှိုသတ်ဆေး (Systemic Fungicide) တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။
​Topsin-M က အပင်ရဲ့ အသားထဲအထိ စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့နိုင်စွမ်းရှိလို့ အမြစ်နဲ့ ပင်စည်မှာ ဖြစ်တဲ့ မှိုရောဂါတွေအတွက် အင်မတန် ထိရောက်ပါတယ်။
​၁။ ရောဂါတစ်ခုချင်းစီအတွက် Topsin-M အသုံးပြုပုံ
​ပဲခါးရိရောဂါ (Collar Rot): ပင်စည်ခြေရင်းမှာ မှိုစွဲတာဖြစ်တဲ့အတွက် ဆေးဖျန်းတဲ့အခါ အပင်ခြေကို ဆေးရည်ရောက်အောင် လောင်းပေးတာ ဒါမှမဟုတ် ပင်ခြေစိုရွှဲအောင် ဖျန်းပေးတာက ပိုထိရောက်ပါတယ်။
​ပျိုးပင်သေရောဂါ (Damping-off): အပင်မစိုက်ခင် မျိုးစေ့လူးနယ်ဆေး အဖြစ် အသုံးပြုရင် အထိရောက်ဆုံးပါ။ အပင်ပေါက်ပြီးမှ ဖြစ်ရင်တော့ ဆေးဖျန်းပေးနိုင်ပါတယ်။
​အမြစ်ပုပ်ရောဂါ (Root Rot): အမြစ်မှာ ဖြစ်တာမို့ ဆေးဖျန်းရုံတင်မကဘဲ ဆေးရည်ကို အပင်ခြေရင်း မြေကြီးထဲ စိမ့်ဝင်အောင် လောင်းပေးရပါမယ်။ (Drenching လို့ ခေါ်ပါတယ်။)
​၂။ Topsin-M ကို အသုံးပြုရမယ့် နည်းလမ်း (၂) မျိုး
​၁။ မျိုးစေ့လူးနယ်ခြင်း (Seed Treatment):
​အပင်မစိုက်ခင် မျိုးစေ့ ၁ ကီလိုဂရမ်မှာ Topsin-M ဆေးမှုန့် ၂ ဂရမ်ခန့်နဲ့ သေချာနှံ့အောင် လူးနယ်ပါ။ ဒါက အပင်ပေါက်ခါစမှာ Damping-off မဖြစ်အောင် အကောင်းဆုံး ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
​၂။ ဆေးဖျန်းခြင်း သို့မဟုတ် ပင်ခြေလောင်းခြင်း (Foliar Spray/Drenching):
​ဆေးအညွှန်းပါအတိုင်း (ပုံမှန်အားဖြင့် ရေ ၂၀ လီတာမှာ ဆေးမှုန့် ၂၀-၃၀ ဂရမ်ခန့်) ရောစပ်ပြီး ဖျန်းပေးပါ။
​အရေးကြီးချက်: အမြစ်နဲ့ ပင်ခြေရောဂါတွေအတွက် ဖျန်းတဲ့အခါ နော်ဇယ် (Nozzle) ကို အောက်စိုက်ပြီး ပင်ခြေကို ဆေးရည်ထိအောင် ဂရုစိုက်ဖျန်းပါ။
​၃။ သိထားသင့်တဲ့ အချက်များ
​ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း: Topsin-M ဟာ ရောဂါအရမ်းကျမှ ဖျန်းတာထက် ရောဂါလက္ခဏာ စတွေ့ချိန် ဒါမှမဟုတ် ရာသီဥတုက စိုစွတ်ပြီး ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေများချိန်မှာ ကြိုဖျန်းတာက ပိုကောင်းပါတယ်။
​ဆေးလဲသုံးခြင်း: Topsin-M ကိုပဲ အမြဲမသုံးဘဲ တခြားဆေးအုပ်စု (ဥပမာ - Mancozeb သို့မဟုတ် Copper အုပ်စု) နဲ့ လဲလှယ်သုံးစွဲပေးရင် မှိုဆေးယဉ်ပါးမှုကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
​ Dr. Nila Win
Ph.D Entomology
Technical Consultant
Glorious Morning Star Co.,Ltd.
Crd # photos of Internet

ခရမ်းချဉ်ပင်၏ အဓိကရန်သူဖြစ်သော Tomato Leaf Miner (သိပ္ပံအမည်: Tuta absoluta) သည် ခရမ်းချဉ်စိုက်တောင်သူများအတွက် အလွန်အန္တရာယ်ရှိသည့် ဖျက်ဆီးတတ်သော ပိုးမွှားတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
၎င်းသည် တောင်အမေရိကမှ စတင်ပျံ့နှံ့လာပြီး ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် ခရမ်းချဉ်ခင်းများကို ဆိုးရွားစွာ ပျက်စီးစေလျက်ရှိသည်။

ခရမ်းချဉ် ရွက်ထွင်းပိုး၏ ထူးခြားချက်များ

​၎င်းပိုးသည် အခြားပိုးများနှင့်မတူဘဲ အပင်၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးနီးပါးကို ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်းရှိသည်။
​၁။ ဖျက်ဆီးပုံလက္ခဏာ
​အရွက်: လောက်ကောင်ငယ်လေးများသည် အရွက်၏ အပေါ်လွှာနှင့် အောက်လွှာကြားထဲတွင် ဝင်ရောက်စားသောက်သည်။ အစပိုင်းတွင် မြွေလိမ်မြွေကောက် လမ်းကြောင်းငယ်များဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အကွက်ကြီးများ (Irregular Blotches) ဖြစ်လာသည်။ အရွက်များ ခြောက်သွေ့သွားတတ်သည်။

​ပင်စည်: အပင်၏ ထိပ်ဖျားပိုင်းနှင့် ပင်စည်ထဲသို့ ထိုးဖောက်စားသောက်တတ်သဖြင့် အပင်နာပြီး ကြီးထွားမှု ရပ်တန့်သွားစေသည်။
​အသီး: အသီးကပ်ချိန်တွင် အသီးထဲသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်သည်။ အသီးပေါ်တွင် အပေါက်ငယ်လေးများ တွေ့ရတတ်ပြီး အထဲတွင် ပုပ်သွားတတ်သဖြင့် ဈေးကွက်ဝင်ဆံ့မှု လုံးဝမရှိတော့ပါ။
​၂။ ဘဝစက်ဝန်း (Life Cycle)
​ဥ: အရွက်အောက်မျက်နှာပြင်တွင် ဥအဖြူရောင်ငယ်လေးများ ဥတတ်သည်။
​လောက်ကောင်: အစိမ်းနုရောင်ရှိပြီး အမည်းရောင် ခေါင်းပိုင်းပါရှိသည်။ ဤအဆင့်သည် ဖျက်ဆီးမှုအရှိဆုံး အဆင့်ဖြစ်သည်။
​ဖလံကောင်: အရွယ်အစား သေးငယ်ပြီး မီးခိုးညိုရောင်ရှိသည်။ ညဘက်တွင် ပိုမိုလှုပ်ရှားပြီး နေ့ဘက်တွင် အရွက်များကြား ပုန်းအောင်းနေတတ်သည်။
​ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်းများ
​ဤပိုးသည် ဆေးယဉ်ပါးမှု (Resistance) အလွန်မြန်သဖြင့် နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ပေါင်းစပ်နှိမ်နင်းရန် လိုအပ်သည်။
​(က) စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်ဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း
​သီးနှံလှည့်လည်စိုက်ခြင်း: ခရမ်းချဉ်၊ အာလူး၊ ခရမ်းသီး စသည့် (Solanaceae) မိသားစုဝင် မဟုတ်သော သီးနှံများ (ဥပမာ- ပြောင်းဖူး၊ ပဲမျိုးစုံ) နှင့် လှည့်လည်စိုက်ပါ။

​သန့်ရှင်းရေး: ပိုးကျနေသော အရွက်နှင့် အသီးများကို ဆွတ်ယူပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးပါ သို့မဟုတ် မြေမြှုပ်ပါ။

​(ခ) ထောင်ချောက်များ အသုံးပြုခြင်း
​ဖီရိုမုန်း (Pheromone Trap): အဖိုကောင်များကို ဖမ်းယူရန်အတွက် ဖီရိုမုန်းထောင်ချောက်များ သုံးခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးဖြစ်သည်။
​အလင်းထောင်ချောက်: ညဘက်တွင် ဖလံကောင်များကို ဖမ်းရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။
​(ဂ) ပိုးသတ်ဆေးဖြင့် နှိမ်နင်းခြင်း
​ဆေးတစ်မျိုးတည်းကို ဆက်တိုက်မဖြန်းဘဲ အုပ်စုမတူသော ဆေးများကို လှည့်လည်ဖြန်းပေးရပါမည်။ ထိရောက်သော ဆေးများမှာ -
​Abamectin
​Chlorantraniliprole (ကလိုရန်ထရန်နီလီပရိုး - ဥပမာ: Prevathon)
​Spinosad (စပိုင်နိုဆတ်)
​Emamectin Benzoate (အီမာမက်တင် ဘန်ဇိုးရိတ်)
​သတိပြုရန်
​ဤပိုးသည် အလွန်သေးငယ်ပြီး အပင်ထဲတွင် ပုန်းအောင်းနေသဖြင့် ဆေးဖြန်းလျှင် အရွက်ရော အသီးပါ နှံ့စပ်အောင် ဖြန်းပေးရပါမည်။
ပိုးကျရောက်မှု များနေပါက (၃) ရက် သို့မဟုတ် (၅) ရက်တစ်ကြိမ် ဆေးဖြန်းရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။
​သင့်စိုက်ခင်းမှာ ပိုးကျရောက်နေတဲ့ လက္ခဏာတွေ ကို အမြဲစစ်ဆေးပါ ။
Monitoring is the best prevention system in Plant Protection.

Crd # # # photos Internet
Author :
Dr.Nila Win
Ph.D Entomology
Technical Consultant
Glorious Morning Star Co.Ltd