Nanda Khin Language Centre

" Bulgarian / ဘူဂေးရီးဘားဘာသားစကား "

ဒီတစ်ခေါက်ပြောသွားမှာကတော့ Bulgarian ခေါ် ဘူဂေးရီးယား ဘာသာစကားအကြောင်းဘဲဖြစ်ပါတယ်ဗျ။ စိတ်ဝင်စားပါက အဆုံးဖတ်ပေးသွားကြပါ။ ဘာလို့ ဒီတစ်ခေါက်မှာ ဒီဘာသာစကားကိုရွေးခဲ့ရသလဲဆိုတော့ မြန်မာနိုင်ငံကလူတွေအနေနဲ့ ဘူဂေးရီးယားတွေနဲ့အရမ်းစိမ်းလို့ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ အထူးသဖြင့် မြန်မာလူမျိုးများရဲ့နားထဲ ဘူဂေးရီးယား ဆိုတာနည်းနည်းရီစရာကောင်းနေကောင်း ကောင်းနေတတ်ပြီး ထူးဆန်းနေတတ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး တော်တော်များများက ဘူဂေးရီးယားဘာသာစကားနဲ့ပတ်သတ်ပြီးအထင်လွဲနေတတ်တာလေးတွေရှိကြတယ်။ ကျွန်တော်အခုပြောမှာ ဘူဂေးရီးယားလူမျိုးအကြောင်းမဟုတ်ပါဘူးဗျာ၊ ဘာသာစကားအကြောင်းပါ။

💭 အရင်းအမြစ်

ဘူဂေးရီးယား ဆိုတာက အာဖရိကစကားလို့ 'အချို့' ကထင်ကြတာကို ကျွန်တော်တွေ့ဖူးတယ်ဗျ။ ဘာလို့လည်းတော့မသိပေမယ့် တစ်ချို့က ဇင်ဘာဘွေ နဲ့ပါရောသွားတတ်ကြတယ်။ အမှန်က အာဖရိကစကားတွေရဲ့အနွယ်ဝင်မဟုတ်သလို Germanic အနွယ်ဝင်လည်းမဟုတ်ပါဘူး Slavic language group ထဲကဘဲဖြစ်ပါတယ်။ သို့သော် Slavic language group ရဲ့အရင်းအမြစ်ကိုထပ်မံကောက်ကြည့်လိုက်ရင် Indo-European language family ဘဲဖြစ်နေတာကိုတွေ့ရမှာပါ။ ဒါပေမယ့် Celtic , Germanic , Slavic တို့လို့ အဓိက Indo-European ရဲ့အဖွဲ့ခွဲကြီးတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခုလုံးဝကွဲပြားပါတယ်ဗျ။ မြန်မာစကားနဲ့တိဗက်စကားလောက်တောင်မဆင်ပါဘူး။

ကဲဗျာ ~ ဒါဆိုရင် Slavic language group ဆိုတာဘာလဲ၊ ဒီထဲမှာ ဘယ်ဘာသာစကားတွေပါဝင်နေလည်းဆိုတာ တစ်ချက်လောက်ဆက်ကြည့်လိုက်ကြရအောင်။
ပထမဆုံး Porto-Slavic ရှိတယ်ဗျာ။ Proto-Slavic ဆိုတာက Slavic language တွေအကုန်လုံးရဲ့ "ဘုံဘိုးဘေး" ဘာသာစကားပေါ့။ ဒီကနေမှ ထပ်ကွဲသွားတာက East Slavic , West Slavic , South Slavic ဆိုပြီးဘဲဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာပြရရင်
East အုပ်စုထဲမှာဆိုရင် Russian ( ရုရှား ) ၊ Belarusian ( ဘီလာရု ) ၊ Ukrainian ( ယူကရိန်း ) တို့ပါပြီး ၊ West အုပ်စုမှာဆိုရင် Polish ( ပိုလန် ) ၊ Czech ( ချက် ) ၊ Slovak ( စလိုဗက် ) တို့လိုစကားတွေပါဝင်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ South အုပ်စုမှာဆိုရင်တော့ Bulgarian ( ဘူဂေးရီးယား ) ၊ Macedonian ( မက်စီဒိုးနီးယား ) ၊ Slovene ( စလိုဗေး ) ၊ Serbo-Croatian ( ဆာဘိုခရိုအေးရှား ) တို့လိုဘာသာစကားတွေပါဝင်နေပါတယ်။
ဒါတွေကအကုန်မဟုတ်သေးပါဘူးဗျ။ ဘာသာစကား branch တစ်ခုဆီတိုင်းမှာ ဘာသာစကားပေါင်းများစွာအမြဲတမ်းပါဝင်နေတာကိုတော့မှတ်ထားပေးပါဗျ။

💭 စာအရေးအသားစနစ်

နောက်ဆောင်းပါးကျရင် အခုခေါင်းစဉ်ငယ်ကို အသေးစိတ်ထပ်မံရှင်းပြပေးပါ့မယ်ဗျာ။ အခုတော့ အကြမ်းဖျဉ်းလေ့လာကြည့်ရအောင်။ Slavic language တွေတော်တော်များများက Cyrillic script ကိုသုံးတာကိုတော့ တော်တော်များများသိပြီးဖြစ်ပါတယ်။ ( ရုရှား နဲ့ ယူကရိန်း တို့ကအစ အဲ့ဒီ စာအရေးအသားကိုဘဲအသုံးပြုပါတယ် ) ~ ဟုတ်ပါတယ်ဗျာ ဘူဂေးရီးယားကလည်း Cyrillic ကိုသုံးပါတယ်ဗျာ။ ဒါပေမယ့် တစ်ချို့ထူးခြားပြီးခြားနားတဲ့ alphabet တစ်ချို့နဲ့ပေါ့ဗျာ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မိတ်ဆွေ ဘာသာစကားစိတ်ဝင်စားသူတို့သာ အနုပညာမျက်စိနဲ့ကြည့်တတ်ရင် ဘူဂေးရီးယားစကားလုံးတွေကတကယ်လှပပါတယ်။ မူရင်း main art style ကနေခွဲထွက်ပြီး တမျိုးနည်းတမျိုးဟန်နဲ့လှပနေတဲ့ ပန်းချီကားတစ်ချပ်ကားလို့ပေါ့ဗျာ။

💭 သင်ရတာလွယ်လား

စိတ်မကောင်းစရာလို့ဘဲလို့ပြောရမှာပေါ့ဗျာ။ လုံးဝမလွယ်ပါဘူး။ ဘာသာစကားတစ်ခုရဲ့ ခက်တာလွဲတာကို ကိုယ့်ရဲ့မိခင်စကားပေါ်မူတည်ပြီးတိုင်းတာရတယ်ဆိုပေမယ့် ကျွန်တော့်အနေနဲ့ဗမာစကားပြောတဲ့သူတစ်ယောက်အနေနဲ့လေ့လာကြည့်တာ ဘယ်ရှု့ထောင့်ကမှလွယ်မနေပါဘူးဗျ။ ဥပမာပြောမယ်ဆိုရင် ~ နိုင်ငံခြားက ဘာသာဗေဒပညာရှင်တွေတွက်ချက်မှုအရတော့ Bulgarian က ကမ္ဘာမှာ အခက်ခဲဆုံးစကားတွေမှာပါပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲ့ဒီရလာဒ်တွေကိုက အဓိကအားဖြင့် အနောက်တိုင်းဘာသာစကားပြောတဲ့သူတွေပေါ်မူတည်ပြီးကောက်ချက်ချထားတာဘဲဖြစ်ပါတယ်။ ထိုသုသေသနရလာဒ်တွေအရတော့ တရုတ်အနွယ်ဝင်ဘာသာစကားတွေနဲ့ ဂျပန်အနွယ်ဝင်ဘာသာစကား ( Japonic language family တွင် လူအများစုသိသော ဂျပန်စကားတစ်မျိုးတည်းပါဝင်ခြင်းမဟုတ်ချေ ) တွေက category 5 အဆင့်ဖြစ်ပြီး ဘူဂေးရီးယားက ခက်ခဲမှု အဆင့်လေးဘာသာစကားတွေထဲက တစ်ခုဘဲဖြစိပါတယ်ဗျာ။
နောက်ပြီး ဗမာစကားပြောတဲ့သူတွေ ( လူမျိုးကိုပြောခြင်းမဟုတ်ပေ ) အတွက်တော့ ဂျပန်စကားက အနောက််တိုင်းဘာသာစကားတွေထက် "သင့်တင့်သလောက်" ပိုလွယ်နေတာကိုတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဘူဂေးရီးယားတို့လို့ Slavic language တွေမှာ case တွေအရမ်းသုံးတယ်ဗျ။ ဗမာစကားမှာဆိုရင် grammatical case ဆိုတာလုံးဝမရှိပါဘူး။ ရင်းနှီးမှု အတိုင်းအတာခြင်းလည်းအများကြီးကွာပါတယ်။ အဲ့တာအပြင်ကို ပိုကံမကောင်းတဲ့အချက်က ~ တစ်ချို့ကကျွန်တော့်ကိုမေးဖူးကြတယ် ရုရှားနဲ့ယှဉ်ရင် ဘယ်ဟာပိုခက်လဲ ရုရှားစကားပြောတတ််ရင်သင်ဖို့လွယ်လား။ ယှဉ်ရမယ်ဆိုရင်တော့ ဂုဏ်ယူပါတယ်ဗျာ ယေဘုယ အားဖြင့်တော့ ဘူဂေးရီးယားကပိုလွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်မေးခွန်းအတွက်ကတော့ Big No ပါဘဲဗျာ။ Native speaker တွေအတွက်ကျွန်တော့်အဖြေကလုံးဝမသက်ရောက်ပေမယ့် learner တွေအတွက်တော့ No ပါဘဲဗျာ။ ရုရှားနဲ့ဘူဂေးရီးယားကြားထဲ တူတဲ့စကားလုံးတွေရှိတာလွဲရင် grammar ပိုင်းကတော့ လုံးဝကိုခြားနားပါတယ်။ ထူးဆန်းစွာနဲ့ဘဲ ဘူဂေးရီးယား grammar က ရုရှားထက် ဂရိ grammar နဲ့ပိုတူနေတာကို တွေ့ရလို့ဘဲဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ ပြောရရင်ဗျာ ရုရှားမှာဆို Case system ဆိုပေမယ့် ဘူဂေးရီးယားမှာလုံးဝနီးပါးကိုပျောက်ထွက်သွားပါပြီ။ ပြီးတော့ ဘူဂေးရီးယားမှာ ရုရှားမှာမရှိတဲ့ definite article တွေလည်းရှိပါတယ်။ ရုရှားစကားပြောတာအကျင့်ပါပြီး မထည့်မိရင်တော့ သင်ပြောတဲ့စကားတွေက တခြားသူတွေအတွက် စိတ်အနှောက်အယှက်ဖြစ်စရာဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။ နောက်ထပ် ဘူဂေးရီးယားဘာသာစကားရဲ့ ထင်ရှားတဲ့အချက်က Verb tense system ဘဲဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ Bulgarian verb tense system ကတကယ့်ကို mess ပါဘဲဗျာ။ ဒီလောက်ဆိုရင်တော့ ခက်လားမခက်လားသိလောက်ပါပြီ။ မသင်ခင် အားလျော့အောင်လုပ်တာမဟုတ်ဘူးနော်။ အမှန်တရားကို fact ချပြတာ။

💭 အသံထွက်စနစ်

ဒီအပိုင်းက အရမ်းကျယ်ပြန့်လို့ ရှင်းပြမယ်ဆို အရမ်းစာရှည်သွားပြီး ဖတ်ရတာပျင်းစရာကြီးဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။ သိချင်တယ်ဆိုရင် comment မှာပြောထားခဲ့ပါဗျ ဆောင်းပါးသက်သက်ရေးပေးပါ့မယ်။

💭 သင်ရတာတန်ရဲ့လား

ကျွန်တော့်အနေနဲ့ကတော့ ဘယ်တော့မှ ဘာသာစကားတစ်ခုကိုသင်ယူဖို့ နှစ်ခါမတွေးပေမယ့် များသောအားဖြင့် စာဖတ်သူတို့အဖို့ ပြောပြပေးပါ့မယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်ပြောပြမယ့် အကျိုးကျေးဇူးတွေက သူများတွေလိုမဟုတ်ဘူးနော် နိုင်ငံရေးတွေစီးပွါးရေးတွေဘာမှမသိလို့ ဘာသာဗေဒရှုထောင့်ကဘဲပြောပြမယ်။ ဘူဂေးရီးယား culture နဲ့ history ကကြွယ်ဝတယ်ဆိုရမယ်ဗျ။ စာပေအဆင့်မြင့်တယ်ပေါ့ဗျာ။ အဲ့တော့ ဘူဂေးရီယားသင်ရင် wisdom အသစ်တချို့တော့ရမှာပါ။ သိပ်မတူပေမယ့် ဘူဂေးရီးယားကလည်း Slavic အနွယ်ဝင်ဘဲဆိုတော့ ရုရှားတို့ယူကရိန်းတို့စသဖြင့်သင်ရင်ပိုလွယ်စေမှာပါ။ နောက်ဆုံးတစ်ချက်အနေနဲ့ကတော့ ဘာသာစကားတစ်ခုလေ့လာရင် ဦးနှောက်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီးသားဖြစ်ပါတယ်။ ( ပိုညဏ်ကောင်းလာလိမ့်မယ်မပြောဘူးနော် ညဏ်ကောင်းတာနဲ့ဘာသာစကားတွေအများကြီးတတ်တာဘာမှမဆိုင်ဘူး )

ဒီတစ်ခေါက်ဆောင်းပါးကိုဒီမှာဘဲရပ်လိုက်ကြရအောင်ဗျာ။ ဆွေးနွေးမှုအားလုံးကိုလက်ခံပါတယ်ဗျာ။ ကျွန်တော်ရဲ့ဘာသာစကားတွေနဲ့ပတ်သတ်တာတွေကို မျှဝေတဲ့အကြောင်းအရင်းကိုက ဘာသာစကားတွေနဲ့မရင်းနှီးတဲ့တော်တော်များများကိုအသိပညာပေးဖို့ပါဘဲ။ သူတို့တွေ နည်းနည်းဖြစ်ဖြစ် ဗဟုသုတရသွားရင်ကျေနပ်ပါတယ်ဗျာ။ ဘာသာဗေဒ ပညာရှင်ကြီးတွေကိုရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ပါဘူး တကယ်လို့များအမှားများပါသွားခဲ့ရင်ထောက်ပြပေးခဲ့ပါ။

Written by Nanda ko

ဘာသာစကားတွေ ဘယ်လိုလေ့လာကြမလဲ

ဘာသာစကားတွေဆို သင်တန်းတွေလိုက်တက်နေရုံနဲ့ မရပါဘူး။ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ဒီဘာသာစကားကို နေ့တိုင်းသုံးကြည့်နေမှ မမေ့မှာ၊သိလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကိုယ်လေ့လာနေတဲ့ဘာသာစကားက YouTuberတွေရဲ့videoတွေ ကြည့်ပါ၊ နားထောင်ပါ။ သိသိမသိသိ၊ နားလည်လည်မလည်လည် နားထောင်ပါ။ အ့တာမှ သူတို့ပြောပုံဆိုပုံတွေကို ကိုယ်ပြောတဲ့အခါ ကြားယောင်ပြီး ပြန်ပြောလို့ရမှာဖြစ်တယ်။ အ့တာမှလည်း နားရည်ဝပြီး သူတို့ပြောတာတွေသိလာမှာပါ။

စာပိုဒ်တွေ အသံထွက်ဖတ်ကြည့်ပါ။ ကိုယ်သင်ယူနေတဲ့ဘာသာစကားက ကလေးပုံပြင်လေးတွေ Googleမှာရှာလို့ရပါတယ်၊ YouTubeမှာလည်းရှိတက်ပါတယ်။ အသံထွက်ဖတ်ပေးခြင်းဖြင့် ကိုယ့်အသံထွက်ပိုကောင်းလာမှာဖြစ်တယ်။ အသံထွက်ကို အင်္ဂလိပ်စာဆို (သိချင်တဲ့စကားလုံး) pronunciation ဆိုပြီးရှာရင် ထွက်လာပါလိမ့်မယ်။ ဥရောပဘာသာတွေလေ့လာနေတာဆိုရင် Google translateလည်း သုံးလို့ရပါတယ်။

Facebookမှာ အ့ဘာသာစကားသုံးတဲ့ ဂရုတွေ၊ ပေ့ခ်ျတွေ (သတင်းပေ့ခ်ျမျိုးတွေ၊ အ့ဘာသာရဲ့အဆိုတော်ပေ့ခ်ျမျိုးတွေ) ဝင်ပါ၊followလုပ်ပါ။ ကော်မန့်တွေ ဖတ်ကြည့်ပါ။ Vocabularyတွေ လိုက်မှတ်ပြီး ဘယ်လိုရေးသွားလဲ နားလည်အောင်လုပ်ကြည့်ပါ။

အဒီ့ဘာသာစကားလို နေ့တိုင်းတစ်ခုခုအကြောင်းရေးကြည့်ပါ။ ကိုယ့်ဘာသာရေးတာ မှန်မှန်မမှန်မှန် ရေးပါ။ အလေ့အကျင့်ဖြစ်အောင်ပါ။

အ့ဘာသာစကားပြောတက်တဲ့သူနဲ့ မိတ်ဖွဲ့ပါ။ အခုအချိန်မှာ fb ပေါ်မှာ Language exchange (ဘာသာဖလှယ်‌) တဲ့ ဂရုတွေ၊ Polyglot ဂရုတွေရှိပါတယ်။ ဝင်ပြီး သူငယ်ချင်းရှာပါ။

ကိုယ့်ရဲ့သင်ယူနေတဲ့ဘာသာစကားကို နေ့တိုငါးအနည်းဆုံးမိနစ်၃၀တော့ အချိန်ပေးပါ။

ဆရာမ့ အင်္ဂလိပ်စာကို ဒီလိုပဲလေ့လာခဲ့တာပါ။ ယူကရိန်းနဲ့တခြားဘာသာတွေလည်း ထိုနည်း၎င်းပါပဲ။ ဖတ်ရှုပေးကြလို့ကျေးဇူးပါ။ 🤗💕