Foremost Myanmar

လူ့ဦးနှောက်သည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းအရေးအကြီးဆုံး အင်္ဂါတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကလေးဘဝအတွင်း အလွန်လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည်။ အထူးသဖြင့် မွေးပြီး ပထမ ၂ နှစ်အတွင်း ဦးနှောက်၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် အာဟာရပြည့်ဝမှုနှင့်ဆက်နွယ်နေသည်။ ဦးနှောက်၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သော အာဟာရများအနက် Sphingomyelin သည် အရေးပါသည့် lipid compound တစ်ခုဖြစ်သည်။

Sphingomyelin ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ?
Sphingomyelin သည် sphingolipid အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆဲလ်များ၏ membrane များတွင် ပါဝင်သည့် အရေးကြီးသော phospholipid တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်တွင် အထူးသဖြင့် များပြားစွာတွေ့ရသည်။ Sphingomyelin သည် အာရုံကြောဆဲလ်များ၏ myelin sheath (အာရုံကြောအကာအကွယ်အလွှာ) တည်ဆောက်ရာတွင် အဓိကပါဝင်သော lipid များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ Myelin sheath သည် အာရုံကြော signal များကို မြန်ဆန်စွာ ပို့ဆောင်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။

ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုတွင် Sphingomyelin ၏ အရေးပါမှု
ကလေးငယ်များ၏ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် Sphingomyelin သည် အောက်ပါအခန်းကဏ္ဍများကို ပါဝင်ထမ်းဆောင်သည် -

1) Myelination ကို ကူညီပေးခြင်း
ကလေးဘဝအတွင်း အာရုံကြောများပတ်လည်တွင် myelin sheath များတည်ဆောက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို myelination ဟုခေါ်သည်။ Sphingomyelin သည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အရေးပါသော lipid အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အာရုံကြော signal transmission ကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်။

2) မှတ်ဉာဏ်နှင့် သင်ယူနိုင်စွမ်းကို ထောက်ပံ့ခြင်း
သုတေသနများအရ Sphingomyelin ပါဝင်မှုသည် synapse formation နှင့် neural connectivity ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးငယ်များ၏ မှတ်ဉာဏ်၊ အာရုံစူးစိုက်မှုနှင့် သင်ယူနိုင်စွမ်းတို့အတွက် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သည်။

3) ဦးနှောက် ဆဲလ် အမြှေးပါးများ၏တည်ငြိမ်မှု
Sphingomyelin သည် ဆဲလ်အမြှေးပါး၏ တည်ဆောက်ပုံ နှင့် တည်ငြိမ်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အရေးပါသည်။ ၎င်းသည် ဆဲလ်အချက်ပြမှု နှင့် အာရုံကြောဖွံ့ဖြိုးမှုများတွင် ပါဝင်သည်။

Sphingomyelin ပါဝင်သော အာဟာရအရင်းအမြစ်များ
သဘာဝအာဟာရများတွင် Sphingomyelin ကို အောက်ပါအစားအစာများတွင် တွေ့နိုင်သည်–
မိခင်နို့ (Human breast milk)
နို့နှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ
ကြက်ဥ
အသားနှင့်
အချို့သော နို့ အခြေခံ supplement များ
Sphingomyelin သည် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောစနစ်၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အရေးပါသော lipid အာဟာရတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်များတွင် myelin sheath တည်ဆောက်ခြင်း၊ neural communication မြန်ဆန်စေခြင်းနှင့် cognitive function များကို ထောက်ပံ့ပေးပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကလေးဘဝအစောပိုင်းကာလတွင် အာဟာရပြည့်ဝစွာ ရရှိခြင်းသည် ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အလွန်အရေးကြီးသည်။

References
1) Timby N., et al. (2014). Neurodevelopment, nutrition, and growth until 12 months of age in infants fed a low-energy, low-protein formula supplemented with bovine milk fat globule membranes. American Journal of Clinical Nutrition.

2) Tanaka K., et al. (2013). Sphingomyelin and brain development in infants. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition.

3) Koletzko B., et al. (2020). Early nutrition and its later consequences: new opportunities. Advances in Experimental Medicine and Biology.

4) Hernell O., Timby N., Domellöf M., & Lönnerdal B. (2016). Clinical benefits of milk fat globule membranes for infants and children. Journal of Pediatrics.

Docosahexaenoic acid (DHA) ဆိုတာ Omega-3 အဆီအနှစ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုမှာ အရေးပါဆုံး ပစ္စည်းတစ်ခုပါ။ ကလေးငယ်အရွယ်မှာ ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေတည်ဆောက်ရာမှာ DHA က အဓိက ပါဝင်ပြီး အာရုံစူးစိုက်မှု၊ အပြုအမူထိန်းချုပ်မှု နဲ့ သင်ယူမှုအတွက် လိုအပ်ပါတယ်။
လေ့လာမှုတွေမှာ ADHD ကလေးတွေရဲ့ သွေးထဲ DHA နဲ့ EPA ပမာဏဟာ ပုံမှန်ကလေးတွေထက် သိသိသာသာ နည်းနေတာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်ထဲမှာ DHA ချို့တဲ့မှုက ADHD လက္ခဏာတွေကို ပိုဆိုး လာစေနိုင်တယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကာကွယ်ဖို့ (prevention) အတွက်ကတော့ သက်သေအထောက်အထားတွေ အရမ်းခိုင်မာမှု မရှိသေးပါဘူး။ အများစုလေ့လာတွေ့ ရှိမှုတွေအရ ADHD ရှိနေတဲ့ ကလေးတွေမှာ DHA ဖြည့်စွက်လိုက်တဲ့အခါ လက္ခဏာတွေ (အာရုံမစူးစိုက်နိုင်တာ၊ လှုပ်ရှားများတာ၊ စိတ်မထိန်းနိုင်တာ) အနည်းငယ် သက်သာလာနိုင်တယ်လို့ ပြထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၄ လ အထက်ကလေးတွေမှာ DHA နဲ့ EPA ပါဝင်မှု များတဲ့နို့ ၊ အစာ နဲ့ ဖြည့်စွက်စာ တွေကျွေးမွေးရင် အကျိုးရှိတယ်လို့ ဆိုထားကြပါတယ်။
ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမေနဲ့ ကလေးငယ်တွေမှာ DHA လုံလောက်စွာရရှိရင် ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုကောင်းမွန်ပြီး နောက်ပိုင်း အပြုအမူပြဿနာတွေနည်းနိုင်တယ်လို့ ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ADHD လုံးဝ မဖြစ်အောင် ကာကွယ်နိုင်တယ်လို့ အပြည့်အဝပြောလို့ မရသေးပါဘူး။
အကျဉ်းချုပ်အနေနဲ့ DHA က ကလေးတွေရဲ့ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက်အရေးပါပြီး ချို့တဲ့မှုရှိရင်တော့ ADHD လက္ခဏာပိုဆိုးနိုင်ပါတယ်။ DHA ဖြည့်စွက်ပေးတာက ADHDလက္ခဏာ သက်သာစေနိုင်ပေမယ့် မဖြစ်အောင်ကာကွယ်နိုင်စွမ်းအပြည့်အဝမရှိသေးပါဘူး။ ကလေးငယ်တွေမှာ ငါးကြီးဆီ၊ ငါး (ဆယ်လမွန်၊ ဆာဒင်း စတာ) ဒါမှမဟုတ် ဆရာဝန်ညွှန်ကြားတဲ့ DHA ဖြည့်စွက်ထားတဲ့ နို့ တွေ တိုက်ကျွေးထားရင် ပိုပြီးကောင်းပါတယ်။
ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး ကျွေးတာကတော့အကောင်းဆုံးပါရှင်။
Citation
• Chang JPC et al. (2018). Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids in Youths with ADHD: Meta-Analysis. Neuropsychopharmacology. https://www.nature.com/articles/npp2017160
• Bloch MH & Qawasmi A (2011). Omega-3 supplementation for ADHD: Systematic Review and Meta-Analysis. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21961774/
• Händel MN et al. (2021). PUFA Supplementation in ADHD: Meta-Analysis. Nutrients. https://www.mdpi.com/2072-6643/13/4/1226
• Derbyshire E (2017). Omega-3/6 in Children with ADHD. PMC. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5603098/