Happy Life - 3

ဟော်မုန်းမတည်ငြိမ်တာဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဟော်မုန်းတွေဟာ ပုံမှန်အဆင့်ထက် များနေတာ ဒါမှမဟုတ် နည်းနေတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်ရတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းတွေကတော့-
၁။ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ
အိပ်ရေးမဝခြင်း
ပုံမှန်အိပ်စက်ချိန်မရတဲ့အခါ Melatonin နဲ့ Cortisol လိုမျိုး အရေးပါတဲ့ ဟော်မုန်းတွေ မညီမမျှဖြစ်လာပါတယ်။
စိတ်ဖိစီးမှု (Stress)
စိတ်ဖိစီးမှုများတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က Cortisol နဲ့ Adrenaline လို stress ဟော်မုန်းတွေကို အလွန်အကျွံထုတ်လုပ်ပြီး ဟော်မုန်းစနစ်ကို နှောင့်ယှက်ပါတယ်။
အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း
ခန္ဓာကိုယ်က ဟော်မုန်းတွေထုတ်ဖို့အတွက် အဆီ၊ ပရိုတင်းနဲ့ ဗီတာမင်တွေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါတွေချို့တဲ့ရင် ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်မှု ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။
ကိုယ်အလေးချိန်ပြဿနာ
အဝလွန်တာ ဒါမှမဟုတ် ပိန်လွန်းတာတွေက အီစထရိုဂျင် (Estrogen) လိုမျိုး ဟော်မုန်းတွေကို မညီမမျှဖြစ်စေပါတယ်။
၂။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများ
ကျန်းမာရေးအခြေအနေများ
ဆီးချို၊ သိုင်းရွိုက် (Thyroid) ပြဿနာတွေ၊ PCOS (polycystic o***y syndrome) လိုမျိုး ရောဂါတွေက ဟော်မုန်းမတည်ငြိမ်မှုကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေပါတယ်။
ဆေးဝါးများ
သန္ဓေတားဆေး၊ စတီးရွိုက် (Steroids) သို့မဟုတ် အချို့သော ဆေးဝါးတွေဟာလည်း ဟော်မုန်းအဆင့်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။
၃။ သဘာဝအလျောက် ပြောင်းလဲခြင်း
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း
ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ အီစထရိုဂျင်နဲ့ ပရိုဂျက်စတုန်း (Progesterone) ဟော်မုန်းတွေ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာပါတယ်။
ဓမ္မတာလာခြင်း (Menstruation): အမျိုးသမီးတွေမှာ လစဉ် ဓမ္မတာလာချိန်မှာ ဟော်မုန်းတွေ အတက်အကျ ဖြစ်ပါတယ်။
သွေးဆုံးခြင်း (Menopause): သွေးဆုံးချိန်မှာ အီစထရိုဂျင် နဲ့ ပရိုဂျက်စတုန်းဟော်မုန်းတွေ သိသိသာသာ လျော့ကျသွားပါတယ်။
ဒီအကြောင်းအရင်းတွေဟာ ဟော်မုန်းမတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အိပ်မပျော်တာ၊ စိတ်ခံစားချက်ပြောင်းလဲတာ၊ ကိုယ်အလေးချိန်တက်တာ၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်တာ စတဲ့ လက္ခဏာတွေ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

#ဗဟုသုတ
#ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲ
#အမျိုးသမီးကျန်းမာရေး

ဝက်ခြံနဲ့ ရောဂါလက္ခဏာများ
ဝက်ခြံဆိုတာ အရေပြားပေါ်မှာ ပေါက်တဲ့ အဖုအပိမ့်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ အဖြစ်များပါတယ်။ မျက်နှာ၊ လည်ပင်း၊ ရင်ဘတ်နဲ့ ကျောပြင်တို့မှာ အများဆုံးတွေ့ရပါတယ်။ ဝက်ခြံဖြစ်ရတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းတွေကတော့ ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲ၊ အဆီဂလင်းတွေ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အဆီပိုထုတ်တာ၊ ဘက်တီးရီးယားပိုးဝင်တာနဲ့ ဆံပင်ပေါက်တဲ့ အပေါက်လေးတွေ ပိတ်ဆို့တာတို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဝက်ခြံနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။

၁။ အရေပြားအခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး ဖြစ်ပေါ်တဲ့ လက္ခဏာများ
အဆီပြန်ခြင်း
ဝက်ခြံပေါက်တတ်တဲ့သူတွေဟာ မျက်နှာနဲ့ ဦးရေပြားမှာ အဆီပိုတွေ ထွက်တတ်ပါတယ်။

ချွေးပေါက်ကျယ်ခြင်း
နှာခေါင်းနဲ့ ပါးပြင်ပေါ်က ချွေးပေါက်တွေဟာ ပိုကျယ်နေတတ်ပါတယ်။

အရေပြားနီမြန်းခြင်း
ဝက်ခြံပေါက်တဲ့ နေရာတစ်ဝိုက်မှာ အရေပြားတွေ ရောင်ရမ်းပြီး နီမြန်းနေတတ်ပါတယ်။

ဝက်ခြံအမာရွတ်များ
ဝက်ခြံပျောက်သွားပြီးနောက် ချိုင့်ခွက်တွေနဲ့ အရေပြားအရောင်မညီညာတာမျိုးတွေ ကျန်ခဲ့တတ်ပါတယ်။

၂။ ဝက်ခြံအမျိုးအစားအလိုက် လက္ခဏာများ

အဖြူဖု (Whiteheads)
အရေပြားပေါ်မှာ အဖြူရောင်အဖုသေးသေးလေးတွေအဖြစ် မြင်ရပြီး ချွေးပေါက်ပိတ်နေတာကို ပြပါတယ်။

အမည်းစက် (Blackheads)
ချွေးပေါက်ပွင့်နေတဲ့အတွက် လေနဲ့ထိတွေ့ပြီး အဆီတွေ မည်းသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

အရေပြားအောက်ရှိ အဖုအပိမ့်များ (Papules)
အရေပြားပေါ်မှာ အနီရောင်ဖုငယ်လေးတွေအဖြစ် ပေါ်လာပြီး ထိလိုက်ရင် နာကျင်မှု ရှိနိုင်ပါတယ်။
အဖုကြီးများ (Nodules)
အရေပြားအောက်မှာ နာကျင်တဲ့ အဖုအကြီးကြီးတွေ ဖြစ်လာတာပါ။
အိတ်တည်ခြင်း (Cysts)
အရေပြားအောက်မှာ ပြည်တည်တဲ့ အိတ်ကြီးတွေအဖြစ် ပေါ်လာပြီး အမာရွတ်ထင်ဖို့ အခွင့်အလမ်းများပါတယ်။

၃။ အခြားဆက်စပ်လက္ခဏာများ
စိတ်ဖိစီးမှု
ဝက်ခြံကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ယုံကြည်မှုနည်းပြီး စိတ်ဖိစီးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။
နာကျင်မှု
ဝက်ခြံအမျိုးအစားအလိုက် နာကျင်တာ၊ ယားယံတာနဲ့ ပူစပ်ပူလောင်ခံစားရတာမျိုးတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

စိတ်ကျရောဂါ
ပြင်းထန်တဲ့ဝက်ခြံတွေဟာ စိတ်ကျရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကိုပါ မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။
ဝက်ခြံပေါက်လာပြီဆိုရင် မှန်ကန်တဲ့ကုသမှုကို ခံယူဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ပြီး သင့်လျော်တဲ့ ဆေးဝါးတွေ၊ အရေပြားထိန်းသိမ်းမှုပုံစံတွေကို လိုက်နာသင့်ပါတယ်။ ကိုယ့်ဘာသာ ဝက်ခြံညှစ်တာမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး ဘက်တီးရီးယားပိုးမဝင်အောင် ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။


#အမျိုးသမီးကျန်းမာရေး
#ဗဟုသုတ
#၀က်ခြံ

မင်္ဂလာပါရှင်... မျိုးဥကြွေရက် (Ovulation) ကို ဘယ်လိုတွက်ရမလဲဆိုတာ ဗဟုသုတအနေနဲ့ မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။ ဒါက ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဖို့ စီစဉ်နေတဲ့သူတွေအတွက်ရော၊ ကိုယ်ဝန်မလိုချင်သေးတဲ့သူတွေအတွက်ပါ အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ 🤔

မျိုးဥကြွေရက်ဆိုတာ ဘာလဲ
မျိုးဥကြွေရက်ဆိုတာက သားဥအိမ်ကနေ ရင့်မှည့်နေတဲ့ မျိုးဥလေးတစ်လုံး ထွက်လာတဲ့ရက်ကို ပြောတာပါ။ ဒီရက်မှာ အမျိုးသားရဲ့ သုက်ပိုးနဲ့ သွားတွေ့မယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေ အများဆုံးပါပဲ။ 🥚✨

မျိုးဥကြွေရက်ကို ဘယ်လိုတွက်မလဲ
မျိုးဥကြွေရက်ကို တွက်ချက်ဖို့ အဓိကနည်းလမ်း (၂) ခု ရှိပါတယ်။

၁။ ရာသီစက်ဝန်းကို အခြေခံပြီး တွက်ချက်ခြင်း 🗓️
ပုံမှန် ရာသီစက်ဝန်း (ရာသီလာတဲ့ ပထမရက်ကနေ နောက်တစ်ကြိမ်ရာသီလာမယ့်ရက်အထိ) က ၂၈ ရက်ရှိတယ်ဆိုရင် မျိုးဥကြွေနိုင်ခြေအများဆုံးရက်က ရာသီစက်ဝန်းရဲ့ ၁၄ ရက်မြောက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာ - ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှာ ရာသီစလာတယ်ဆိုရင် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့လောက်မှာ မျိုးဥကြွေနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ လူတိုင်းရဲ့ ရာသီစက်ဝန်းက မတူညီပါဘူး။ အဲဒီလိုဆိုရင်တော့ နောက်တစ်ကြိမ် ရာသီလာမယ့်ရက်ကနေ ၁၄ ရက်ကို ပြန်ပြီး ရေတွက်လို့ရပါတယ်။ ဥပမာ - ရာသီစက်ဝန်းက ၃၀ ရက်ဆိုရင် မျိုးဥကြွေရက်က ၁၆ ရက်မြောက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ (၃၀ - ၁၄ = ၁၆)
၂။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အပူချိန်ကို တိုင်းတာခြင်း 🌡️
မျိုးဥကြွေခါနီးနဲ့ ကြွေနေတဲ့အချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အပူချိန်က ပုံမှန်ထက် အနည်းငယ် မြင့်တက်လာပါတယ်။
မနက်အိပ်ရာထပြီး မျိုးဥကြွေတဲ့ရက်တွေမှာ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို အမြဲတမ်း မှတ်သားထားပါ။ 0.5°C ကနေ 1°C လောက် တက်လာတာကို သတိထားမိမယ်ဆိုရင် အဲဒီရက်တွေဟာ မျိုးဥကြွေနိုင်တဲ့ရက် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အခြား သတိထားရမယ့် လက္ခဏာများ
မျိုးဥကြွေတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ပြောင်းလဲမှုတချို့ကိုလည်း သတိထားမိနိုင်ပါတယ်။

ဗိုက်အောင့်ခြင်း - ဗိုက်ရဲ့ ဘယ်ဘက် (သို့မဟုတ်) ညာဘက်တစ်ခြမ်းမှာ နာကျင်တာမျိုး ခံစားရနိုင်ပါတယ်။
သားအိမ်ခေါင်းအချွဲပြောင်းလဲခြင်း - သားအိမ်ခေါင်းကနေ ထွက်တဲ့ချွဲက ပုံမှန်ထက် ပိုပြီးကြည်လာပြီး စေးကပ်မှု နည်းလာပါတယ်။ ကြက်ဥအကာလိုမျိုး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ 🥚

ဒီနည်းလမ်းလေးတွေက မျိုးဥကြွေရက်ကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ရဖို့ စီစဉ်နေတယ်ဆိုရင်တော့ ဒီရက်တွေမှာ အတူနေပေးခြင်းဖြင့် အောင်မြင်နိုင်ခြေကို မြှင့်တင်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပိုပြီးတိကျတဲ့ အချက်အလက်တွေ လိုအပ်တယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတာက အကောင်းဆုံးပါပဲ။ 👩‍⚕️👨‍⚕️


#အမျိုးသမီးကျန်းမာရေး
#ဗဟုသုတ
#‌မျိုးဥကြွေရက်

လည်ပင်းကြီးရောဂါ (Goiter) ဆိုတာက လည်ပင်းရှေ့ဘက်မှာရှိတဲ့ လိပ်ပြာပုံသဏ္ဍာန် သိုင်းရွိုက်ဂလင်း (Thyroid Gland) ကြီးလာတာကို ပြောတာပါ။ လည်ပင်းကြီးရောဂါရှိတိုင်း သိုင်းရွိုက်ဂလင်းရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေ ပုံမှန်မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောလို့မရပါဘူး။ တချို့လူတွေမှာ သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း ပုံမှန်ထုတ်လုပ်နိုင်ပေမယ့်၊ တချို့မှာတော့ လိုတာထက်ပိုပြီး (Hyperthyroidism) ဒါမှမဟုတ် လိုတာထက်လျော့ပြီး (Hypothyroidism) ထုတ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။

လည်ပင်းကြီးရောဂါ ဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းများ
အိုင်အိုဒင်းဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်း (Iodine Deficiency)ဒါကတော့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ လည်ပင်းကြီးရောဂါအဖြစ် အများဆုံးအကြောင်းအရင်းပါ။ အိုင်အိုဒင်းဓာတ်က သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်းထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အိုင်အိုဒင်းနည်းတဲ့အခါ သိုင်းရွိုက်ဂလင်းက ဟော်မုန်းထုတ်နိုင်ဖို့ ပိုပြီး ကြိုးစားရတဲ့အတွက် အရွယ်အစားပိုကြီးလာပါတယ်။
Hashimoto's ရောဂါက‌တော့
ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ် (Immune System) က သိုင်းရွိုက်ဂလင်းကို တိုက်ခိုက်တဲ့အတွက် သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း ထုတ်လုပ်မှုလျော့နည်းပြီး ဂလင်းက ပုံမှန်ထက်ပိုကြီးလာပါတယ်။
Graves' ရောဂါ: ဒီရောဂါကတော့ ကိုယ်ခံအားစနစ်က သိုင်းရွိုက်ဂလင်းကို လိုတာထက်ပိုပြီး ဟော်မုန်းထုတ်ဖို့ လှုံ့ဆော်တဲ့အတွက် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းဟာ ပိုကြီးလာပြီး သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အလွန်အကျွံထုတ်လုပ်တဲ့ (Hyperthyroidism) အခြေအနေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
သိုင်းရွိုက်အကျိတ်များ (Nodules): သိုင်းရွိုက်ဂလင်းထဲမှာ အရည်ကြည်ဖု ဒါမှမဟုတ် အသားပိုအဖုလေးတွေ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုပြီး ပေါက်လာတဲ့အခါ လည်ပင်းကြီးလာနိုင်ပါတယ်။

သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာ (Thyroid Cancer)
ဒါက ဖြစ်ခဲပေမယ့် သိုင်းရွိုက်ကင်ဆာကြောင့်လည်း လည်ပင်းကြီးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ထွက်လာတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးကြောင့် သိုင်းရွိုက်ဂလင်းက အနည်းငယ် ကြီးလာနိုင်ပါတယ်။

လည်ပင်းကြီးရောဂါကို ကုသတဲ့ပုံစံကတော့ ဘာကြောင့်ဖြစ်လဲဆိုတဲ့ အကြောင်းအရင်းပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။
အိုင်အိုဒင်းဓာတ် ဖြည့်တင်းခြင်း: အိုင်အိုဒင်းချို့တဲ့လို့ ဖြစ်တာဆိုရင်တော့ အိုင်အိုဒင်းပါတဲ့ ဆား၊ ပင်လယ်စာ ဒါမှမဟုတ် အိုင်အိုဒင်းဆေးပြားတွေ သောက်သုံးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
ဆေးဝါးများ: သိုင်းရွိုက်ဟော်မုန်း အလွန်အကျွံထုတ်နေရင် (Hyperthyroidism) ဟော်မုန်းပမာဏကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ဆေးတွေ ပေးနိုင်ပါတယ်။

သင့်မှာ လည်ပင်းကြီးရောဂါရဲ့ လက္ခဏာတွေ ရှိနေတယ်လို့ သံသယရှိရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာပြသပြီး ရောဂါအဖြေရှာဖို့နဲ့ သင့်တော်တဲ့ ကုသမှုခံယူဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။


#အမျိုးသမီးကျန်းမာရေး
#ဗဟုသုတ