Yangon Medical Network

ဆရာ၊ ဆရာမ အားလုံးမင်္ဂလာပါ

📖Yangon Medical Network မှ အခုတစ်ခေါက်စီစဥ်ထားသော course ကတော့ "Management of T2DM" ရဲ့ day 3 ဖြစ်ပါသည်။

🧩 ယခု course သည် two way discussion ဖြင့်ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်သောကြောင့် အောက်ပါ link ရှိ စာအုပ်ကိုဖတ်ထားဖို့လိုပါမည်။

https://drive.google.com/file/d/1bjDbaSEBnYJq5JUa-v7VpqII-_5W9oUA/view?usp=drivesdk

Platform : Zoom

Tentative schedule ကတော့အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။

📌 Day 1 -28.4.2026 (completed)
-Overview of the book and summary of recommendations

📌 Day 2 - 19.5.2026 (completed)
-Defining and diagnosing type 2 diabetes
-Remission of type 2 diabetes
-Preventing progression of type 2 diabetes
-Early onset type 2 diabetes
-Lifestyle interventions for the management of type 2 diabetes
-Weight management interventions for type 2 diabetes

📌 Day3 - 9.6.2026 (ygn time-11 am)
-Assessment of the person with type 2 diabetes
-Glucose monitoring
-Medical management of glycaemia
-Use of technology in type 2 diabetes management

📌 Day4 - TBA
-Complications
-Type 2 diabetes and cardiovascular risk
-Diabetes related neuropathy
-Diabetes related eye disease
-Diabetes related foot care
-Diabetes related chronic kidney disease

📌 Day5 - TBA
-Managing glycaemic emergencies
-Managing multimorbidity in people with type 2 diabetes
-Type 2 diabetes and mental health
-Type 2 diabetes, reproductive health and pregnancy
-Gestational diabetes
-Type 2 diabetes management for older people and residential aged care facilities
-Diabetes and end-of-life care
-Managing risks and other impacts of type 2 diabetes

🩺ဒီ course‌ လေးကိုတက်‌ ရောက်နိုင်ရန်အတွက်အောက်ဖော်ပြပါ Link မှာ Register လုပ်ထားနိုင်ပြီဖြစ်ပါတယ်။
စာရင်းပေးထားတဲ့ email တွေကိုသာ Zoom link ပေးပို့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ Limited Seat ဖြစ်တာမို့ အမြန်လေး register လုပ်ဖို့တော့ လိုမယ်နော်။

https://forms.gle/EpjqQBtaBuzJsBpT8
......................

▶️ယခင် YMN Tele-educationမှ စီစဉ်ပြုလုပ်ထားခဲ့ courseများနှင့် CME များကိုလဲ အောက်ဖော်ပြပါ YMN Tele Education YouTube channel မှာ ပြန်လည်နားထောင်နိုင်ပါတယ်ရှင်။
https://youtube.com/-education5812?si=utMP7FjeROXoHM0l

Medical personal တိုင်း
ပြည်သူလူထု ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်နိုင်စေရန်
ရည်သန်လျှက်
Yangon Medical Network

ငှက်ဖျားနဲ့ ဓာတ်ဆား တည့်လား ?

Parkinson's disease
ပါကင်ဆန်ရောဂါအကြောင်းသိကောင်းစရာ

🤔ပါကင်ဆန်ရောဂါဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️​ပါကင်ဆန်ရောဂါဆိုတာ ဦးနှောက်အတွင်း အာရုံကြောများတဖြည်းဖြည်းယိုယွင်းပျက်စီးလာခြင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်မှာလှုပ်ရှားမှု​ဆိုင်ရာ​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များဖြစ်တဲ့ ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ အသက်​ 80 ကျော်တွေမှာအတွေ့ရများပြီး အချို့သောအကြောင်းများကြောင့် လူနည်းစုမှာအသက်ငယ်ငယ်နဲ့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါက ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ။
🧑‍⚕️ ဦးနှောက်အတွင်း မှာရှိတဲ့​ substantia nigra လို့ခေါ်​တဲ့​အစိတ်​အပိုင်း​မှာ​ဒိုပါမင်း(Dopamine) ဟိုမုန်းတွေကိုထုတ်လုပ်ပေးတဲ့ အာရုံကြောဆဲလ် (neurons) တွေရှိပါတယ်။
အဲဒီဆဲလ်တွေက အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ အသက်ကြီး လို့​ပျက်စီးယိုယွင်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ ဒိုပါမင်းဟိုမုန်းတွေကိုကောင်းစွာ ထုတ်မပေးနိုင်တော့တဲ့အခါမှာ ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်လာရပါတယ်။ ဒိုပါမင်းဟိုမုန်းတွေဟာ လူရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်​လှုပ်ရှား​မှုကို​ဦးနှောက်က ထိန်းချုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဥ်မှာပါဝင်ပါတယ်။ တခြားအကြောင်းရင်းတွေကတော့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲခြင်း​ကြောင့်​ (alpha synuclein) လို့ခေါ်​တဲ့​ပရိုတင်းတစ်မျိုးဦးနှောက်အတွင်းမှာ စုပုံလာခြင်း၊ ( Lewy body) အဖြစ်သို့ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။

🤔 ပါကင်ဆန်ရောဂါကို​ဘယ်လိုအမျိုးအစားခွဲခြားနိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️​ပါကင်ဆန်ရောဂါကို
1)အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိသော ပါကင်ဆန်ရောဂါ
(Idiopathic Parkinson's disease)
2)မျိုးရိုးလိုက်သော ပါကင်ဆန်ရောဂါ(Familial, or genetic Parkinson's disease)
ဆိုပြီးနှစ်မျိုးခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေက ဘာတွေလဲ။
👉​အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိသော ပါကင်ဆန်ရောဂါ​(80%သော​ပါကင်ဆန်ရောဂါသည်များတွင်တွေ့ရပါတယ်။)​(Idiopathic Parkinson's disease)
👉 ဦးနှောက်သွေးကြောနှင့်ဆိုင်သောရောဂါများ၊ သွေးကြောပိတ်ခြင်း၊သွေးကြောပေါက်ခြင်း​ (Cerebrovascular disease)
👉 ဆေးများ၏ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးကြောင့်ဖြစ်ခြင်း
🔺​အချို့သော စိတ်ရောဂါတွင် သုံးသောဆေးများ (Antipsychotic drugs)
အအန်ပျောက်ဆေး၊ခေါင်းမူးပျောက်ဆေးများ
🔺​အတက်ကျဆေးများ (Tetrabenazine, Sodium valporate)
👉​မျိုးရိုးလိုက်ခြင်း
🔺​Lewy bodies လို့ခေါ်​တဲ့​ပရိုတင်းအစုအဝေးများဦးနှောက်ထဲတွင်များလာခြင်း
🔺​ဦးနှောက်ကျုံ့လာခြင်း
🔺မွေးရာပါ Huntington's ၊ Wilson's ကဲ့သို့သောရောဂါများ
👉​အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့်ဦးနှောက်အတွင်း​အောက်ဆီဂျင်ဓါတ် ပြတ်လတ်သွားခြင်း​(Anoxic Brain injury)
👉 မှတ်ဉာဏ်ထိခိုက်ချို့ယွင်းသောရောဂါ (Alzheimer's disease)
👉 ပိုးသတ်ဆေး ၊ပေါင်းသတ်ဆေးများနှင့်ထိတွေ့မှုများခြင်း
👉​MPTP (methyl-phenyl-tetrahydropyridine)ပါဝင်သောတရားမဝင်စိတ်ကြွမူးရစ်ဆေးများသုံးစွဲခြင်း
စ​တာတွေ​ကြောင့် ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
💢​အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိသောပါကင်ဆန်ရောဂါကို အသက်​ (70) ကျော်လူကြီးတွေမှာအတွေ့ရများပေမယ့် မွေးရာပါရောဂါများနှင့် အဆိပ်သင့်ခြင်း ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ပါကင်ဆန်ရောဂါကိုတော့လူငယ်တွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
💢​အမျိုးသားတွေဟာ အမျိုးသမီး​တွေထက်ပါကင်ဆန်ရောဂါဖြစ်နိုင်ချေပိုများပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါရဲ့ ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေက ဘာတွေလဲ။
👉​မျက်နှာအမူအရာမပြတော့ပဲအရယ်အပြုံးနည်းလာပြီးမျက်နှာသေဖြစ်လာခြင်း
👉​ခါးကုန်းလာခြင်း
👉​စကားပြောတိုးလာ၊မြန်လာ၊မသဲကွဲလာခြင်း
👉​လမ်းစလျှောက်ရခက်ခဲလာခြင်း
👉​လမ်းလျှောက်ရာတွင်လက်လွှဲခြင်းနည်းလာခြင်း
👉​ဟန်ချက်မညီတော့ခြင်း
👉​ခြေလှမ်းတိုလာ၊စိပ်လာပြီး ရှပ်တိုက်လျှောက်လာခြင်း
👉 လက်တုန်လာခြင်း(အစပထမတွင် တစ်ဖက်တည်းဖြစ်တတ်ပြီး ပုတီးစိတ်သလို ပုံစံမျိုးလည်းလက်တစ်ဖက်က လုပ်နေတတ်ပါတယ်။)​
👉​ခြေလက်များ၊အထူးသဖြင့်​လက်များတွင်တောင့်တောင့်ကြီးဖြစ်နေခြင်း
👉​လှုပ်ရှား​မှုနှေးကွေးလာခြင်း၊
👉​လက်ရေးသေးလာခြင်း၊ စာရေးရခက်လာခြင်း
👉​အင်္ကျီကြယ်သီးတပ်ရဖြုတ်ရခက်လာခြင်း
နောက်ဆက်တွဲအခြား​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များအနေဖြင့်
👉 စိတ်ကျရောဂါ၊စိတ်ဖိစီးမှု လက္ခဏာ​များ၊
👉​စိတ်ဂယောင်ချောက်ခြားဖြစ်ခြင်း၊ထင်ရောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်း
👉​သတိမေ့တတ်လာခြင်း၊သူငယ်ပြန်သလိုဖြစ်လာခြင်း
👉 မူမမှန်သောအပြုအမူများပြုလုပ်ခြင်း
👉​မှန်ကန်​စွာမတွေးတောနိုင်ခြင်း၊စိတ်ရှုပ်ထွေးလာခြင်း
👉​အိပ်ချိန်မမှန်ခြင်း၊ညဘက်တွင်မအိပ်ပဲ နေ့ဘက်တွင်အိပ်လာခြင်း
👉ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း
👉ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်း၊ ဆီးမကြာခဏသွားခြင်း
👉 ဝမ်းချုပ်ခြင်း
👉 သွေး​ပေါင်ချိန်​တက်လိုက်ကျလိုက်ဖြစ်ခြင်း
👉 သွားရည်ကျခြင်း
👉 အစာမျိုချခက်လာခြင်း
👉 အနံ့မရခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ပါကင်ဆန်ရောဂါမှန်းဘယ်လိုသိနိုင်မှာလဲ။
🧑‍⚕️​ဆရာဝန်တွေက ရောဂါရာဇဝင်ကိုမေးမြန်းခြင်း၊ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ပါကင်ဆန်ရောဂါဟုတ်မဟုတ် သိနိုင်ပါတယ်။
လိုအပ်ပါ​က​ခေါင်း​ကွန်ပျူတာ​ဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း၊သံလိုက်​ဓါတ်​မှန်​ရိုက်​ခြင်း၊ သွေး​ဖေါက်​စစ်ဆေး​ခြင်းများ​ပြုလုပ် ရပါတယ်။ 🤔 ပါကင်ဆန်ရောဂါက ကုလို့ပျောက်နိုင်သလား။
🧑‍⚕️​လတ်တလော​မှာ​ပါကင်ဆန်ရောဂါရဲ့​ရောဂါ​လက္ခဏာ​တွေ​ကို​ သက်သာအောင်နဲ့ပိုမဆိုးအောင်ပဲကုသပေးလို့ရပါတယ်။
သောက်ဆေးများအပြင် ဦးနှောက်အတွင်း လှုံ့ဆော်ကုသခြင်း​( Deep brain stimulation) ၊ ခွဲစိတ်ကုသခြင်းစတာတွေပြုလုပ်လို့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင်​ တချို့လူနာတွေမှာ ဖြစ်​ရတဲ့​နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို ဖယ်ရှားကုသဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ (ဥပမာ​ဦးနှောက်သွေးကြောရောဂါ၊အဆိပ်သင့်ခြင်း)

🤔 ပါကင်ဆန်ရောဂါရှိကြောင်းသိရပါက ဘာလုပ်သင့်သလဲ။
🧑‍⚕️​(MPTP) ကဲ့သို့တရားမဝင်​စိတ်ကြွ​မူးယစ်ဆေးများကိုရှောင်ကြဥ်ခြင်းဖြင့်အသက်ငယ်စဥ်မှာဖြစ်တဲ့ ပါကင်ဆန်ရောဂါမဖြစ်အောင်​ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
💢​ဒါပေမယ့်​မျိုးရိုးဗီဇနဲ့ အခြားအကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်တဲ့​ပါကင်ဆန်ရောဂါများကိုတော့ မ​ဖြစ်အောင်​ကာကွယ်​လို့မရပါ။
💢​အသက်ကြီးပိုင်းမှာ ဖြစ်တဲ့​ပါကင်ဆန်ရောဂါလက္ခဏာတွေက မသိမသာနဲ့တဖြည်းဖြည်းချင်းဖြစ်လာတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ​ကြောင့်​အစောပိုင်းမှာ အခြား​ရောဂါ​များနဲ့​မှားယွင်းတတ်ပါတယ်။
💢​လူနာတစ်ယောက် နဲ့​တစ်ယောက်​ဖြစ်တဲ့​ရောဂါ​လက္ခဏာ​ချင်းလည်းမတူညီတတ်ကြပါ။အများစုမှာ လက်တစ်ဖက် တုန်လာခြင်းနဲ့ စဖြစ်တတ်ပါတယ်။
💢​မကုသပဲထားရင် တဖြည်းဖြည်းပိုဆိုးသွားနိုင်ပါတယ်။
💢ပါကင်ဆန်ရောဂါမှာသောက်ရတဲ့ ဆေးတွေ​က​ပမာဏ​နည်းနည်း​မှစပေးရတာဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်တွေက ညွှန်ကြား​မှသာ​ဖြည်းဖြည်းချင်းအတိုးအလျော့ လုပ်ရတာဖြစ်ပါတယ်။
🚫​မိမိသဘောနဲ့မိမိဆေးဖြတ်ခြင်းမလုပ်သင့်ပါ။
🚫​ပါကင်ဆန်ရောဂါကိုပိုဆိုးစေနိုင်သောဆေးများရှိသဖြင့် ဆရာဝန်တွေက မညွှန်ကြားပဲမိမိ​သဘောနဲ့ အခြားဆေးများသောက်ခြင်းမပြုလုပ်သင့်ပါ။
👉​ပါကင်ဆန်ရောဂါသည်လူနာများကိုပြုစုစောင့်ရှောက်ရသူလူနာရှင်များသည်ရောဂါသဘာဝကိုနားလည်သဘောပေါက်ရန်လေ့လာထားသင့်ပြီး စိတ်ရှည်ရန်လည်းလိုအပ်ပါတယ်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ​ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
Davidson's Principles and Practices of Medicine
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/parkinsons-disease/symptoms-causes/syc-20376055
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8525-parkinsons-disease-an-overview