Tech House - Myanmar

အင်တာနက်(Internet) နှင့် ဝက်ဘ်ဆိုက်(website) ခြားနားချက်

ယနေ့ ကျွန်တော်တို့တွေ အင်တာနက် ၊ ဝက်ဘ်ဆိုက် ဆိုတဲ့ စကားရပ်တွေဟာ နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ ပြောဆိုသုံးစွဲနေကြပါတယ်။ ဒီနှစ်ခုဟာ ကွဲပြားခြားနားတဲ့ နည်းပညာတွေ ဖြစ်ကြပေမယ့် တစ်ခုကို နားလည်ခြင်းက အခြားတခုကို နားလည်စေနိုင်ပါတယ်။

အင်တာနက်((Internet)ဆိုတာ ဘာလဲ

အင်တာနက်ဆိုတာ ကုဋချီပြီးရှိနေတဲ့ ဆာဗာတွေ ၊ ကွန်ပျူတာတွေနဲ့ အခြားသော Hardware Device တွေကိုချိတ်ဆက်ထား global network ကြီးတခုဖြစ်ပါတယ်။ Valid ဖြစ်တဲ့ Ip address တွေကို သုံးပြီး အင်တာနက်နဲ့ device တခုနဲ့ တခုကို ချိတ်ဆက်ထား နိုင်ပါတယ်။

ဝက်ဘ်ဆိုတာလဲ

Web လို့ ခေါ်တဲ့ world wide web ဆိုတာ သတင်းအချက်အလက် မျှဝေတဲ့ စနစ်တခု ဖြစ်ပြီး အင်တာနက်နဲ့ ဆက်သွယ်ထားတဲ့ ကွန်ပျူတာ ဖုန်း စတဲ့ Device တွေကနေ တစ်ဆင့် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်တဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက် ကြားခံ မီဒီယာတခု ဖြစ်ပါ တယ်။

Web ဟာ အင်တာနက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်ပြီး (email, File Transfer Protocol (FTP), and instant messaging services) ကဲ့သို့သော အင်တာနက်ပေါ်မှာ အချက်အလက် များကို ဝေမျှသည့် နည်းလမ်းများထဲမှ တစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။

web တွေဟာ ကုဋေချီပြီးရှိနေတဲ့ digital documents ပေါင်းများစွာနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားပြီး Chrome, Safari, Microsoft Edge, Firefox နှင့် အခြားသော browser တွေနဲ့ ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုရပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ အင်တာနက်ဆိုတာကို စာကြည်တိုက်တခုလိုတွေးကြည့်ရရင် စာအုပ်တွေ မဂ္ဂဇင်းတွေ သတင်းစာတွေ DVDs၊ Audiobook ၊ အခြား မီဒီယာတွေကိုတော့ websiteတွေမှာ ပါဝင်တဲ့အရာတွေအဖြစ် စဉ်းစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သတင်းအချက်အလက်၊ ဖျော်ဖြေရေးနဲ့ အခြား ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ထောက်ပံ့ပေးဖို့ အတွက် အင်တာနက်နဲ့ ဝက်ဘ်ကို ချိတ်ဆက်ပြီး အများပြည်သူကို ဝန်ဆောင်မှုပေးကြပါတယ်။

အင်တာနက်ဟာ သတင်းအချက်အလက်တွေရဲ့ အဓိကလမ်းမကြီးတခုနဲ့တူပါတယ်။ FTP, IRC, World Web တို့လို အမျိုးမျိုးသော Network လမ်ကြောင်းတွေကနေတဆင့် ဆက်သွယ် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ အင်တာနက်မရှိဘူးဆိုရင်တော့ ဝက်ဘ်တွေဟာ ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုလို့ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အင်တာနက်ရဲ့အစ သမိုင်း

၁၉၆၀ နှစ်တွေများမှာ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာရှိတဲ့ The Advanced Research Projects Agency (ARPA) ဟာ (ARPA net )ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ ဆက်သွယ်ရေး ကွန်ရက်တခုကို စတင် မိတ်ဆက်ဆက်ခဲ့မဲ့တယ်။ နျူကလီယား တိုက်ခိုက်မှုတွေမှာ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်တွေကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းဖို့ အမေရိကန်စစ်တပ်၏ နည်းလမ်း ရှာဖွေစမ်းသပ်မှုတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ ARPAnet ဟာ ပညာရေးဆိုင်ရာ ရည်ရွယ် ချက်များအတွက် တက္ကသိုလ် mainframe computers များကို ချိတ်ဆက်ကာ အများသုံး ကျွန်ရက်တခုဖြစ်လာခဲ့တယ်။

၁၉၈၀ နဲ့ ၁၉၉၀ နှစ်တွေများမှာ တကိုယ်ရေသုံး ကျွန်ပျူတာတွေ တခေတ်ဆန်းလာ တာကြောင့် အင်တာနက်အသုံးပြုမှုဟာ ကြီးမာကျယ်ပြန့်လာပါတယ်။ ISDN, cable, DSL, နှင့် အခြားနည်းပညာများကဲ့သို့ ပိုမိုလျင်မြန်သော ဆက်သွယ်မှုများမှတစ်ဆင့် ၊ ကွန်ပျူတာများကို ကြီးမားသော ကွန်ယက်ထဲသို့ ချိတ်ဆက်ခဲ့ ကြပါတယ်။ အဲဒီလို ချိတ်ဆက်မှုတွေကြောင့် ယနေ့ အင်တာနက်ဟာ devicesနဲ့ networksများဖြင့်အပြန်အလှန် ဆက်သွယ်ထားတဲ့.ကြီးမားတဲ့ ကွန်ရက်တခုအဖြစ် ကြီးထွားလာခဲ့ ပါတယ်။

မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းမှ အင်တာနက်ကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်းမရှိသလို နောက်ပြီး မည်သည့်အစိုးရ မှ အင်တာနက်ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေအပေါ် အကြွင်းမဲ့ အခွင့်အာဏာ မရှိပါဘူး ။ နည်းပညာ ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းအချို့နဲ့ hardware and software standards ကိုတော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ ပေါ်မှာပဲ သဘောတူညီမှုတွေ ရှိကြပါတယ်။
အဲဒီလုပ်ငန်းစုတွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကပဲ အင်တာကို လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့နဲ့ ဝင်ရောက် ကြည့်ရှုနိုင်ဖို့ (functional and accessible) ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ အင်တာနက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း တော်တောများများကတော့ free and open ဖြစ်တဲ့ broadcast medium တခုအနေနဲ့ ရှိနေဆဲပဲဖြစ်ပါတယ်။

ယနေ့ခေတ်မှာတော့ အသုံးပြုသူ လူအများစုဟာ World Wide Web နဲ့ အကျွမ်း တဝင်ရှိပြီး ကောင်းကောင်းမွန်မွန် အသုံးပြုနိုင်ကြပါတယ်။ အသုံးပြုရ လွယ်တဲ့ user interface ကြောင့် အနည်းငယ် ကလစ်လိုက်ယုံနဲ့ လိုချင်တဲ့ သတင်းအချက် အလက်ကို ရရှိနိုင်ပါတယ်။

World Wide Web ရဲ့အစ

၁၉၈၉ ခုနှစ်မှာ European Organization for Nuclear Research လို့ လူသိများတဲ့ CERN အလုပ်လုပ်နေသည့် ဗြိတိသျှသိပ္ပံပညာရှင် တင်မ်ဘာနာ-လီက the World Wide Web (WWW) တီထွင်ခဲ့ပါတယ်။ မူလတုန်းကတော့ အဖွဲ့အစည်းများ၊ ကမ္ဘာတဝန်းရှိ သိပ္ပံပညာရှင် များနှင့် တက္ကသိုလ်များမှ သိပ္ပံပညာရှင်များ အတွက် အလိုအလျောက် သတင်းအချက်အလက် မျှဝေဖို့ အတွက် တီထွင်ခဲ့တာပါ။

ဒီဝက်ဘ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သုတေသနတွေ့ရှိချက်တွေကို ကွန်ပျူတာတွေနဲ့ အချင်းချင်း ဝေမျှနိုင်ခဲ့တယ်။ အဲဒီတွေ့ရှိချက်ဟာ ယနေ့ခေတ်မှာတော့ သမိုင်းတွင်မည့် အကြီးမားဆုံး လူ့မှု အသိပညာ အစုအဝေးကြီး တခုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။

Web တွေနဲ့ Web page မှာ ပါဝင်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ဝင်ရောက်ကြည်ရှုဖို့ဆိုရင် အင်တာနက်ရှိရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသူတွေကို Web တွေက pages တွေ၊ Sites တွေ၊ documents တွေနဲ့ အခြား မီဒီယာတွေကို တစုတစည်းထဲ ဖော်ပြပေး ထားပါတယ်။

Web တွေမှာ smartphones, tablets, and computers စတဲ့ devices တွေမှာ ရှိတဲ့ web browser တွေကနေ ကြည့်လို့ရတဲ့ digital documents နဲ့ web pages တွေ ပါဝင်ပါ တယ်။ အများသူငါဝင်ကြည့်လို့ရအောင် ဒိုမိန်း(Domain) အမည်တစ်ခုအောက်မှာ ဝက်ဘ် စာမျက်နှာတွေ စုစည်းထားတာကို ဝက်ဘ်ဆိုဒ်ဆိုပြီး ခေါ်ကြတာပါ။

Hypertext Transfer Protocol (HTTP) ဆာဗာတွေနဲ့ the coding language တွေကို အသုံးပြုပြီး Web pages တွေကို ချိတ်ဆက်ကာ မည်သူမဆို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှခွင့် ပြုထားတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ hyperlink တွေကို ကလစ်ခြင်း Uniform Resource Locator (URL) တွေကို အသုံးပြုဝင်ရောက်ခြင်းအားဖြင့် Web pages တွေကို browser တွေက တိကျသေချာတဲ့ လိပ်စာနဲ့ ရှာဖွေပေးသွားမှာဖြစ်ပါပါတယ်။

Google ကဲ့သို့ Search engines တွေဟာ အသုံးပြုသူ ရှာဖွေလိုတဲ့ ရှာဖွေတဲ့ အကြောင်းအရာပေါ်မှာ မူတည်ပြီး သင့်ရှာဖွေမှုစံနှုန်းများအပေါ် အခြေခံ၍ ရှာဖွေလိုတဲ့ အကြောင်းအရာ၊၊ ဗီဒီယိုများနှင့် အခြားမီဒီယာများကို ရှာဖွေခြင်းဖြင့် ဝဘ်ပေါ်ရှိ သန်းပေါင်း များစွာသော ဝဘ်စာမျက်နှာများကို အသုံးပြုသူ တွေအတွက် စစ်ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် တယ်။

တကယ်က အရမ်းပဲရိုးရှင်းပါတယ်။ အင်တာနက်ကကြောင့်သာ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွေကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုလို့ ရပါတယ်။ အင်တာနက် မရှိဘူးဆိုလျှင်တော့ ဝက်ဘ်ဆိုက်များကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်သည့် နည်းလမ်း မရှိပါဘူး။