Buddhism

က်ေနာ္တို႔ေတြဟာ ဗုဒၶေလာက္ တရားေတာ္ေတြေပၚမွာ confidence မရွိၾကေသးဘူး။ အႂကြင္းမဲ့ယံုၾကည္မႈမရွိၾကဘူး။ ဆိုလိုတာက ဗုဒၶဟာသူ႔တရားေတြေပၚမွာဘယ္ေလာက္ယံုၾကည္ခ်က္ခိုင္မာလဲဆိုတာကို ကာလာမသုတ္ေတာ္ကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ထင္ထင္ရွားရွားသိႏိုင္တယ္။ "မိဘဆရာေတြကေျပာလို႔ ဘုန္းႀကီးေတြကေျပာလို႔ ေနာက္ဆံုးဘုရားကိုယ္တိုင္ေျပာလို႔ လက္မခံပါနဲ႔" "ကိုယ္ကိုယ္တိုင္က်င့္ၾကံၿပီး လက္ေတြ႕သိရွိခံစားရမွ လက္ခံပါ" တဲ့။ ဒါဟာ ယံုၾကည္မႈလြန္ကဲ တာမဟုတ္ဘူး။ Arrogance မဟုတ္ဘူး။ အစြဲကင္းၿပီး အျဖဴစင္ဆံုးတရားရဖို႔အတြက္ ဒီတစ္လမ္းပဲရွိတယ္လို႔ ေျပာခဲ့တာ။

တကယ္ေတာ့ ဗုဒၶလမ္းစဥ္ရဲ႕ full potential ကိုသိႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ လူေတြကိုလြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚသံုးသပ္ခြင့္အရင္ေပးၾကရလိမ့္မယ္။ ဉာဏ္မွီတဲ့သူေတြ ပါရမီအထံုရွိသူေတြပါလာလိမ့္မယ္။ အဲ့ဒါထက္လဲပိုၿပီးေတာ့မေမွ်ာ္လင့္သင့္ဘူး။ ဒီေနရာမွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တစ္ေယာက္ျဖစ္ေနတဲ့က်ေနာ္လည္း ဒီအသိဉာဏ္ေတြရွိလွ်က္နဲ႔ မိဘတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့အတြက္ အပြင့္လင္းဆံုးေျပာရရင္ ကိုယ့္သားသၼီးကိုေရြးခ်ယ္ခြင့္မေပးခ်င္ဘူး။ ဗုဒၶေလာက္ျပတ္ျပတ္သားသားမေျပာရဲဘူး။ အတၱေခၚမွာေပါ့ေနာ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုဆံုးမတယ္။

ဘာကိုေၾကာက္လို႔ သားသၼီးကိုေရြးခ်ယ္ခြင့္မေပးခ်င္တာလဲ။ တစ္ျခားဘာသာဝင္ျဖစ္သြားမွာစိုးလို႔။ သာသနာနဲ႔လြဲသြားမွာစိုးလို႔။ ဟုတ္ၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဗုဒၶတရားေတာ္ေတြကိုနားမလည္တဲ့ ဗုဒၶဘာသာနာမည္ခံေတြအမ်ားႀကီးပဲ။ အဲ့ဒီေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။

တကယ္ေတာ့ မိဘေတြဟာ အေၾကာက္တရားနဲ႔ေတြးလို႔ဒီလိုျဖစ္ေနတာ။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ကသာ တရားေတာ္ေတြကိုႏွလံုးသြင္းႏိုင္ေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး ေမတၱာႀကီးလာေအာင္ေနထိုင္ႏိုင္ရင္။ အမ်ားအက်ိဳးကိုလဲ ေရွးရႈတဲ့ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ဘာမွပူစရာမရွိဘူး။ မိဘေတြဆိုတာ သားသၼီးေတြရဲ႕ လက္ဦးဆရာေတြျဖစ္သလို hero ေတြလဲျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြဟာ မိဘလုပ္သမွ် ေျပာသမွ်ေတြကို အရိပ္တစ္ၾကည့္ၾကည့္နဲ႔ ေလ့လာအတုခိုးေနၾကတာ။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္႐ိုးသားမွန္ကန္ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႕စြာေနထိုင္ျပျခင္းနဲ႔ သူတို႔ေလးေတြရင္ထဲမွာ သာႆနာကိုခ်စ္ခင္ၾကည္ညိဳလာေစႏိုင္ပါတယ္။ Lead by example ေပါ့။ Dogmatism လို႔ေခၚတဲ့ "ငါေျပာတာလက္ခံ" ဆိုတဲ့နည္းဟာတကယ္ေတာ့ အလုပ္မျဖစ္ပါဘူး။ အဆင့္ျမင့္လြန္းတဲ့တရားေတာ္ေတြနဲ႔လဲ သဟဇာတ (compatible) မျဖစ္ပါဘူး။

ဗုဒၶရဲ႕သာႆနာေတာ္ ႏွစ္ေတြေထာင္ခ်ီၿပီးတည္ၿမဲေနတာဟာ တရားေတာ္ေတြေၾကာင့္ျဖစ္သလို ဗုဒၶရဲ႕ေနထိုင္ျပဳမူ ေျပာဆိုျခင္းေတြ လက္ေတြ႕က်င့္သံုးျပသသြားျခင္းေတြေၾကာင့္သာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔မ်ား ကိုယ့္ဖက္ကမိဘ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ စံျပအျဖစ္ေနျပၿပီး တရားေတာ္ေတြကိုလဲနားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ေျပာျပတဲ့ၾကားထဲက သာသနာကိုမၾကည္ညိဳလာဘူးဆိုရင္လဲ ေမတၱာေတာ့အပ်က္မခံသင့္ဘူး။ ဗုဒၶကိုေျပးၿပီးသတိရသင့္တယ္။ ဗုဒၶဟာဘယ္တုန္းကမွ ငါ့တရားေတာ္ေတြကိုမယံုၾကည္ရင္ အပစ္ျဖစ္မယ္တို႔ ငရဲသြားရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳးနဲ႔လူေတြကိုမခ်ဳပ္ေႏွာင္ခဲ့ဘူး။ ေမတၱာသုတ္မွာလည္း အဲ့ဒီလိုမ်ိဳးမခ်ဳပ္ေႏွာင္ဖို႔ ေသေသခ်ာခ်ာမွာထားတယ္။ မိဘရဲ႕တာဝန္ထဲမွာ သားသၼီးေတြကို unconditional love (ဘာေၾကာင့္မွမေရာ့ေသာေမတၱာေတြ) ေပးရမယ့္တာဝန္ရွိပါတယ္။ ခြင့္လႊတ္ျခင္းဟာ တင္းၾကပ္ျခင္းထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ အစြမ္းထက္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ဘာသာေရးေတြ အထူးသျဖင့္ဗုဒၶလမ္းစဥ္ဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုရွာေဖြေတြ႕ရွိႏိုင္သြားၿပီး ေရာက္ေနတဲ့ေနရာကေန (transcend) ထို႔ထက္ထို႔ထက္ျမင့္ေသာ ေနရာမ်ားကိုေရာက္သြားႏိုင္ဖို႔ပါပဲ။ ဗုဒၶကိုၾကည္ညိဳကိုးကြယ္ၾကတယ္ဆိုတာကလဲ သေဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ေၾကာင့္ကိုးကြယ္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဗုဒၶလမ္းစဥ္ကိုလိုက္ေနတဲ့သူေတြဟာ ဉာဏ္စဥ္တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္တက္လာမွ ေမတၱာ က႐ုဏာတရားေတြ တဆနဲ႔တဆ ပိုၿပီးပြားမ်ားလာႏိုင္မွသာပဲ သာသနာနဲ႔ၾကံဳရက်ိဳးနပ္လိမ့္မယ္လို႔ထင္ပါတယ္။