KMH Structure Life

Classification of Structures

Structure Engineer တ‌စ်ယောက်က Structureတစ်ခုမှာ ပါ၀င်တဲ့အစိတ်အပိုင်းတွေကို သိဖို့ အရေးကြီးသလို ၎င်းတို့ရဲ့ ပုံစံနဲ့ Functionပေါ်မူတည်ပြီး classify လုပ်နိုင်ဖို့လည်း အရေးကြီးပါတယ်။

Tie Rods
Memberတစ်ခုဟာ tensile forceကိုသက်ရောက်ခံစားနေရမယ်ဆိုရင် ၎င်းဟာ tie rod သို့ bracing member လို့ခေါ်မယ်။ အဲဒီသက်ရောက်နေတဲ့ Load အရ slenderဖြစ်ပြီး brace member အဖြစ် tie rods တွေသာမက angle တွေ Channelတွေလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

Beams
Beam တွေဟာ horizontal member ြဖစ်ပြီး vertical load တွေအဓိက ထမ်းဆောင်ရတာဖြစ်တယ်။ Beam ရဲ့ Primary design ကတော့ Bending moment ကိုခံနိုင်အောင် designလုပ်ခြင်းဖြစ်တယ်။ သို့သော်လည်း Beam spanကတိုပြီး large loadကိုသာ ထမ်းဆောင်ရရင် internal shear force က များလာနိုင်ပြီး အဲ့ဒီအတွက် Designလုပ်ရတာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါကယေဘုယျသာဖြစ်ပြီး span length, use of material နဲ့ load သက်ရောက်မှုပေါ်မူတည်ပြီး design အပြောင်းအလဲရှိနိုင်ပါတယ်။
Continue...

Structural Design Engineer တစ်ယောက်အတွက် အခြေခံအကျဆုံးနဲ့ အရေးကြီးဆုံး လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို အချက်အလက်စုံစုံလင်လင်နဲ့ နားလည်ရလွယ်ကူအောင် ပြန်လည်စီစဉ် ရေးသားပေးလိုက်ပါတယ်။
Structural Design စတင်ရန် လိုအပ်သော အခြေခံအချက်အလက်များ
အဆောက်အအုံတစ်ခု ခိုင်ခံ့ဘေးကင်းဖို့အတွက် Structural Engineer တစ်ယောက်ဟာ ဒီဇိုင်းမစခင် အောက်ပါ အချက် (၄) ချက်ကို သေချာစွာ စဉ်းစားတွက်ချက်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ အခြေခံအချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်း (Data Collection)
ဒီဇိုင်းတစ်ခုရဲ့ အသက်ဟာ မှန်ကန်တဲ့ အချက်အလက်ရရှိမှုပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။
* Architecture Drawing: အဆောက်အအုံရဲ့ ပုံစံ၊ အခန်းဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ အတိုင်းအတာတွေကို သိရှိရန်။
* Soil Test Report (မြေသားစမ်းသပ်ချက်): မြေကြီးရဲ့ ခံနိုင်ရည်အား (Bearing Capacity) ကိုကြည့်ပြီး Foundation အမျိုးအစား (ဥပမာ - Shallow Foundation သို့မဟုတ် Pile Foundation) ရွေးချယ်ရန်။
* Site Condition: ဘေးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အဆောက်အအုံဟောင်းများ အခြေအနေ၊ ရေမြောင်းများ၊ လမ်းအနိမ့်အမြင့် (Survey Drawing) တို့ကို ကြည့်ရှုရပါမယ်။
၂။ Structural Specification များ သတ်မှတ်ခြင်း
အဆောက်အအုံမှာ အသုံးပြုမယ့် ပစ္စည်းတွေရဲ့ အရည်အသွေးနဲ့ စံနှုန်းတွေကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ရပါမယ်။
* Material Strength: Concrete strength (f'c) နှင့် Steel reinforcement strength (fy) သတ်မှတ်ခြင်း။
* Concrete Cover: သံချောင်းများ သံချေးမတက်စေရန်နှင့် မီးဒဏ်ခံနိုင်ရန်အတွက် အကာအကွယ်အထူ သတ်မှတ်ခြင်း။
* Detailing Standards: သံချောင်းများ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်ရာတွင် သုံးသည့် Splice length၊ ကွေးရမည့် Hook အကွေးအဆန့်များ နှင့် သံချောင်းအကွာအဝေး (Spacing) များ။
၃။ Architecture နှင့် M&E (စက်မှု/လျှပ်စစ်) လိုအပ်ချက်များ
Structure ဟာ ကျန်တဲ့ Engineer များရဲ့ လိုအပ်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီနေဖို့ လိုပါတယ်။
* Openings & Levels: ကြမ်းပြင်မှာ အပေါက်ဖောက်ရမယ့်နေရာများ (ဥပမာ- ရေပိုက်လိုင်းများအတွက်) နှင့် Floor level ကွာခြားချက်များ။
* Special Loads: ရေကန် (Water Tank)၊ ဓာတ်လှေကား (Elevator)၊ နှင့် အမိုးပေါ်ရှိ ဥယျာဉ် (Roof Top Garden) တို့ရဲ့ အလေးချိန်ကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ခြင်း။
* Occupancy Category: အဆောက်အအုံကို ဘာအတွက်သုံးမှာလဲ? (ဥပမာ- စာသင်ကျောင်းနှင့် ဆေးရုံဆိုပါက လူနေအိမ်ထက် Load ပိုမိုတွက်ချက်ရပါမယ်)။
၄။ Building Codes နှင့် ဥပဒေစည်းမျဉ်းများ
နိုင်ငံတကာ စံနှုန်းများ သို့မဟုတ် ဒေသန္တရ ဥပဒေများကို လိုက်နာရပါမယ်။
* Building Codes: ဥပမာ- ACI (American Concrete Institute), ASCE (Wind & Seismic load), သို့မဟုတ် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် MNBC (Myanmar National Building Code)။
* Loadings: လေတိုက်နှုန်း (Wind Load) နှင့် ငလျင်ဒဏ် (Seismic Load) တို့ကို သက်ဆိုင်ရာ နေရာဒေသအလိုက် တွက်ချက်ခြင်း။
* Regulations: စည်ပင်သာယာ၏ ကန့်သတ်ချက်များနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ - Structural Engineer တစ်ယောက်ဟာ အထက်ပါအချက်တွေကို စနစ်တကျပေါင်းစပ်ပြီးမှသာ စိတ်ချရပြီး ကုန်ကျစရိတ်သက်သာတဲ့ (Safe and Economical) ဒီဇိုင်းတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၅။ Load Calculation (ဝန်ပိမှုများကို တွက်ချက်ခြင်း)
အဆောက်အအုံပေါ်သို့ ကျရောက်မည့် ဝန် (Load) အမျိုးအစားများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရပါမည်။
* Dead Load (DL): အဆောက်အအုံ၏ ကိုယ်ပိုင်အလေးချိန် (Beams, Slabs, Columns) နှင့် အသေသတ်မှတ်ထားသော ပစ္စည်းများ (Tiles, Ceiling, Partition Walls)။
* Live Load (LL): အဆောက်အအုံ အသုံးပြုမည့်သူများ၊ ပရိဘောဂများနှင့် ရွှေ့လျားနိုင်သော ပစ္စည်းများ။
* Environmental Loads: လေတိုက်နှုန်း (Wind Load) နှင့် ငလျင်ဒဏ် (Seismic Load) တို့ကို သက်ဆိုင်ရာ Building Code အလိုက် တွက်ချက်ခြင်း။
၆။ Structural Modeling & Analysis (ပုံစံတူ တည်ဆောက်၍ ဆန်းစစ်ခြင်း)
စုဆောင်းရရှိထားသော Data များဖြင့် ကွန်ပျူတာ Software (ဥပမာ - ETABS, SAP2000, SAFE) များတွင် ပုံစံတူ တည်ဆောက်ရပါမည်။
* Support Condition: Foundation အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ Fixed သို့မဟုတ် Pinned Support သတ်မှတ်ခြင်း။
* Load Combinations: Dead, Live, Wind နှင့် Seismic load များကို ပေါင်းစပ်ပြီး အဆိုးရွားဆုံး အခြေအနေ (Worst-case scenario) ကို ရှာဖွေခြင်း။
* Deflection Check: အဆောက်အအုံသည် ခိုင်ခံ့ရုံသာမက အလွန်အမင်း ယိမ်းခါခြင်း သို့မဟုတ် ကြမ်းပြင်များ ခွက်ဝင်သွားခြင်း (Deflection) မရှိစေရန် စစ်ဆေးခြင်း။
၇။ Final Structural Drawing (အသေးစိတ် ပုံထုတ်ခြင်း)
ဒီဇိုင်းတွက်ချက်ပြီးပါက ကန်ထရိုက်တာနှင့်လုပ်သားများ နားလည်စေရန် အသေးစိတ်ပုံများ ဆွဲရပါမည်။
* General Notes: အသုံးပြုရမည့် Concrete Strength, Steel Grade နှင့် အထွေထွေ လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းချက်များ။
* Framing Plans: Foundation, Column, Beam နှင့် Slab တို့၏ တည်နေရာနှင့် အရွယ်အစားများ။
* Reinforcement Details: သံချောင်းအရေအတွက်၊ အရွယ်အစားနှင့် သံချောင်းကွေးပုံစံများ (Bar Bending Schedule)။

Design Engineer တစ်ယောက်အတွက် အကြံပြုချက်

ဒီဇိုင်းတစ်ခုကို အပြီးမသတ်ခင်မှာ အမြဲတမ်း "Structural Stability" (အဆောက်အအုံ တည်ငြိမ်မှု) ကို အဓိကထား စဉ်းစားပါ။ ဗိသုကာဒီဇိုင်း လှပဖို့ အရေးကြီးသလို လူသားတွေရဲ့ အသက်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းဖို့က Structural Engineer တစ်ယောက်ရဲ့ အဓိက တာဝန်ဖြစ်ပါတယ်။