Knowledge World

🏛️ Roman Empire ရဲ့ အတက်အကျခရီး
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်က ဥရောပ၊ အာဖရိကမြောက်ပိုင်းနဲ့ အာရှအနောက်ပိုင်းဒေသတွေကို လွှမ်းမိုးခဲ့တဲ့ အင်အားကြီးအင်ပါယာတစ်ခုရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ Roman Empire ပါပဲ။
🐺 စတင်ခဲ့ပုံ ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ရောမမြို့ကို စတင်တည်ထောင်တယ်လို့ ယူဆထားတဲ့ ဇာတ်လမ်းထဲမှာ Romulus နဲ့ Remus ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် ပါဝင်ပါတယ်။
ဘီစီ ၇၅၃ ဝန်းကျင်မှာ စတင်ခဲ့တယ်လို့ သမိုင်းပညာရှင်တွေ ယူဆထားပါတယ်။
⚔️ စစ်အင်အားနဲ့ နယ်မြေချဲ့ထွင်မှု ရောမစစ်တပ်ရဲ့ “Roman Legion” ဖွဲ့စည်းပုံက ခေတ်မီခဲ့ပြီး မြေထဲပင်လယ်ဒေသတစ်ခုလုံးနီးပါးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
သူတို့က မြေထဲပင်လယ်ကို “Mare Nostrum” လို့တောင် ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပါတယ်။
🛣️ အင်ဂျင်နီယာပညာရပ် “All roads lead to Rome” ဆိုတဲ့စကားအတိုင်း ရောမတို့ဟာ ကျောက်ခင်းလမ်းမကြီးတွေ၊ ကွန်ကရစ်နည်းပညာတွေ၊ ရေသွယ်တံတား (Roman aqueduct) တွေကို တည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။
🏛️ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များ
Julius Caesar
Nero
Marcus Aurelius
📉 ကျဆုံးသွားရတဲ့ အကြောင်းရင်းများ စစ်ပွဲများ၊ စီးပွားရေးပြဿနာများ၊ အုပ်ချုပ်မှုအားနည်းမှုများနဲ့ ပြင်ပကျူးကျော်မှုတွေကြောင့်
ခရစ်နှစ် ၄၇၆ ခုနှစ်မှာ အနောက်ရောမအင်ပါယာ ကျဆုံးခဲ့ပါတယ်။
💡 ဒီနေ့အထိ လွှမ်းမိုးနေဆဲ အမွေအနှစ်
လက်တင်ဘာသာ (Latin)
ဥပဒေစနစ်
ဗိသုကာပညာ
ခရစ်ယာန်ဘာသာ ပြန့်ပွားမှု
သမိုင်းကို လေ့လာခြင်းဟာ အတိတ်ကိုသိဖို့သာမက အနာဂတ်ကိုပါ ပြင်ဆင်နိုင်စေပါတယ်။
👉 ရောမအင်ပါယာအကြောင်းမှာ သင့်အတွက် အမှတ်အသားဆုံးက ဘာဖြစ်မလဲ?

မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေတို့ရေ…
ဒီနေ့တော့ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ ကမ္ဘာ့ရှေးဟောင်းအံ့ဖွယ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Great Pyramid of Giza အကြောင်း မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။
ဒီပိရမစ်ကြီးကို Khufu ဘုရင်အတွက် တည်ဆောက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၂၀ ဝန်းကျင် ကြာမြင့်ခဲ့တယ်လို့ သမိုင်းပညာရှင်တွေက ယူဆထားကြပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၄၅၀၀ ကျော်က နည်းပညာအဆင့်အတန်းကို တွေးကြည့်မယ်ဆိုရင် တကယ်ကို အံ့အားသင့်စရာပါပဲ။
ဒီပိရမစ်ကြီးထဲမှာ ကျောက်တုံးပေါင်း ၂.၃ သန်းခန့် အသုံးပြုထားပြီး တစ်တုံးချင်းစီဟာ တန်ချိန် ၂၀ ကနေ ၈၀ အထိ လေးလံနိုင်ပါတယ်။ ကျောက်အများစုကို အနီးနားဒေသက ကျောက်တောင်တွေကနေ ရယူခဲ့ကြပြီး၊ အတွင်းပိုင်းဂရန်နိုက်ကျောက်တွေကိုတော့ Nile River အတိုင်း လှေဖြင့် သယ်ယူခဲ့ကြတယ်လို့ ယူဆကြပါတယ်။
ရှေးယခင်က ဒီပိရမစ်ကို ကျွန်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့တယ်လို့ ထင်ခဲ့ကြပေမယ့် ခေတ်သစ်သုတေသနတွေကတော့ မတူညီတဲ့ အချက်ကို ပြသနေပါတယ်။ လက်ရှိတွေ့ရှိချက်တွေအရ တည်ဆောက်သူတွေဟာ ကျွန်တွေမဟုတ်ဘဲ လုပ်ခလစာနဲ့ စားစရိတ်၊ ဆေးကုသမှုအထောက်အပံ့တွေ ရရှိခဲ့တဲ့ ကျွမ်းကျင်အလုပ်သမားတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါဟာ လူသားအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရဲ့ သမိုင်းအထောက်အထားတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ပိရမစ်ကြီးကို တည်ဆောက်ရာမှာ သဲနဲ့ ရွှံ့ကို ရေစိုပြီး ချောမွေ့အောင်လုပ်ကာ ကျောက်တုံးတွေကို ဆွဲယူတဲ့နည်း၊ တောင်တက်လမ်း (Ramp) ပုံစံတည်ဆောက်ပြီး အဆင့်ဆင့် တင်ဆောင်တဲ့နည်းတွေ အသုံးပြုခဲ့နိုင်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေ ယူဆကြပါတယ်။ သံမဏိခေတ် မရောက်သေးတဲ့အတွက် ကြေးကိရိယာတွေ၊ ကျောက်တုံးဖြတ်ကိရိယာတွေကိုသာ အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။
နောက်ထပ်ထူးခြားချက်တစ်ခုကတော့ ဒီပိရမစ်ရဲ့ လေးဘက်မျက်နှာဟာ ကမ္ဘာ့မြောက်၊ တောင်၊ အရှေ့၊ အနောက် ဦးတည်ချက်တွေနဲ့ အလွန်တိကျစွာ ကိုက်ညီနေခြင်းပါပဲ။ ခေတ်မီတိုင်းတာရေးကိရိယာတွေ မရှိတဲ့အချိန်မှာ ဒီလိုတိကျအောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တာကတော့ ယနေ့ထိ စိတ်ဝင်စားစရာ ပုစ္ဆာတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲပါ။
မိတ်ဆွေတို့လည်း Great Pyramid of Giza ကို ကြည့်တဲ့အခါ ကျောက်တုံးကြီးတွေကိုပဲ မတွေးဘဲ၊ အဲဒီကျောက်တုံးတွေကို နေရာချခဲ့ကြတဲ့ လူသားတွေရဲ့ ဉာဏ်ပညာနဲ့ စည်းလုံးမှုကိုပါ တွေးမိကြပါစေ။
ခေတ်ကာလ ဘယ်လောက်ပဲ ကွာခြားပါစေ၊ လူသားတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်က တကယ်ကို အံ့သြစရာကောင်းပါတယ်။