ACT Engineering Training Center

ACMV Engineer and Fan Basics (Part 2)
Coming Soon in You Tube !

Please subscribe https://www.youtube.com/

■ ACMV အင်ဂျင်နီယာ နဲ့ Fan Basic အပိုင်း (၁)

1903 မှာ wright ညီအကို နှစ်​ယောက် တည်​ဆောက် ခဲ့တဲ့ Flyer က ​လေ​ပေါ် မှာ 12 sec ​လောက် ပျံသန်းခဲ့တယ် ။ ​​​နောက်ပိုင်း ​တော့ လေယဥ်ပျံ ဆိုတာ ဖြစ်လာခဲ့တာ လူတိုင်း သိကြပါတယ် ။

ဒါပေမယ့် ​လေယဥ်ပျံ ဆိုတာ မဖြစ်မှီ အ​ရေကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တခု ကို ​မေ့ထားလို့ မရပါဘူး ။

အဲ့ဒါက​တော့ ပန်ကာရွက် propeller ပါပဲ ။

propeller ကို​တော့ ရိုက်ညီ​နောင် မတိုင်ခင် 1882 ​က အ​မေရိကန် အင်ဂျင်နီယာ schuler wheeler motor နဲ့ တွဲပြီး ပထမဆုံး electric fans ကို တီထွင်ခဲ့ပါတယ် ။

လည်ပတ်​နေတဲ့ propeller ရဲ့ angle နဲ့ Air Foil က မတူညီတဲ့ ဖိအားကိုဖြစ်​စေပြီး​တော့ ​လေ ကို တွန်းပို့ တာပါပဲ ။

ရိုက်ညီ​နောင် ကလည်း ဒီ propeller ကို အင်ဂျင်နဲ့ တွဲပြီး​တော့လေထဲပျံတက်​အောင်ကြိုးစားခဲ့တာပါပဲ ။

ACMV မှာလဲ ဒီ propeller ရဲ့ သ​ဘောတရားကိုအ​ခြေခံ ပြီး​တော့ Fans ​တွေရဲ့ application အမျိုးမျိုး ကို ​ဆောင်ရွက်လာနိင်တယ် ။ Propeller ရဲ့ တွန်းအား နဲ့ လိုအပ်တဲ့ ​​လေပမာဏ ကို လိုအပ်တဲ့ ​နေရာတိုင်း ပို့နိင်လာ​အောင် လုပ်​ဆောင် နိုင်လာတယ် ။

Mechanical Ventilation ဆိုတဲ့ အတိုင်း အမျိုးမျိုး ​သော Fans ​တွေ ကို ​တွေ့ ရမှာ ပါ ။

Axial fans
Centrifugal fans
Plug Fans
Mix Flow Fans
Inline fans စသဖြင့် ​ပေါ့ ။

Fans ​တွေက ​လေ ကို ဘယ်လို​ရွေ့လျား ​​စေလည်း ဆိုရင် Pressure ​ကြောင့်ပါပဲ ။

Pressure gradiant ဆိုတာက​တော့ Fans ရဲ့ suction နဲ့ discharge ရဲ့ difference ​ပါပဲ ။

ဗီဒီယိုမှာ Fans ရဲ့ Pressure Gradients ကို ပင်​ပေါင် ​ဘောလုံး ​​လေး နဲ့ စမ်းသပ်ပြထားတယ် ။ ပထမဆုံး Fans ကို ​မောင်း လိုက်ပြီး Duct ကို အပြည့်ဖွင့်ထားမယ်ဆိုရင် ​ဘောလုံး ​တွေ ဟာလဲ ဒီအတိုင်း ရှိ​နေမှာပါ ။

Fan ​ကြောင့် Duct အတွင်း မှာ ရှိတဲ့ pressure differences က ​Air Flow ကိုဖြစ်​စေပြီး လေကိုထုတ် ​နေ မှာ ဖြစ်လို့ပါပဲ ။

ဒါ ​ပေမယ့် လေရဲ့ အထွက် duct ကို ပိတ်လိုက်မယ် ဆိုရင် ညာဖက်က ပင်​ပေါင် ​ဘောလုံး ​လေးက မြင့်လာ တာ ​တွေ့ရ မှာပါ ။

Fans ရဲ့ တွန်းအား ကြောင့် duct အတွင်း က positive pressure က ​atmosphere pressure 14.7 psi ထက်ပို များ သွားလို့ ဖြစ်ပါတယ် ။

အဲ့ လိုပဲ ​လေ အဝင် က duct တံခါး ကို ပိတ်လိုက်မယ် ဆိုရင်ဘယ်ဘက် က ​ဘောလုံး ​လေး က မြင့်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ် ။ Fan ရဲ့ ဆွဲအား​ကြောင့် duct အတွင်း မှာ negative pressure ဖြစ်လာလို့ ပဲဖြစ်ပါတယ် ။

Fans နဲ့ ​Ducting ​တွေ မှာ လေ ကို တ​နေရာ က​နေ တ​နေရာ ပို့ တဲ့ အခါမှာ Static Pressure ရယ် velocity or dynamic Pressure ရယ် ၂မျိုး ခွဲခြား လို့ ရတယ် ။

Static Pressure က​တော့ duct နံရံ ​တွေ မှာ ဖြစ်လာတဲ့ pressure ဖြစ်ပါတယ် ။ Static Pressure ဟာ air flow ရဲ့ direction နဲ့ မသက်ဆိုင်ပဲ Duct Size နဲ့ သာ သက်ဆိုင်ပါတယ် ။

Air Flow ပမာဏတူညီ​သော် လည်း Duct size ​​သေးငယ် ရင် Duct နံရံ အ​ပေါ် သက်​ရောက်တဲ့ pressure ပိုများပြီး Duct Size ကြီးလာ​ လေ​လေ သက်​ရောက်တဲ့ pressure နည်းသွား ​လေ ဖြစ်ပါတယ် ။

ဒါ​ကြောင့် Project Spec ​တွေထဲမှာ Duct sizing လုပ်ဖို့ guideline အနေနဲ့ Static Pressure loss ကို သက်မှတ်​ပေးရတယ် ။

ဥပမာ 1 Pa/m နဲ့ Duct Size လုပ် ပါဆို Duct တစ်မီတာ တိုင်းမှာ 1Pa pressure losses ရှိ​အောင် တွက်ချက်​ ပြီး Duct Sizing လုပ်ပေးရတယ် ။

Equal friction method နဲ့ အလွယ်တကူ တွက်ချက်နိင်တယ် ။ (တွက်ချက်နည်း ​တွေ ကို ရှင်းပြထားတဲ့ ဗီဒီယို ​တွေ Myanmar ACMV You Tube Channel မှာ ရှိပါတယ်) ။

Fan ​ကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ ​​နောက်ထပ် Pressure တမျိုး က​တော့ velocity pressure or dynamic pressure ဖြစ်ပါတယ် ။

velocity pressure က​တော့ ​လေရဲ့ အ​ရွေ့ ​ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ pressure ဖြစ်လို့ Duct size ​ရော Air Flow direction ​ရော ၂ ခုလုံး နဲ့သက်ဆိုင်ပါတယ် ။

ပုံ မှာ ကြည့်ပါ water column အပြာ ​ရောင်​လေးက Duct နံရံ မှာ တပ်ထားပြီး static pressure ကို ပြပါတယ် ။ အနီ​ရောင်က​တော့ Total Pressure ပါ ။

Duct ကို ဖွင့်ထားပြီး​တော့ Fan ကို​မောင်းလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ water column ၂ ခု ကြားက ခြားနားချက်​လေး ဟာ dynamic pressure ဖြစ်ပါတယ် ။

Duct ကို ပိတ်ထားတဲ့ အချိန် မှာ​တော့ Air Flow မရှိ​တော့ တဲ့ dynamic pressure အတွက် Static Pressure နဲ့ Total Pressure သွားပြီး တူညီ​နေမှာပါ ။

အခု အပိုင်း ၁ ပိုစ့်​လေး မှာ Fans ​ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ pressure ​တွေ အ​​ကြောင်း ကို ကြိုးစားပြီး ရှင်းပြထားပါတယ် ။ ​​

နောက် အပိုင်း ၂ မှာ Fans speed, Air Flow နဲ့ Static pressure ဆက်သွယ်ချက် ဖြစ်တဲ့ Fan Laws အ​​ကြောင်း ဆက်​ရေး ပါ့မယ် ။

Fans Basic အ​​ကြောင်း ကို ဗီဒီယို နဲ့ ပြန်ကြည့် ချင်တယ် ဆိုရင်လဲ ကျ​နော် တို့ Myanmar ACMV YouTube ချယ်နယ် ​လေးကို subscribe လုပ်​ပေးထားပါ ။

ACMV Engineer and Fan Basics (Part 1) Join this channel to get access to perks:https://www.youtube.com/channel/UCCnce2RKTWOmUbuf71-_0Ow/join

■ ACMV အင်ဂျင်နီယာနဲ့ PAHU Internal Insulation

ညီမ တစ်​ယောက် ကျ​နော် ဆီ msg ပို့ပြီး ​မေးထားတာပါ ။ ​
ကျ​နော်လည်း AI ကို ပြန်​​မေးလိုက်တယ် :D

■ PAHU FAD မှာ internal insulation လုပ်မယ်ဆို 50mm လုပ်ရတာလားရှင့်

Ans :
■ PAHU FAD (Pre-Cooled Air Handling Unit Fresh Air Duct) တွင် **internal insulation** ပြုလုပ်မည်ဆိုပါက **50mm** သည် သာမန်အားဖြင့် အသုံးများသော အထူဖြစ်သော်လည်း၊ အောက်ပါအချက်များပေါ် မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။

၁။ စံသတ်မှတ်ချက်များ
- **ASHRAE** (သို့) **local building codes** များအရ လိုအပ်သော အပူချိန်၊ စိုထိုင်းဆ၊ နှင့် စွမ်းဆောင်ရည်လိုအပ်ချက်များကို ထောက်ပံ့ရန် 50mm ကို ရွေးချယ်လေ့ရှိပါသည်။
- ဥပမာ: အအေးပေးစနစ်များတွင် **condensation ကာကွယ်ရန်** 50mm သည် စံအထူတစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်။

၂။ လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်များ
- **အပူထိန်းသိမ်းမှု**: လေထုအပူချိန်ကွာခြားမှု (ΔT) မြင့်မားပါက ပိုထူသော insulation လိုအပ်နိုင်သည်။
- **ဆူညံသံလျှော့ချရန်**: အသံအတိုးအလျှော့ (acoustic performance) လိုအပ်ပါက 50mm ထက် ပိုထူသော (သို့) အထပ်သားပါသော insulation ကို သုံးနိုင်သည်။

၃။ Insulation ပစ္စည်းအမျိုးအစား
- **Fiberglass**, **foam board**၊ သို့မဟုတ် **mineral wool** ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများတွင် လိုအပ်သော thermal resistance (R-value) ကို ရရှိရန် 50mm သည် သင့်တော်နိုင်ပါသည်။

၄။ အကြံပြုချက်
- **အင်ဂျင်နီယာနှင့် တိုင်ပင်ပါ**: သီးသန့်လိုအပ်ချက်များ (ဥပမာ: စိုထိုင်းဆ၊ လေဖိအား၊ လေထုအမြန်နှုန်း) ကို တွက်ချက်၍ အတည်ပြုသင့်ပါသည်။
- **Local codes စစ်ဆေးပါ**: တည်ဆဲဥပဒေများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် စစ်ဆေးပါ။

📌 နမူနာအဖြေ:
**50mm insulation** သည် PAHU FAD အတွက် **အသုံးများသော်လည်း**၊ သင့်စနစ်၏ လုပ်ငန်းသတ်မှတ်ချက်များ (operating conditions) နှင့် ဒီဇိုင်းလိုအပ်ချက်များကို စစ်ဆေးသင့်ပါသည်။

PAHU FAD (သို့မဟုတ်) လေအေးပေးစနစ်နှင့် ပတ်သက်သော **Insulation ရွေးချယ်ရာတွင်** ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။

---

၁။ **အပူလျှပ်ကာနိုင်စွမ်း (Thermal Conductivity)**
- **R-value (သို့) K-value** ကို ကြည့်ပါ။ R-value မြင့်လေလေ အပူလျှပ်ကာနိုင်စွမ်း ကောင်းလေဖြစ်သည်။
- ဥပမာ: **Fiberglass**၊ **Polyurethane Foam**၊ **Mineral Wool** တို့တွင် R-value ကွာခြားသည်။

---

၂။ **ဝန်းကျင်အခြေအနေ (Environmental Conditions)**
- **စိုထိုင်းဆ**၊ **အပူချိန်**၊ **လေထုဖိအား** စသည့် အခြေအနေများနှင့် ကိုက်ညီသော ပစ္စည်းကို ရွေးပါ။
- **Condensation ဖြစ်နိုင်ခြေ**: စိုထိုင်းဆများသော နေရာတွင် **V***r Barrier** ပါသော Insulation ကို အသုံးပြုပါ။

---

၃။ **အသံအတိုးအလျှော့ (Acoustic Performance)**
- အသံလှိုင်းများ လျှော့ချရန် **အသံထိန်းပစ္စည်း (Acoustic Insulation)** လိုအပ်ပါက **Density မြင့်** ပစ္စည်း (ဥပမာ: Mineral Wool) ကို ရွေးပါ။

---

၄။ **မီးလောင်ခံနိုင်ရည် (Fire Resistance)**
- **Fire Rating** စစ်ဆေးပါ။ အထူးသဖြင့် **ASTM E84** (Surface Burning Characteristics) စံချိန်နှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန်။
- ဥပမာ: **Fiberglass** နှင့် **Mineral Wool** သည် မီးလောင်ခံနိုင်ရည် ပိုကောင်းသည်။

---

၅။ **ပစ္စည်း၏ ကြာရှည်ခံမှု (Durability)**
- **အစိုဓာတ်ခံနိုင်ရည်**၊ **မှိုတက်ခြင်း**၊ **ဓာတုပစ္စည်းများနှင့် ဓာတ်ပြုမှု** စသည်တို့ကို စစ်ဆေးပါ။
- ဥပမာ: **Closed-cell Foam** သည် စိုထိုင်းဆကို ကောင်းစွာခံနိုင်သည်။

---

၆။ **Insulation အထူနှင့် နေရာလွတ် (Space Constraints)**
- PAHU FAD အတွင်း **လေစီးကြောင်းကို မထိခိုက်စေရန်** Insulation ၏ အထူနှင့် ပမာဏကို သတိထားရွေးပါ။
- လိုအပ်သော **Thermal Performance** ရရှိရန် အထူကို တွက်ချက်ပါ။

---

၇။ **တပ်ဆင်မှုလွယ်ကူမှု (Ease of Installation)**
- **ပုံသွင်းရလွယ်ခြင်း**၊ **အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ကိုက်ညီခြင်း**၊ **အထူးကိရိယာလိုအပ်ခြင်း** စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ။

---

၈။ **စရိတ်နှင့် စီးပွားရေးအရှုထောင့် (Cost-Effectiveness)**
- **ကနဦးစရိတ်**၊ **အသုံးပြုသက်တမ်း**၊ **စွမ်းဆောင်ရည်** တို့ကို ချိန်ညှိပါ။
- ဥပမာ: **Polyisocyanurate Foam** သည် စျေးကြီးသော်လည်း R-value မြင့်သည်။

---

၉။ **စံချိန်စံညွှန်းနှင့် ဥပဒေများ (Compliance)**
- **ASHRAE**၊ **NFPA**၊ **Local Building Codes** စသည့် စံချိန်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိပါစေ။

---

၁၀။ **ဂေဟဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု (Environmental Impact)**
- **Recycled Content** ပါဝင်မှု၊ **ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်မှု**၊ **VOC (Volatile Organic Compounds) ထုတ်လွှတ်မှု** စသည်တို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ။

---

📌 အကြံပြုချက်:

- **HVAC အင်ဂျင်နီယာနှင့် တိုင်ပင်ပါ**: သင့်စနစ်၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများကို ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်ရန်။
- **ထုတ်လုပ်သူ၏ လမ်းညွှန်ချက်များ**ကို လိုက်နာပါ။

ဤအချက်များကို ချိန်ညှိ၍ သင့်တော်သော Insulation ကို ရွေးချယ်ပါက PAHU FAD ၏ **စွမ်းဆောင်ရည်**၊ **စွယ်စုံသုံးနိုင်မှု**၊ နှင့် **သက်တမ်း** တို့ကို အမှန်တကယ် မြှင့်တင်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

HVAC အင်ဂျင်နီယာနှင့် ပူးပေါင်း၍ အတိအကျတွက်ချက်ပါ။