Simone van Breda

Gisteren nam ik in de RAI deel aan het panel The Dutch Recreational Cannabis Transition, Key Learnings from the GKK Experiment.

Het experiment is een succes. Is het perfect? Nee. Zijn er nog uitdagingen of dingen die de industrie graag anders zou zien? Natuurlijk.

Ik kan niet vaak genoeg herhalen dat als de gereguleerde markt onvoldoende aansluit op de vraag van consumenten, de illegale markt blijft bestaan.

Consumenten veranderen hun gedrag niet omdat iets officieel gereguleerd wordt, maar pas wanneer het aanbod aantrekkelijk is, de kwaliteit goed is en er vertrouwen ontstaat.

Structurele regulering vraagt om wetgeving die ruimte biedt voor ontwikkeling en aanpassing. Wetgeving die past bij de vraag van consumenten en bij de huidige praktijk van coffeeshops.

Gisteren was dag 1 van Cannabis Europa in Londen. Ik had de eer om samen met Steve Rolles, Carola Perez en Kojo Koram te spreken. Het was ook waardevol om de perspectieven van de andere aanwezige partijen te horen en deze belangrijke gesprekken samen voort te zetten.

De gesprekken moeten worden gevoerd om de sector voorruit te helpen, maar ook om de sector bewust te maken van hoe ver sommige zijn gekomen en van de verantwoordelijkheid die verdere ontwikkeling met zich meebrengt.

Al 50 jaar laten coffeeshops zien dat gereguleerde verkoop in de praktijk mogelijk is. Het experiment met de gesloten coffeeshopketen laat nu zien dat ook gecontroleerde teelt en distributie mogelijk zijn.

Ondernemers en consumenten zijn tevreden en willen niet terug naar de oude situatie. Een transparante keten haalt cannabis uit handen van criminelen en brengt het onder in een gereguleerd systeem.

Het experiment is wetenschappelijk onderzoek; legalisering is politiek. Politiek draait te vaak om meningen en overtuiging in plaats van om wat daadwerkelijk werkt. We blijven oproepen om het beleid te baseren op feiten, praktijkervaring en de resultaten van het experiment.

Nog maar een paar weken en dan vlieg ik naar Kaapstad voor het International Cannabis Symposium 2026.

Vorig jaar nam ik deel aan het symposium in Johannesburg. Afrika is op dit moment een van de meest interessante cannabisregio’s ter wereld, juist omdat alles daar volop in ontwikkeling is.

Zuid-Afrika zette in 2018 al een belangrijke juridische stap toen het Constitutioneel Hof oordeelde dat privégebruik, bezit en thuiskweek voor persoonlijk gebruik niet langer strafbaar mochten zijn. Een duidelijk juridisch kader voor een gereguleerde markt ontbreekt echter nog steeds.

In Kaapstad spreek ik over regulering vanuit Nederlands perspectief, de positie van coffeeshopondernemers en de lessen die wij hebben geleerd uit bijna 50 jaar cannabisregulering.

25–27 juni 2026
University of Cape Town
https://icscapetown.com

Leuk dat het havo-examen geschiedenis aandacht besteedt aan 50 jaar gedoogbeleid.

Jammer alleen dat ze zich een jaar vergissen, waardoor geen leerling het antwoord goed kan hebben volgens het antwoordformulier.

Vraag 19 havo geschiedenis 2026 gaat over Harm Dost, die in 1975 in Duitsland werd veroordeeld wegens verkoop van softdrugs aan Duitse staatsburgers. Het antwoordmodel verwijst daarbij naar “het Nederlandse gedoogbeleid ten aanzien van softdrugs”.

Dat is fout, want in 1975 bestond het Nederlandse softdrugs-gedoogbeleid formeel nog niet. De wijziging van de Opiumwet was pas in 1976.

Maar het wordt nog problematischer.

Daar komt bij dat de vraag stelt dat Dost in Duitsland werd veroordeeld omdat hij in zijn coffeeshop in Arnhem softdrugs verkocht aan Duitse staatsburgers. Dat leek mij sowieso al vreemd; waarom zou Duitsland iemand veroordelen voor een strafbaar feit dat volgens de vraag in een ander land had plaatsgevonden?

Uit berichtgeving uit die tijd blijkt bovendien dat Dost werd veroordeeld omdat hij op Duits grondgebied als drugdealer was opgetreden.

Niet alleen de vraag, maar ook het gegeven antwoord zijn fout. Het ging niet om het “Nederlands (nog niet bestaande) gedoogbeleid versus Duits verbod” maar om Duitse strafvervolging voor vermeende handel op Duits grondgebied.

Toch wel een beetje slordig. Moeten de feiten in examens niet tenminste kloppen?

, .sr, Letschert

Wanneer ondernemers, werknemers en families tijdig aandacht vragen voor de gevolgen van beleid, zou het gesprek centraal moeten staan. Niet de procedure. Niet de juridische route. Maar de vraag wat in deze concrete situatie zorgvuldig, redelijk en menselijk is.

Zeker in de tijd van nu is die menselijke maat essentieel. Het gaat niet om abstract beleid op papier. Het gaat om bestaande ondernemingen, mensen, gezinnen, personeel en lokale openbare orde.

Natuurlijk zijn bezwaar en beroep belangrijke rechtsmiddelen. Maar het kan niet de bedoeling zijn dat gemeenten pas echt gaan luisteren wanneer ondernemers worden gedwongen om juridische stappen te zetten.

Een burgemeester wordt niet voor niets ook burgervader of burgermoeder genoemd. Dat vraagt om meer dan het verwijzen naar procedures. Het vraagt om luisteren, wegen en zoeken naar oplossingen voordat posities verharden.

Daarom blijf ik, ook als het ingewikkeld wordt, het gesprek zoeken. In de hoop dat er ruimte blijft voor dialoog en dat de mensen achter het beleid gezien worden.

Daarover schreef ik een artikel. Ga naar: https://simonevanbreda.nl/nieuws/wanneer-de-menselijke-maat-verdwijnt-achter-bezwaar-en-beroep

Op 26 mei spreek ik op Cannabis Europa (.europa) in Londen tijdens het panel UN Drug Policy, Cannabis and International Law: The Case for Top-Down Reform.

Nederland laat al jaren zien dat verkoop via coffeeshops werkbaar is. Met het experiment gesloten coffeeshopketen wordt nu ook zichtbaar dat gereguleerde teelt en levering mogelijk zijn: transparant, controleerbaar en uit handen van de criminaliteit.

Juist daarom is het moeilijk te begrijpen dat wetgeving en internationale verdragen nog steeds achterlopen op de realiteit.

Het experiment blijft juridisch gezien wetenschappelijk onderzoek. De stap naar structurele wetgeving blijft afhankelijk van politieke keuzes.

De praktijk laat inmiddels zien dat regulering van de gehele keten mogelijk is. Nu moet de wetgeving volgen.

Wie is er ook bij in Londen?

In Nederland bestaat het gedoogbeleid inmiddels 50 jaar. Soms lijkt het alsof we collectief vergeten dat deze markt al die tijd al bestaat en deels gereguleerd is. Er is een professionele sector, terwijl de wetgeving achterblijft. Die 50 jaar ervaring is waardevol, maar toch lijkt ieder land het wiel opnieuw te willen uitvinden.

Internationaal hebben we elkaar nodig. We weten inmiddels wat werkt en wat vastloopt. Toch lijken we soms bereid om dezelfde fouten opnieuw te maken, alsof dezelfde aanpak ineens een andere uitkomst gaat geven.

Daarom moeten we internationaal blijven samenwerken. Niet om elkaar gelijk te geven, maar om te handelen. Anders blijft samenwerking een goed voornemen, terwijl het allang noodzaak is.

Dank aan de organisatie van de Global Cannabis Regulatory Summit voor de uitnodiging en de mogelijkheid om hierbij aanwezig te zijn.

Sliedrecht beroept zich op “gelijke kansen” en presenteert haar aanpak alsof zij juridisch verplicht is om een bestaande coffeeshoppositie opnieuw open te stellen. Maar de gemeente past het juridische kader selectief toe.

Juist als een gemeente zich op schaarste beroept, gelden zware verplichtingen. Sliedrecht pakt wel de onderdelen die haar uitkomen, zoals tijdelijkheid, inschrijving en loting, maar laat de onderdelen liggen die ondernemers moeten beschermen.

Dat is de kern van deze zaak. Niet alleen dát Sliedrecht een procedure opent, maar vooral hóé zij dat doet.

De gemeente schrijft op haar eigen website dat binnen Sliedrecht één coffeeshop is toegestaan. Die coffeeshop moet beschikken over een exploitatievergunning en een gedoogbeschikking. Deze worden verleend voor twee jaar. De huidige vergunning verloopt op 22 november 2026.

Vervolgens stelt de gemeente dat een “coffeeshopvergunning” een schaarse vergunning is en dat daarom iedereen gelijke kans moet maken op het verkrijgen van deze vergunning.

Na afloop van de inschrijftermijn wordt door middel van loting bepaald welke inschrijver een aanvraag voor een exploitatievergunning en gedoogbeschikking mag indienen. Pas daarna wordt die aanvraag inhoudelijk beoordeeld.

In gewone taal betekent dit dat de huidige exploitant moet loten om zijn eigen bedrijf. Niet omdat hij slecht functioneert. Niet omdat sprake is van overlast. Niet omdat de openbare orde is geschonden. Niet omdat hij zijn verplichtingen niet nakomt. Maar omdat de gemeente een bestaande onderneming administratief opnieuw in de markt zet.

Dat is geen zorgvuldig coffeeshopbeleid. Dat is bedrijfscontinuïteit afhankelijk maken van toeval.

Lees het volledige artikel op simonevanbreda.com

In het artikel ga ik in op het onderscheid tussen de exploitatievergunning en de gedoogbeschikking, de verkeerde toepassing van de Dienstenrichtlijn, het ontbreken van een actuele onderbouwing, de looptijd van twee jaar, de loting en de overgangstermijn waar de zittende exploitant en zijn medewerkers recht op hebben.

I’m excited to be speaking at Cannabis Europa London next month at The Barbican on 26-27 May. Join me at the most important gathering in the European cannabis industry — bringing together regulators, investors, and business leaders at a pivotal moment for the sector. If you’re already attending, I’d love to connect. For more information and tickets, you can visit: .europa

De rechtszaak tegen Worldline draait om een principiële en tegelijkertijd zeer praktische vraag: kan een betaaldienstverlener een volledige sector beëindigen terwijl zij zelf erkent dat er geen individuele bezwaren bestaan tegen de betrokken ondernemers?

Op 20 november ontvingen verschillende coffeeshops een opzegbrief waarin hun pincontract werd beëindigd. Die beëindiging was niet gebaseerd op concrete overtredingen, niet op individuele integriteitsincidenten en niet op een specifieke tekortkoming aan de zijde van een ondernemer. De grondslag lag volgens Worldline in haar eigen betaalinfrastructuur. Daarmee wordt het probleem niet gevonden bij de coffeeshops, maar in de bancaire keten waarbinnen Worldline opereert.