AXIS Uden

Waarom warme nachten meer doen dan je slaap verstoren

Tijdens de slaap verschuift de fysiologie naar herstel. Een belangrijk onderdeel daarvan is de geleidelijke daling van de kerntemperatuur. Die ondersteunt een stabiele slaaparchitectuur waarin onder andere spierherstel, immuunregulatie, geheugenconsolidatie en metabole processen plaatsvinden.

Tijdens warme nachten blijft de hypothalamus echter actief bezig met thermoregulatie. Warmte moet worden afgevoerd via huiddoorbloeding en transpiratie. Daardoor neemt de kans op micro-ontwakingen toe en verloopt de slaap minder stabiel.

Voor vrouwen in de peri- en postmenopauze speelt nog een extra mechanisme. Door de afname van oestrogeen wordt de thermoneutrale zone smaller. Een relatief kleine stijging van de lichaamstemperatuur kan daardoor al een opvlieger of nachtzweten uitlokken.

Een koele slaapomgeving ondersteunt daarom veel meer dan een goede nachtrust.

Ze ondersteunt de fysiologische omstandigheden waarin het lichaam gedurende de nacht optimaal kan herstellen en fysiologische reserve kan behouden.

bron:
XPR Academy
Inzicht. Verdieping. Toepassing.

Waarom krijg je het ineens zo warm in de peri-menopauze?
Veel vrouwen merken in de peri-menopauze dat hun warmteregulatie verandert. Een ruimte die voorheen prettig aanvoelde, lijkt ineens benauwd. Een kleine inspanning, een warme drank of een moment van stress kan plotseling leiden tot een opvlieger.
Vaak wordt gedacht dat dit simpelweg komt door een daling van het oestrogeen. In werkelijkheid ligt het iets genuanceerder. Tijdens de peri-menopauze gaan oestrogeenspiegels sterker schommelen. Deze hormonale veranderingen beïnvloeden de hypothalamus, het deel van de hersenen dat onder andere verantwoordelijk is voor de regeling van onze lichaamstemperatuur.
Hierdoor wordt het temperatuurcentrum gevoeliger voor kleine veranderingen. Het lichaam kan daardoor sneller reageren alsof er sprake is van oververhitting, terwijl de daadwerkelijke temperatuur nauwelijks veranderd is. Het gevolg is een plotseling warmtegevoel, roodheid, zweten en soms hartkloppingen. Wanneer het lichaam vervolgens warmte heeft afgevoerd, kunnen zelfs koude rillingen ontstaan.
Wat veel mensen niet weten, is dat niet alleen hormonen hierbij een rol spelen. Ook stress, slaapkwaliteit, herstel, conditie en metabole gezondheid beïnvloeden dezelfde regulatiesystemen in de hersenen. Daarom ervaren vrouwen deze fase allemaal anders.
Warmteklachten in de peri-menopauze zijn dus veel meer dan een hormoonverhaal alleen. Ze laten zien hoe nauw hormonale regulatie, het zenuwstelsel, stressfysiologie en leefstijl met elkaar verbonden zijn.
Meer inzicht in deze processen helpt om veranderingen beter te begrijpen en met meer vertrouwen door deze levensfase heen te gaan.

Met warm weer denken veel mensen vanzelf aan zonnebrand, schaduw en luchtige kleding. Maar één van de belangrijkste dingen wordt vaak vergeten: voldoende drinken.
Vooral bij ouderen is dat extra belangrijk. Naarmate we ouder worden, neemt de dorstprikkel af. Het lichaam geeft minder duidelijk aan dat het vocht nodig heeft. Daardoor kun je al een vochttekort hebben zonder dat je echt dorst voelt.
Daarnaast bevat het lichaam op latere leeftijd minder vocht en zijn ouderen vaak gevoeliger voor de gevolgen van uitdroging. Klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid, concentratieproblemen en spierkrampen kunnen hierdoor sneller ontstaan. In ernstige gevallen kan uitdroging zelfs leiden tot verwardheid of een verhoogd risico op vallen.
Wacht daarom niet tot je dorst krijgt. Maak van drinken een gewoonte. Zet een fles water in het zicht, neem regelmatig een glas water, thee of bruiswater en drink verspreid over de dag.
Juist op warme dagen heeft je lichaam extra vocht nodig om je temperatuur te reguleren en goed te blijven functioneren.
Goed voor jezelf zorgen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Soms begint het gewoon met een glas water. 💧

AXIS
Meer energie, meer jij

Deze week gestart met een verdiepings opleiding hormonale vrouwengezondheid bij https://xpr.academy/ . Nooit te oud om te leren💪🏻

Overbelasting ontstaat niet ineens. Je lichaam is juist ontzettend goed in aanpassen. Wanneer er tijdelijk meer stress, drukte of belasting is, past je systeem zich aan. Je maakt wat meer stresshormonen aan, slaapt misschien iets lichter en draait een periode op een hogere versnelling. Dat is normaal en vaak zelfs nodig.
Het probleem ontstaat wanneer die periode te lang duurt.
Dan gaat je lichaam compenseren. Het probeert de boel draaiende te houden, ondanks dat herstel achterblijft. Je merkt daar in het begin vaak weinig van. Je functioneert nog, werkt door, zorgt voor anderen en haalt deadlines. Maar ondertussen verschijnen er kleine signalen: minder energie, slechter slapen, sneller geïrriteerd zijn, meer behoefte aan suiker of cafeïne, moeite met concentreren of vaker kleine pijntjes.
Veel mensen zien deze signalen als iets wat erbij hoort. In werkelijkheid zijn het vaak tekenen dat je systeem harder werkt om balans te behouden.
Hoe langer compensatie nodig is, hoe meer energie dat kost. Uiteindelijk wordt het steeds moeilijker om te herstellen en neemt je belastbaarheid af. Wat vroeger moeiteloos ging, voelt ineens zwaar.
Daarom is herstel geen luxe. Adaptatie maakt je sterker, maar alleen als daar voldoende herstel tegenover staat. Zonder herstel blijft het lichaam compenseren totdat de rekening alsnog wordt gepresenteerd.
De kunst is niet om alle stress te vermijden. De kunst is om op tijd te herkennen wanneer je systeem zich aanpast, wanneer het begint te compenseren en wanneer het tijd is om bewust ruimte te maken voor herstel.
Dat is geen zwakte. Dat is verstandig omgaan met je energie.

AXIS
Meer energie, meer jij

Vandaag was ik op uitnodiging van en met Miriam aanwezig bij de Dag van de Vrouwengezondheid in het Beatrix Theater in Utrecht.
Wat mij het meest heeft geraakt, was de energie die voelbaar aanwezig was. De urgentie. Het besef dat er nog zoveel te leren, te onderzoeken en te verbeteren valt als het gaat om de gezondheid van vrouwen.
Gedurende de dag werd opnieuw duidelijk dat vrouwen anders ziek worden dan mannen, andere symptomen kunnen ervaren en soms andere zorg nodig hebben. Toch is veel medische kennis en onderzoek jarenlang gebaseerd geweest op het mannenlichaam. De gevolgen daarvan zijn groot. Vrouwen lopen nog te vaak rond met onverklaarde klachten, krijgen niet altijd de juiste diagnose of passende behandeling en ervaren veel onzekerheid voordat zij gehoord worden.
Wat mij vooral bijblijft, is dat bewustwording hierin essentieel is. Niet alleen binnen de zorg, maar ook bij werkgevers, beleidsmakers en vrouwen zelf. Hoe meer kennis er beschikbaar komt, hoe beter we klachten kunnen herkennen, bespreekbaar kunnen maken en passende ondersteuning kunnen bieden.
De vraag die vandaag centraal stond, blijft bij mij hangen:
Wat hebben we nodig om vrouwen duurzaam inzetbaar te houden, zonder dat zij zichzelf verliezen?
Voor mij begint dat met luisteren. Echt luisteren. Naar ervaringen, signalen en verhalen van vrouwen. Daarnaast vraagt het om blijvende investeringen in onderzoek, onderwijs en bewustwording.
Want ik ben ervan overtuigd dat meer aandacht voor vrouwengezondheid niet alleen leidt tot betere zorg voor vrouwen, maar uiteindelijk ook tot een gezondere, sterkere en meer inclusieve samenleving.
Vandaag heeft mij vooral nieuwsgierig gemaakt. Nieuwsgierig naar wat we nog gaan ontdekken, verbeteren en veranderen. Maar ook gemotiveerd om zelf te blijven leren en bij te dragen aan meer bewustwording rondom vrouwengezondheid.

Onderweg naar het vrouwengezondheids congres in Utrecht!

Veel mensen kijken vooral naar hun gewicht, maar een minstens zo belangrijke maat is je middelomtrek. De omvang van je buik zegt namelijk veel over je gezondheid. Vet rondom de buikorganen, ook wel visceraal vet genoemd, is actiever dan vet op bijvoorbeeld heupen of benen en hangt samen met een verhoogd risico op gezondheidsproblemen.

Een te grote middelomtrek vergroot onder andere de kans op:
- Hart- en vaatziekten
- Type 2 diabetes
- Hoge bloeddruk
- Verstoorde cholesterolwaarden
- Chronische ontstekingen

De richtlijnen zijn duidelijk:
📏 Vrouwen
Lager risico: minder dan 80 cm
Verhoogd risico: 80-88 cm
Sterk verhoogd risico: meer dan 88 cm
📏 Mannen
Lager risico: minder dan 94 cm
Verhoogd risico: 94-102 cm
Sterk verhoogd risico: meer dan 102 cm

Het mooie is dat een kleinere middelomtrek vaak al gezondheidswinst oplevert, zelfs als de weegschaal niet veel verandert. Meer bewegen, voldoende slapen, stress verminderen en voedzame voeding kunnen helpen om buikvet te verminderen en je gezondheid te verbeteren.
Daarom kijk ik niet alleen naar kilo's. Een gezond lichaam gaat niet over zo licht mogelijk zijn, maar over een lichaam dat goed functioneert, energie heeft en veerkrachtig is.
Soms vertelt een meetlint meer dan een weegschaal.

AXIS
Meer energie, meer jij

Herstel en ontspanning worden vaak gezien als iets wat je doet als er tijd over is. In werkelijkheid zijn ze een essentieel onderdeel van een gezonde leefstijl.
Wanneer je voortdurend bezig bent, blijft je lichaam in een staat van paraatheid. Even bewust vertragen geeft je systeem de kans om op te laden, spanning los te laten en energie aan te vullen. Juist in die momenten van rust vinden belangrijke herstelprocessen plaats.
Ontspanning betekent niet niets doen. Het betekent ruimte maken voor activiteiten waar je energie van krijgt, waar je van geniet en waarbij je even loskomt van de dagelijkse drukte.
Rust is geen teken van luiheid. Het is een voorwaarde om veerkrachtig, energiek en in balans te blijven.

AXIS
Meer energie, meer jij