Terai Express

आश्विन २८, २०७७
काठमाडौँ — महान्यायाधिवक्ता कार्यालयले जबर्जस्ती करणीलगायतका घटनामा मिलापत्र गराउनु गैरकानुनी र कसुरजन्य कार्य भन्दै सबै स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिलाई कानुन ख्याल गर्न सचेत गराएको छ । पछिल्लो समय शृंखलाबद्ध रूपमा जबर्जस्ती करणीसम्बन्धी घटना भएका र यस्ता कसुरमा स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिसमेतको रोहवरमा पीडक र पीडितबीच मिलापत्र गराइएको वा सहमतिको कागज गराइएको खबर आउन थालेपछि महान्यायाधिवक्ता कार्यालयले ध्यानाकर्षण गराएको हो । महान्यायाधिवक्ता अग्नि खरेलले मंगलबार विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रचलित कानुनले जबर्जस्ती करणीसम्बन्धी कसुरलाई सरकारवादी हुने मुद्दाका रूपमा परिभाषित गरेकाले मिलापत्रमा टुंग्याउनु गैरकानुनी हुने उल्लेख गरेका छन् ।
‘यस्ता कसुरका सम्बन्धमा जानकारी हुने जोकोहीले पनि नजिकको प्रहरी कार्यालयमा सूचना दिनुपर्ने र त्यस्ता कसुरका अभियुक्तलाई पक्राउ गर्न, पीडितको उद्धार, उपचार, सहयोग र संरक्षण गर्नुपर्ने कानुनी दायित्वसमेत हो,’ महान्यायाधिवक्ता खरेलले भनेका छन्, ‘सो दायित्व पूरा नगरी मिलापत्र हुन नसक्ने कसुरमा गैरकानुनी रूपमा मिलापत्र र सहमति गराउने कार्य आफैंमा कसुरजन्य हो भन्ने सबैमा स्मरण गराउन चाहन्छु । जबर्जस्ती करणीजस्ता मानव मर्यादामा गम्भीर चोट पुग्ने कसुर कुनै पनि कारण वा बहानामा न्यायिक प्रक्रियाभन्दा बाहिरबाट समाधान गर्न सकिँदैन ।’

यस्ता कसुरहरू सभ्य समाजका लागि कलंकको विषय भएको उल्लेख गर्दै कुनै पनि कारणले अपराध अनुसन्धानको दायराभन्दा बाहिर गई यस्ता घटना समाधान हुन नसक्ने स्मरण गराएका छन् । ‘जानेर वा नजानेर गरिने यस्ता क्रियाकलाप गैरकानुनी हुने भएकाले कानुनले संरक्षण गर्न र मान्यता दिन सक्दैन, यो सन्दर्भमा कानुनको अज्ञानता क्षम्य हुँदैन भन्ने सिद्धान्तलाई सबैले मनन गर्नका लागि समेत विशेष आग्रह गर्दछु,’ महान्यायाधिवक्ता खरेलले भनेका छन्, ‘यो कानुनी जिम्मेवारीलाई मनन गर्दै जनताको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिहरूले कानुनी दायित्वलाई पालना गर्दै कसुरको अनुसन्धान, अभियोजन र न्याय सम्पादन प्रक्रियामा सक्रिय सहयोग गर्नुहुनेछ भन्ने अपेक्षा राखेको छु ।’ स्थानीय तहलाई आफ्ना जनप्रतिनिधिलाई अपराध अनुसन्धान एवं न्यायिक प्रक्रियाका बारेमा अभिमुखीकरण गर्ने व्यवस्था प्राथमिकतापूर्वक गर्नका लागि उनले आह्वान गरेका छन् । त्यसका लागि महान्यायाधिवक्ता एवं सरकारी वकिलहरू सहजीकरण गर्न तयार रहेको पनि जानकारी गराएका छन् । कसुर अनुसन्धानको प्रक्रियामा यस्ता विषयमा सम्बद्ध पीडित, नागरिक समाज, जनप्रतिनिधि एवं सरोकारवाला निकायलाई सहयोग गर्न पनि उनले आग्रह गरेका छन् ।

२९ श्रावण २०७७ १९:३४ बिहीबार
#कोरोना भाइरसका विरुद्धमा रुसले बनाएको औषधिको तेस्रो चरणको परीक्षण फिलिपिन्समा गरिने भएको छ। चिकित्सकीय परीक्षण यही अक्टोबरदेखि मार्चसम्ममा आफ्नो देशमा गर्ने तयारी भएको फिलिपिन्सको राष्ट्रपतिका प्रवक्ता ह्यारी रोकीले बिहीबार जानकारी दिए।

परीक्षणका लागि रुसले सहयोग गर्ने पनि उनले बताए। फिलिपिन्सका हजारौ बिरामीलाई रुसले बनाएको औषधि प्रयोग गरिने भएको छ। तेस्रो चरणको परीक्षण फिलिपिन्ससँगै रुसमा पनि गरिने जनाइएको छ।

बहुचर्चित रुसी औषधि यसअघि रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आफ्नै छोरीमा समेत परीक्षण गराएका थिए। रुसले बनाएको भनिएको औषधिले अहिले विश्वभरी नै चर्चा पाएको छ भने केही देशहरुले औषधि किन्ने मागपत्र समेत पेश गरिसकेको जनाइएको छ।

#विराटनगर : प्रदेश १ मा ६० हजार भन्दा बढीको पीसीआर परीक्षण गरिएको छ। प्रदेशका तीन वटा प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा ६० हजार ६ सय ८० स्वाबको पीसीआर परिक्षण गरिएको हो।

प्रदेशका १४ वटै जिल्लाबाट संकलन गरिएको स्वाब सँगै प्रदेश बाहिरका व्यक्तिको पनि प्रदेशका तीनवटा ल्याबमा परीक्षण गरिएको छ। प्रदेश प्रयोगशालाका निर्देशक जयवेन्द्र यादवका अनुसार प्रदेश १ का जिल्लाको ५६ हजार ४ सय १६ र प्रदेश १ बाहिरका जिल्लाको ४ हजार १ सय ७४ वटा पीसीआर परीक्षण भएको हो।

निर्देशक यादवका अनुसार हालसम्म बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरानले १८ हजार ८ सय ७, कोशी अस्पताल विराटनगरले २२ हजार ३ सय ५२ र प्रदेश प्रयोगशालाले १९ हजार ५ सय २१ वटा पीसीआर परीक्षण गरेको छ।

परीक्षण गरिएका मध्ये हाल सम्म १ हजार ५ सय ६३ को रिपोर्ट पोजेटिभ आएको छ भने ५४ हजार ८ सय ५३ जनाको रिपोर्ट नेगेटिभ आएको छ। प्रदेश १ मा कोरोना संक्रमणकै कारण मंगलबार सम्ममा ८ जनाको मृत्यु भईसकेको छ। त्यसमध्ये ३ जना प्रदेश १ बाहिरका छन्।

प्रदेश १ मा मोरङमा सवैभन्दा बढी संक्रमण देखिएको छ। मोरङमा ६ सय ५७ जना संक्रमित भएका छन्। मोरंगमा १६ हजार ९ सय ४२ जनाको पीसीआर परीक्षण गरिएको छ। विराटनगर महानगरपालिका क्षेत्र भित्रका ९ हजार ६ सय ८० को परीक्षण भएको निर्देशक यादवले बताए।

हालसम्म महानगरपालिकाले पठाएको ४ हजार, कोशी अस्पतालको बुथमा संकलन भएको १ हजार २ सय, प्रदेश ल्याबले महानगर क्षेत्रभित्र संकलन गरेको ३ हजार र विराटनगरका विभिन्न संघ संस्थाबाट लिईएको नमूना १ हजार ४ सय ८० को पीसीआर परीक्षण भएका हुन्।

सामाजिक विकास मन्त्रालयका जनस्वास्थ्य महाशाखा प्रमुख डा. सुरेश मेहताले प्रदेश १ मा रहेका तीनवटा प्रयोगशालाले दैनिक १ हजार ५ सय स्वावको परीक्षण गर्न सक्ने क्षमता रहेको जानकारी दिए।

झापाको मेची अञ्चल अस्पतालको ल्याब सञ्चालनको तयारीमा रहेको जानकारी दिँदै प्रमुख मेहताले मेचीको ल्याव सञ्चालनमा आएपछि परीक्षण क्षमता बढ्ने बताए।

प्रदेश प्रयोगशालाका निर्देशक यादवले प्रदेश प्रयोगशाला विराटनगरमा १ हजार, बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान धरानमा ९ सय, कोशी अस्पताल विराटनगरमा ८ सय ५० स्वाव अभलै होल्डमा रहेको जानकारी दिए। प्रदेशमा धेरै स्वाव संकलन हुने गरेकाले दैनिक ७ सय स्वाब होल्डमा हुने गरेको निर्देशक यादवको भनाइ छ।

#हातमा मुरली, शिरमा मयूरको प्वाँख, शितल बगैंचामुनी, जीवजन्तुहरुको साथमा गोपिनीहरूको मायामा बाँसुरीको मधूर धून यस्तै वातावरणमा विराजमान प्यारा भगवान श्री कृष्ण आजैकाे दिन मामा कंशको कैदमा रहेका पिता वासुदेव र माता देवकीको गर्भबाट वहाँको जन्म भएको मान्यता रहिआएको छ । आज उनै भगवान श्री कृष्णको जन्मदिन ।

संसारभरका हिन्दु धर्मावलम्वी अनि श्री कृष्णका भक्तहरुले आज प्रिय भगवान कृष्णको जन्मदिवस मनाउँदैछन् । अत्यन्तै चहक र अति प्रभावशाली व्यक्तित्वका धनी भगवान श्री कृष्णले बाँसुरी बजाएरै सबैलाई मन्त्रमुग्ध पार्न सक्दथे । उनको मुस्कानमा हर्ष छ, मनको सौन्दर्यता र सौम्यताको अद्भभूत संगमयूक्त उनको कालो घुम्रिएको कपालमा मयूरको प्वाखँ सजिएको हुन्छ, गलामा सुगन्धित रङ्गीचङ्गी फूलको माला पहिरीएका कृष्णका पोशाकका रगंहरु बिजुलि चम्किंदाको जस्तो चम्किलो हुन्छन् र उनको पैतालाका नङ्गका रगंहरुले चन्द्रमाको आभाष मिल्छ ।

त्यस्ता व्यक्तित्वका धनी उनै श्री कृष्णको परिचयका श्रृंखला थुप्रै छन् । मख्खन चोर, बदमाश, गोपिनीहरूका पानी र दुधका घैला फूटाउने चकचके जस्ता अनेक कार्यहरू 'कृष्णलिला' को पगरी गुथेर परिचित छन्, बदनाम तर पनि सबैका प्रिय पात्र । उनका कथाहरु र घटनाहरु बृन्दावन, मथूरा र यमुना किनारमा मात्र नभई सम्पूर्ण भू-लोकमैं चर्चित छन् । उनि सम्पूर्ण रुपमा अाफ्नो व्यक्तित्वका कारण सबैलाई आकर्षण गर्नसक्ने दीव्य व्यक्तिका रुपमा अझै पनि चर्चित छन् ।

गोविन्द, कान्हा, कन्हैया, काले, मुरलीमनोहर, श्यामसुन्दर, माखनचोर आदि थुप्रै नामबाट पुकारिएका यी कृष्ण कालेलाई जगतका सम्पूर्ण घटनाको मुख्य सर्जकका रुपमा पनि सम्झिइने र पूजा गरिने गरिन्छ ।

भगवान श्री कृष्णको नामसंगै राधाको नाम पनि बडो अास्थाको साथ लिइन्छ र पुजिन्छ पनि । राधा कृष्णका मन्दिरहरु संसारभरि धेरै ठाँउमा छन् तर राधा कृष्ण्को मिलन र विवाहको प्रसंग भने इतिहासले लिपिवद्ध गरेको छैन बरू इतिहासले रुकमिणी र कृष्णलाई विवाह बन्धनमा बाँधिएको कुरा उल्लेख गर्छ । कृष्ण धारावासीको कृती राधाले वास्तवमै राधाको मनोविज्ञान र केही हदसम्म कृष्णको राधाप्रतिको उदासिनतालाई प्रस्तुत गरेको थियो तर फेरि कृष्ण र राधाको प्रेमले संसारलाई विवाह हुनैपर्छ भन्ने सम्बन्ध अनि प्राप्तीको आशक्ति बाहिरको सुन्दर प्रेमको उदहारण पनि दिएको छ ।

कृष्णका कुरा गर्दा 'मीरा'लाई पनि इतिहासले बिर्षन खोजेको जस्तो भान हुन्छ, मीरा वास्तवमा एक गृहस्ति जीवन व्यतित गरिरहेकी महिला थिइन जुन कृष्णको आकर्षण र अनुभूतीमात्रैले पनि सम्पूर्ण कुराहरु त्यागेर कृष्णको खाजिमा निस्किइन । मीराका भजनहरुमा र संगीतमा कृष्णमोह पाइन्छ, समर्पण र सुफिभावनाको एउटा अनुकरणीय उदहारण संसारले सिक्न जरुरी छ ।

श्री मद्भाग्वत गीतामा कृष्ण स्वंले अर्जुनलाई भनेका छन्ः
"यदा यदा ही धर्मस्य, ग्लानिर्भवति भारत |
अभ्युत्थानम् धर्मस्य, तदात्मनं सृजाम्यहम् ||"

अर्थात्ः
"जब जब संसारमा धर्मको हानी हुँदै गएर अधर्म हावी हुँदै जान्छ,
तब तब धर्मको रक्षाकालागि म स्वयम यस धर्तीमा नयाँ अवतार लिएर आउनेछुँ ।"

महाभारतमा पाण्डव र कौरवहरु विच युद्धको पल कृष्ण पाण्डव पक्षमा थिए । कौरवहरुसँग धेरै सैन्य र युद्ध कौशल भएको कारण पाण्डव तर्फका अर्जून एकदम्मै अशान्त थिए । एकातर्फ युद्धको अवस्था अनि अर्कोतर्फ काैरव सेनामा आफ्नै दाजुभाई र पितामह (हजूरबुवा) सम्मिलित विरूद्धको लडाई, हार र जीत दुवैमा निराशा थियो । श्री कृष्ण आफू जगतपुरुष भएपनि अर्जूनको मनाेवल बढाउने उनको एउटा सामान्य सारथी (एक जोडी घोंडायूक्त रथ हाँक्ने व्यक्ति)का रुपमा युद्धमा साथ दिएर "काम कहिले पनि सानो ठुलो हुँदैन" भनेर अनेकानेक साना ठूला कार्यप्रतिको समानता अनि कर्म र फलबिचको सम्बन्धको व्याख्यालार्इ प्रेरणाको रुपमा उदाहरण प्रस्तुत गरेका छन्ः

"हे अर्जुन तिमी किन युद्धको परिणामका बारेमा व्यर्थ चिन्ता लिन्छौ ? कर्म गर फलको आशा नगर ।"

एकातर्फ न्याय र धर्मको रक्षार्थ विनाश अनि युद्धको नियतिसंग समानान्तर रूपमा गएको कृष्णको जीवन अर्कोतर्फ शान्ति र मानवतातर्फ पूर्ण रुपमा निर्दिष्ट छ । विभिन्न प्रसंगमा भगवान श्री कृष्णको व्याख्या गरींदा उनको छेउछाउ जीव जन्तु, चराचरहरूको पनि नामका कारण जीव-जन्तु र चराचरप्रतिको सेवा र स्नेहको सम्बन्ध पनि सुमधुर छ ।

श्री मद्भागवत् गीताका अनुसारः भगवान श्री कृष्णको जन्म, लिलाहरू र उपस्थिती एकदमै अलौकीक छ, जसले ति कुराहरु बुझ्न सक्दछ उसले स्वतः अध्यात्मिक जगतमा प्रवेश पाउँदछ । कृष्णको जन्म र भौतिक उपस्थिती हामी सामान्य मानवहरुकोलागि पूर्वजन्मका कार्यको फलको रुपमा भएको हैन र आफ्ना भक्तहरुलाई आफ्नो माया-प्रेम दर्शाउन र उनिहरुलाई न्याय दिन यस धर्तीमा प्रवेश गरेको उल्लेख छ ।

हामी मध्ये धेरैले कृष्ण र उनको अवतारलाई टिभी सिरियलहरुमा देखेका छौं, उनको अवतार र कृष्ण नामको पात्र हामी मन पनि पराउँछाैं । उनको सुमधूर व्यक्तित्वको परिकल्पना पनि हामी गर्छाैं, तपाईं चाहे जुनसुकै धर्म या समूदायको हुनुहुन्छ, कृष्णलाई धर्मभन्दा पर राखेर एउटा स्नेहमयी इतिहासका रुपमा भगवान श्री कृष्णलाई लिएर हेरौं, उनका वाक्यहरुमा अर्थात् भागवत् गीतामा एउटा दर्शन छ, एउटा इतिहासको संक्षिप्त सार छ, नैतिक शिक्षा, यूद्ध काैशल, राजनीति अनि एउटा फरक जीवन स्मृति छ ।

कृष्णसम्म यो संन्देश पुग्ने हो भने उनको फेरि धर्तीमा आउने बेला भएको छ, धर्तीलाई माया चाहिएको छ ।

तिनै भगवान श्री कृष्ण कालेको जन्मदिनमा सबैलाई माया र उत्साहको शुभकामना ।

हरे रामा हरे कृष्ण
हरे कृष्ण हरे हरे

#नारायणी अस्पतालको प्रयोगशालामा सोमबार राति गरिएको परीक्षणमा ९ जना प्रहरीसहित ५५ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । संक्रमितमध्ये ३ जना बारा स्थायी घर भएका छन् ।

वडा प्रहरी कार्यालय विर्ताका ८ र जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका एक जना गरी ९ जना प्रहरीमा पनि कोरोना संक्रमण देखिएको छ । नारायणी अस्पतालका चिकित्सक डा.निरजकुमार सिंहका अनुसार सोमबार गरिएको परीक्षणमा १७ जना महिलासहित ५५ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको हो । संक्रमितमध्ये २७ जनामा कन्टयाक्ट ट्रेसिङका क्रममा संक्रमण पुष्टि भएको हो । ५ जना संक्रमितमा ज्वरो र खोकीको लक्षण देखिएको छ । पैसा तिरेर स्वयम् परीक्षणका लागि आएका ४ जनामा पनि कोरोना पुष्टि भएको छ ।
नारायणी अस्पतालका थप ५ जना स्टाफमा पनि कोरोना संक्रमण देखिएको छ । सोमबार राति संक्रमण पुष्टि भएका ५५ जनामध्ये १० जना संक्रमित वीरगन्ज महानगरपालिका–४ विर्ताका बासिन्दा हुन् । ५ जना संक्रमित वीरगन्ज–१ छपकैयाका र ३ जना संक्रमित माइस्थानका हुन् ।

कृषि सामाग्री प्रालिका एक जना कर्मचारीमा पनि कोरोना पोजिटिभ देखिएको छ । अन्य संक्रमित वीरगन्जको रामटोल, आदर्शनगर, रेशमकोठी, भिस्वा, लिंकरोड, मुर्लीका बासिन्दा हुन् । एक जना संक्रमित पर्साको धोबनी गाउँपालिकाका हुन् ।

विश्वव्यापी कोरोना भाइरसको महामारीका कारण पर्यटक आगमन हवात्तै घटेपछि यसको असर नेपाल पर्यटन बोर्डको बजेटमा देखिएको छ । पर्यटन बोर्डको कार्यकारी समितिले सोमबार साँझ चालू आर्थिक वर्ष २०७७/७८ का लागि ८० करोड ७१ लाख लक्ष्यसहितकाे बजेट ल्याएको छ ।

बोर्डका सीइओ धनञ्जय रेग्मीका अनुसार चालू आर्थिक वर्ष ०७७/७८ मा २ लाख पर्यटक आउने प्रक्षेपण गरिएको छ । यो गएको आर्थिक वर्षको दाँजोमा ६ लाखले कम हो । बोर्डले ती पर्यटकबाट २० करोड ६२ लाख रुपैयाँ हाराहारी आम्दानी हुने प्रक्षेपण गरेको छ । कूल बजेटको २६ प्रतिशत हो । बोर्डको मूख्य आम्दानीको स्रोत मानिने यो रकम त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा प्रति विदेशी १ हजार रुपैयाँका दरले पर्यटन सेवा शुल्कका रुपमा वायुसेवा कम्पनीले संकलन गरेर बोर्डलाई बुझाउने गर्छन् ।
यसबाहेक बोर्डको अर्को मूख्य आम्दानीमा पदयात्रामा जाने पर्यटकबाट उठाइने टिम्स (पदयात्री, पर्यटन, सूचना व्यवस्थापन) शुल्क र निजी क्षेत्रलाई विदेशमा हुने मेलामा सहभागी गराउँदा संकलन हुने आय हुन् । बोर्डले टिम्सबाट ३ करोड ११ लाख संकलन हुने प्रक्षेपण गरेको छ । त्यस्तै हल भाडालगायत विविध स्रोतबाट बोर्डले ८४ लाख मात्रै संकलन हुने जनाएको छ ।

पर्यटक आगमन अझै घट्ने सम्भावना रहेकाले यीबाहेक सरकारबाट प्राप्त हुने तथा अन्य स्रोतलाई पनि बजेटमा राखिएको छ ।

बोर्डले पहिलोपटक बैंकमा रहेको सञ्चित ४० करोड रकम पनि झिक्ने निर्णय लिएको छ । ‘बैंकमा राखिएको रकम पनि झिक्नु पर्ने अवस्था आयो,’ रेग्मीले भने, ‘त्यसैगरी पहिलोपटक संयुक्त राष्ट्रसंघ विकास कार्यक्रम (यूएनडीपी) सँग सहकार्य गर्ने निर्णय भएको छ ।’ जसअन्तर्गत बोर्ड र यूएनडीपीले ४ वर्षमा ५० करोड रुपैयाँ खर्च गर्ने छन् ।

त्यसैगरी पर्यटनमा आश्रित मजदुरका लागि बोर्डले ट्रेकिङ एजेन्सीज एसोसिएसनसँग सहकार्य गर्न १५ करोड बजेट छुट्याएको छ ।

२०७६/७७ मा भम्रण वर्ष २०२० घोषणा भएकाले १ अर्ब ६३ करोडको बजेट बनाइएको थियो । बोर्डको सञ्चालक समितिका एक सदस्यका अनुसार, ‘कोरोनाको महामारीका कारण आएको मन्दिले ८१ करोड रुपैयाँमात्रै सकंलन भएको छ । जसमा बोर्डले ६८ करोड खर्च गरेको छ । ‘यो वर्ष पनि हामीले प्रक्षेपण गरेको भन्दै निकै आम्दानी कम हुने सम्भावना छ,’ ती सदस्यले भने, ‘किनकी कोरोना माहामारी जारी छ के हुने हो अन्दाज गर्न सकिने अवस्था छैन ।’

धेरैपछि समयमै बजेट ल्याउन सफल भएको बोर्डले यसपटक नेपालको प्रचार सीएनएन र बीबीसीमा गर्ने कार्यक्रम राखेको छ । ‘पहिला पहिला बजेट बिनियोजन हुन्थ्यो तर प्रचार गरिदैनथ्यो । यसपटक विदेशी मिडियामा प्रचार गरिने छ,’ रेग्मीले भने ।

पर्यटन सचिव केदारबहादुर अधिकारी अध्यक्ष रहेको बजेट बैठकले बोर्डलाई सबै प्रदेशमा बिस्तार गर्ने भएको छ । यसका लागि १ करोड ७० लाख बजेट बिनियोजन गरिएको छ । ‘पोखरामा पहिल्यै शाखा थियो,’ सीइओले भने, ‘वागमती प्रदेशलाई केन्द्रबाट हेरिने छ बाँकी प्रदेशमा बोर्डको शाखा बिस्तार हुने छ ।’

नेपालबाट आरोहण हुन नसकेको चोयू हिमाल आरोहणका लागि मार्ग बनाउन बजेट बिनियोजन गरिएको छ ।