BisDak Boy

Alam mo ba may isang malaking proyekto sa Davao City na nakuha nang walang ginastos ang Pilipinas mula sa national budget?
Ito ang modernong ₱3.2-Billion Bucana Bridge — isang tulay na hindi utang, walang interes, at hindi nagdagdag kahit piso sa ating national debt.

Sa madaling paliwanag, regalo ito ng China sa Pilipinas sa ilalim ng kanilang Official Development Assistance (ODA). Ibig sabihin, hindi ito loan, hindi kailangan bayaran, at walang tubo.

Pero paano nga ba naging posible na ganito kalaki ang proyekto, pero libre para sa bansa?

1. Bahagi ito ng malaking “basket of grants.”
Noong panahon ng Duterte administration, pumirma ang Pilipinas at China ng isang Agreement on Economic and Technical Cooperation.
Dito naglaan ang China ng pondo—mahigit 500 million Renminbi—para sa iba’t ibang proyekto, at ang Bucana Bridge ang pinakamalaki sa listahan.

2. Hindi dumaan sa Philippine treasury ang pera.
Kapag may natapos na bahagi ng tulay, si DPWH ang nagbe-verify, pero hindi sila ang nagbabayad.
Sa halip, ang gobyerno ng China mismo ang nagbabayad direkta sa Chinese contractor.
Kaya nananatili sa China ang pera… pero ang tulay ay napupunta sa Pilipinas.

3. May “restricted bidding.”
Bilang kondisyon, hindi puwedeng Filipino o ibang foreign companies ang mag-bid.
Tatlong Chinese state-owned companies lang ang pwedeng pagpilian — at ang nanalo ay China Road and Bridge Corporation (CRBC).

4. Pero Pilipinas ang project manager.
Kahit China ang nagpondo at nag-build, DPWH pa rin ang may kontrol sa standards, safety, at implementation.
Mahalaga ito para masigurong akma sa pangangailangan ng Davao ang magiging tulay.

Sa kabuuan, naging posible ang Bucana Bridge dahil sa kombinasyon ng grant, direktang pagbabayad mula sa China, at diplomatic goodwill — isang paraan ng China para magpakita ng suporta sa Davao, lalo na't ito ang hometown ng dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte.

Isang magandang halimbawa ito na minsan, may mga proyektong nakukuha ang bansa nang hindi nadadagdagan ang utang — basta tama ang negosasyon at malinaw ang kasunduan.