Greener Pastures Realty

The Human Settlements Adjudication Commission (HSAC) resolves ambiguities surrounding the finality of judgments or orders in amending Section 126, Rule 28, of its Rules of Procedure.

Introduced under En Banc Resolution No. 73, series of 2024, the amendment clarifies that HSAC decisions become final and executory even when elevated to the Court of Appeals. HSAC's judgment may only be suspended or prevented if the appellate court issues a stay order.

Further, it now provides that, in cases where parties reach a compromise agreement, the decision rendered by the HSAC Regional Adjudicator shall be final and enforceable.

This revision helps reduce delays in enforcing HSAC judgments unless stayed by an appellate court. The amendment aligns with Republic Act No. 11201 and incorporates clarifications provided in DOJ Opinion No. 37, Series of 2023.

Subdivision or condominium unit buyers can file a case with the HSAC about property developer complaints. Homeowners and homeowners' associations can file HOA complaints with the Commission for cases regarding HOA controversies and election contests.

Read En Banc Resolution No. 73, s. 2024: https://bit.ly/EBRNo73s2024

Ipinaalala ng Korte Suprema na habang ang mga nagpapahiram ng pera ay maaaring makakuha ng mga ari-arian na ginagamit bilang loan collateral, ang pagmamay-ari ay hindi maaaring awtomatikong ilipat sa kanila, maliban kung may hiwalay na kasunduan.

Sa isang Desisyon na isinulat ni Chief Justice Alexander G. Gesmundo, kinatigan ng First Division ng Korte Suprema ang paglipat ng pagmamay-ari ng lupang pag-aari ng Ruby Shelter Builders and Realty Development Corporation (Ruby Shelter) sa pinagkakautangan nito na sina Romeo Y. Tan (Tan) at Roberto L . Obiedo (Obiedo). Ayon sa Korte Suprema, ang paglilipat na ito ay batay sa isang may bisang kasunduan at hindi lumalabag sa batas na nagbabawal sa awtomatikong paglilipat ng pagmamay-ari ng collateral.

Ang Ruby Shelter ay humiram ng pera kina Tan at Obiedo, gamit ang ilang mga ari-arian bilang collateral. Nang ang natitirang utang ay umabot sa PHP 95 milyon, ang mga partido ay pumirma sa isang Memorandum of Agreement (MOA) na ibenta ang mga ari-arian nito kina Tan at Obiedo bilang bayad sa utang.

Pinagtibay ng Korte Suprema ang bisa ng MOA at sinabing kusang pumasok ang Ruby Shelter sa MOA na ibenta ang mga ari-arian kung hindi makapagbayad. Ipinaliwanag din ng Korte na ang MOA ay hindi bumubuo ng pactum commissorium o isang ipinagbabawal na kasunduan sa ilalim ng Article 2088 ng Civil Code. Ang probisyong ito ay nagsasaad na ang isang tagapagpahiram ay hindi maaaring awtomatikong makakuha ng pagmamay-ari ng collateral kung ang nanghihiram ay nabigong magbayad.

Ang pactum commissorium ay nangyayari kapag (1) ang isang ari-arian ay ginamit bilang collateral para sa isang pautang; at (2) ang kasunduan sa pautang ay may kasamang probisyon na awtomatikong naglilipat ng pagmamay-ari ng collateral sa nagpapahiram kung ang nanghihiram ay nabigong magbayad.

Basahin ang buong press release: https://sc.judiciary.gov.ph/sc-automatic-transfer-of-collateral-for-loan-repayment-prohibited/

Basahin ang buong teksto ng Desisyon: https://sc.judiciary.gov.ph/217368-ruby-shelter-builders-and-realty-development-corporation-vs-romeo-y-tan-et-al/