Centrum Informacji ALERGIKA

🌿 Czy alergia to kwestia genów, czy środowiska? 🤔

🧬 Geny:
Niektóre osoby rodzą się z wrodzoną podatnością na rozwój chorób alergicznych. To dlatego alergia częściej występuje w rodzinach, w których już wcześniej były alergie.
🌍 Środowisko:
Kontakt z alergenami, zanieczyszczeniem powietrza, dymem tytoniowym, antybiotykami czy infekcjami może „uaktywnić” tę podatność.

To właśnie interakcja genów ze środowiskiem decyduje, czy alergia się rozwinie.

✅ Wniosek: Alergia nie jest ani wyłącznie genetyczna, ani wyłącznie środowiskowa — powstaje, gdy czynniki środowiskowe działają na osobę genetycznie predysponowaną. Dlatego u jednych się pojawia, a u innych nie.

❓ Dlaczego alergii jest dziś więcej niż 30 lat temu ❓

Coraz częściej słyszymy, że „kiedyś alergii prawie nie było”. To prawda, a przyczyny tego zjawiska są dobrze opisane przez specjalistów. Głównym powodem jest zmiana środowiska życia i naszego stylu funkcjonowania. W ciągu ostatnich dekad świat, w którym dorastają dzieci i żyją dorośli, stał się zupełnie inny niż 30 lat temu. 🌍💡

Co wpływa na wzrost częstości alergii?
• 🧼Poprawa higieny – mamy czystszą wodę, skuteczniejsze środki dezynfekcyjne, a w produktach spożywczych stosuje się konserwanty. To ogranicza kontakt organizmu z drobnoustrojami, które kiedyś „uczyły” układ odpornościowy prawidłowych reakcji.
• 🌆Mieszkanie w miastach – coraz więcej osób żyje w środowisku miejskim, z minimalnym kontaktem z naturą, zwierzętami czy mikrobiomem wiejskim oraz w większym zagęszczeniu komunikacyjnym (zanieczyszczenia związane z ruchem samochodowym), bez dostępu do terenów zielonych.
• 🍔 Dieta oparta na żywności wysoko przetworzonej – wpływa na mikrobiotę jelitową, która ma znaczenie w regulacji odpowiedzi immunologicznej.
• 👶✂️ Wzrost odsetka cięć cesarskich – dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inny start mikrobiologiczny niż te urodzone siłami natury. To również może zwiększać ryzyko rozwoju alergii.
🌱 Świat się zmienił — i zmienił się też sposób, w jaki reaguje nasz układ odpornościowy. Dlatego dziś alergie znacznie bardziej powszechne.

Wpływ oczyszczaczy powietrza na dzieci z astmą – co mówi najnowsze badanie?

✅ Co zbadano?
164 dzieci z astmą (średni wiek 10,9 lat), w tym ponad połowa z nadwagą/otyłością. Porównano działanie oczyszczaczy powietrza z filtrem HEPA vs placebo przez 12 tygodni.

✅ Wyniki:
✔ Oczyszczacze HEPA znacząco obniżyły poziom zanieczyszczeń w domu:
• UFP ↓ 64%
• PM2.5 ↓ 64%
• PM10 ↓ 55%
• NO₂ ↓ 12%

❌ Ale… po 12 tyg. nie stwierdzono poprawy objawów astmy:
• Liczba dni z objawami astmy – bez istotnej zmiany
• Brak różnic w FEV1, FeNO, ilości zaostrzeń astmy

📌 Wniosek:
Oczyszczacze powietrza z filtrem HEPA poprawiają jakość powietrza w domu, ale w krókiej perspektywie czasowej (12 tyg.) nie przekłada się to na lepszą kontrolę astmy. Sama redukcja zanieczyszczeń może nie wystarczyć – potrzebne są kompleksowe strategie.

🔗

📄 Źródło: AIRWEIGHS: Randomized Controlled Trial of Air Cleaners in Children with Asthma
Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice (Qiu AY i wsp., 2025)

Opracował: dr n. med. Marek Kaszuba

📈 Wzrost liczby przypadków anafilaksji po owocach morza w Europie
🔬 Nowe dane z Europejskiego Rejestru Anafilaksji

🦐 Skorupiaki (głównie krewetki) i 🐟 ryby (najczęściej dorsz) to najczęstsze morskie alergeny wywołujące anafilaksję – wynika z badania opublikowanego w Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice.

📊 Co pokazują dane z lat 2007–2022?
• 68% przypadków anafilaksji pokarmowej wywołanej przez owoce morza i ryby dotyczyło skorupiaków, a 32% ryb
• Skorupiaki częściej wywoływały anafilaksję u kobiet, ryby – u chłopców
• Reakcje po rybach były częstsze po małych ilościach alergenu
• Adrenalinę zastosowano tylko w 1/3 przypadków!

📌 Wnioski:
✔️ W Europie rośnie liczba anafilaksji po skorupiakach u dorosłych
✔️ Krewetki i dorsz to najczęstsze przyczyny
✔️ Potrzebna lepsza edukacja i szybsze podanie adrenaliny

📚 Źródło:
Faust L. i wsp. Trends in Seafood-Induced Anaphylaxis: Data From the European Anaphylaxis Registry, J Allergy Clin Immunol Pract. 2025 Aug 6.

🖊️ Opracował: dr n. med. Marek Kaszuba