HEALab

W ostatnich miesiącach mogliśmy obserwować duże i bardzo budujące zainteresowanie badaniami w obszarze zdrowia psychicznego i psychoterapii. Na początku roku pojawił się Okrągły Stół Psychoterapii, którego nagranie jest dostępne tutaj:
https://www.youtube.com/watch?v=iuyarZOZmlE

2 grudnia kontynuowaliśmy dyskusję podczas seminarium „Od pytania czy do pytania jak – refleksje nad badaniem skuteczności, efektywności i procesów w psychoterapii”. Wydarzenie odbyło się w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z Collegium Medicum UJ oraz Komisją ds. Inicjatyw Badawczych w Psychoterapii, dzięki wsparciu dr. Michała Mielimąki oraz prof. Michała Wierzchonia.
Anna Zajenkowska z naszego zespołu miała przyjemność inicjować powyższe spotkania.

Dziś odbyła się rozmowa poświęcona badaniom nad psychoterapią: „Psychoterapia i nauka. Jak mogą się wzajemnie uzupełniać i wspierać?”. Spotkanie zostało zorganizowane przez Koalicję dla Psychoterapii we współpracy z Wydziałem Psychologii UW oraz Radą Naukową Dyscypliny Psychologii UW. Nagranie dostępne jest tutaj:
https://www.youtube.com/live/UfARwUYc8QM

W panelu „Czy każdy psychoterapeuta w Polsce może się czuć praktykiem wspartym wiedzą naukową?” dyskutowali: Wiesław J. Cubała, Paweł Holas, Monika O. Jańczak, Agnieszka Mościcka-Teske, Beata Krzywosz-Rynkiewicz, Katarzyna Schier oraz Anna Zajenkowska. Rozmowę moderowała Anna Cierpka.

Przed nami kolejne wydarzenia – już w 2026 roku – podczas których będziemy kontynuować tę ważną rozmowę: o miejscu badań w praktyce psychoterapii oraz o miejscu psychoterapii w badaniach.

Anna Zajenkowska miała przyjemność współorganizować sympozjum „Understanding Personality Functioning Through Perceptions of Others”, które odbyło się podczas kongresu ISSPD (International Society for the Study of Personality Disorders) w Bostonie.
Chair:
Igor Weinberg – McLean, Harvard, Boston, USA
Presenters:
Kevin Meehan – Long Island University–Brooklyn, New York, USA
Erika Fanti – University of Milano-Bicocca, Milan, Italy
Marco Di Sarno – University of Milano-Bicocca, Milan, Italy
Anna Zajenkowska – University of Economics and Human Sciences, Warsaw, Poland
Michaela Flum – Long Island University–Brooklyn, NYC, USA

Na podstawie zaprezentowanych badań można pokusić się o wniosek, że im niższy poziom funkcjonowania osobowości, tym wyraźniej schematy i uwewnętrznione relacje z obiektami przekładają się na interpretację relacji społecznych i sygnałów, takich jak np. śmiech. To z kolei może napędzać poczucie, że świat zewnętrzny jest wrogi, a ludzie "przeciwko nam".

Program sympozjum:

„Understanding Personality Functioning Through Perceptions of Others”
Chair: Igor Weinberg – McLean, Harvard, Boston, USA

1️⃣ No Laughing Matter: Borderline Personality Traits and Aberrant Sensitivity to Social Cues in Laughter
Michaela Flum¹, Yuheiry Rodriguez², Rista Plate², Kevin Meehan¹, Rebecca Waller²
¹ Long Island University–Brooklyn, NYC, USA
² University of Pennsylvania, Pennsylvania, USA

2️⃣ Pathological Narcissism and Everyday Paranoia: A Multilevel and Network Analysis of Dynamic Interpersonal Processes
Erika Fanti¹², Marco Di Sarno¹, Rossella Di Pierro¹, Emanuele Preti¹
¹ University of Milano-Bicocca, Milan, Italy
² University of Padova, Padova, Italy

3️⃣ Schizoid and Grandiose Fantasies: Correlates and Predictors in an Ecological Momentary Assessment
Marco Di Sarno, Fabio Madeddu, Emanuele Preti, Rossella Di Pierro
University of Milano-Bicocca, Milan, Italy

4️⃣ Hostile Attribution and Personality Functioning: A Holistic Approach
Anna Zajenkowska¹², Agnieszka Chrzczonowicz-Stępień², Katarzyna Czajkowska-Łukasiewicz¹², Marcin Moroń³, Danique Smeijers⁴
¹ VIZJA University, Warsaw, Poland
² Dialog Therapy Centre, Warsaw, Poland
³ University of Silesia, Katowice, Poland
⁴ Radboud University, Nijmegen, Netherlands

HEAL odwiedził / odwiedziła ISSPD 2025 Congress
Unifying Personality Theory and Treatment: Bridging Hearts, Minds, and Methods

Niesamowite wydarzenie w gronie ludzi, którzy wspólnie chcą rozwijać terapię zaburzeń osobowości.

Prof. McWilliams mówiła o trudnościach w zmianie struktury osobowości oraz o problemie wykluczania osób z zaburzeniami osobowości z badań RCT. Podkreślała również, że terapeuci i terapeutki różnych modalności (ale także osoby tylko zaangażowane naukowo versus tylko pracująće klinicznie) często używają języka, który wzajemnie wyklucza — co napędza tzw. narcissism of minor differences, czyli tendencję do eksponowania niewielkich różnic między grupami, aby budować poczucie wyższości i niepotrzebny konflikt.

Oprócz wykładów słyszeliśmy również historie osób, które w przeszłości zmagały się z ciężkimi zaburzeniami osobowości. Terapeuci i terapeutki prezentowali, jak pracują — np. podczas sesji z tą samą aktorką-pacjentką pokazywali różne podejścia terapeutyczne, takie jak DBT, MBT czy inne formy psychoterapii.

Większość naukowców i naukowczyń obecnych na kongresie to również aktywni klinicyści i aktywne klinicystki. Prezentowali i prezentowały aktualne trendy badawcze, m.in. analizy języka naturalnego, Ecological Momentary Assessment (EMA) oraz badania nad fizjologicznymi czynnikami związanymi z poziomem funkcjonowania osobowości. Koncept poziomu funkcjonowania osobowości — kluczowy w DSM-5 i ICD-11 — oparty na podejściu wymiarowym do psychopatologii, stanowi duże wyzwanie badawcze. Odchodzimy od kategorycznego myślenia.

Inspirujące, fascynujące, poruszające — taki był ten kongres! Wracamy z wieloma pomysłami na nowe projekty badawcze. Mamy nadzieję, że atmosfera otwartości i współpracy, tak widoczna tam na miejscu, stanie się też codziennością u nas.