SAM Rozkwit
Udostępnij
Stowarzyszenie Aktywności Miejskich Rozkwit. Działamy na rzecz różnorodności ludzkich i pozaludzkich organizmów miejskich. st.
18/09/2025
>
Inspirując się czyżnią – tradycyjną formą roślinności śródpolnej – posadziliśmy, w ramach działań na „Wspólnym Polu”, kępę krzewów, którą ograniczyliśmy strukturą z naturalnych materiałów, tak, by wyznaczyć przestrzeń bezpieczną dla przyrody. Gęstwina rośnie w północnej części parku, przy Zamku Ujazdowskim. Sadziliśmy ją wspólnie, grupą osób chętnych do pracy w ziemi.
Opisywane przez botaników czyżnie [1] to wielogatunkowe, krzewiaste gęstwiny, które można spotkać wśród pól, wzdłuż rowów oraz na granicach ekosystemów. Te zarośla dają schronienie i pożywienie ptakom, małym ssakom i owadom, regulują wilgotność i temperaturę, a także chronią glebę przed erozją. Gatunki roślin charakterystyczne dla czyżni to tarnina i głóg – krzewy o kolczastych gałęziach.
Czyżnia jest punktem wyjścia do namysłu nad wspólnotą, ochroną i podziałem przestrzeni wspólnego pola, w wyniku którego pewna jej część przestaje być dostępna ludzkim użytkownikom. Związek frazeologiczny mówi o kilku osobach przebywających w tej samej przestrzeni, np. w domu, że „dzielą” ją one. W tym potocznie używanym określeniu kryje się dwoistość. Oznacza ono bowiem nie tylko, że dana przestrzeń jest wspólna, ale także, że jest określona w sposób, który porządkuje korzystanie z niej: poszczególne części nie są zawsze dostępne dla wszystkich, na tych samych warunkach i w ten sam sposób. Czyżnia jest próbą ustalania w działaniu reguł współ-dzielenia.
Przykładami rozwiązań, które oddają fragment pola naturze są „strefy przyrody” wyznaczone przez warkocze z chrustu, które podziwiać można na Polu Mokotowskim [2], inicjatywy rewilding-owe czy ruch We Are the Ark [3]. Czyżnia przy Zamku ma być prototypem myślenia o przestrzeni, które wymaga od człowieka wycofania się i zaakceptowania własnej nieobecności w części świata.
Czyżnia znajduje się obok zamkowego glebarium, wśród śliw ałyczy i jabłoni. Tworzą ją rośliny rośliny pochodzące z Gospodarstwa Szkółkarskiego Kampinoskiego Parku Narodowego w Lesznie koło Julinka. Wszystkie gatunki są rodzime i stosunkowo mało wymagające. Część wybranych krzewów spotykana jest w śródpolnych czyżniach, część – jak ligustry i berberysy – z powodzeniem tworzy gęste zarośla miejskie. Nie wszystkie krzewy posiadają ciernie. Zespół tworzą:
Głogi jednoszyjkowe
Dereń świdwa
Jarząb
Trzmieliny zwyczajne
Szakłak pospolity
Kruszyny pospolite
Ligustry pospolite
Berberysy pospolite
Śliwy tarniny
Kalina koralowa
Część poletka bez krzewów została wzbogacona roślinami płożącymi: bluszczem pospolitym, dąbrówką rozłogową i gajowcem żółtym. Sadziliśmy dość gęsto, szukając optymalnych stanowisk. Eklektyczne towarzystwo miewa się różnie – niektóre rośliny pięknie się przyjęły, dla innych nowe warunki okazały się szokiem. Obserwujemy wspólnie sadzoną Czyżnię z nadzieją. Niektóre rośliny przetrwają, inne nie poradzą sobie w wymagającym miejscu, gdzie warstwa gleby jest cienka i leży na gruzach Warszawy. Z roślin, które się zaaklimatyzują, powstanie zwarta, niedostępna ludziom gęstwina.
💚💚💚Raz jeszcze dziękujemy wszystkim wspaniałym osobom z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, przyjaciołom i ochotniczkom za wsparcie i możliwość zainicjowania Czyżni.
________________________
[1] ludową nazwę „czyżnia” przechwycił do języka botaniki Janusz B. Faliński; Faliński J.B., Hrynkiewicz-Sudnik J., Fabiszewski J. 1963. Śródpolne zarośla z rzędu Prunetalia (czyżnie) Równiny Kutnowskiej jako wskaźnik dzisiejszej potencjalnej roślinności naturalnej. Acta. Soc. Bot. Pol. 32 (1963): 693-714.
[2] https://dolinaslupi.pl/aktualnosci-7/warkocz-z-chrustu-mini-strefa-dzikiej-przyrody/https://zzw.waw.pl/wp-content/uploads/2019/02/Dzikie-zycie.pdf
[3] https://wearetheark.org/
01/04/2025
Z radością informujemy, że członkinie naszego stowarzyszenia Ola Andrzejewska i Megi Malinowska w kwietniu i maju będą rezydentkami Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w ramach długoterminowego projektu "Wspólne pole". Celem rezydencji jest badanie i prototypowanie form współdzielenia przestrzeni z pozaludzkimi organizmami.
Więcej informacji wkrótce!
Kliknij tutaj, aby odebrać Sponsorowane Ogłoszenie.
SAM Rozkwit
Stowarzyszenie Aktywności Miejskich Rozkwit jest organizacją pozarządową zawiązaną w 2017 r. jako inicjatywa osób działających na rzecz zrównoważonego rozwoju warszawskich obszarów zieleni, w szczególności terenów ogrodów działkowych. Chcemy miasta przyjaznego dla jego ludzkich i pozaludzkich mieszkańców. Interesują nas miejsca styku sztuki, projektowania, nauki i miejskiego aktywizmu.
Realizujemy dla Zarządu Zieleni m. st. Warszawy program Naprzód działki, którego celem jest wsparcie ogrodów działkowych oraz zwiększenie ich dostępności dla mieszkańców Warszawy. Chcemy, aby działki zachowały swój unikatowy charakter przyrodniczy i społeczny, a jako rezerwat bioróżnorodności wpisały się trwale w krajobraz nowoczesnego miasta. Działania w ramach programu realizowaliśmy do tej pory w: ROD im. Obrońców Pokoju, ROD Zelmot, ROD Wiarus, ROD Wola, ROD Fort Szczęśliwice, ROD Kolejarz, ROD Pratulińska.
Pobierz raport z realizacji programu Naprzód działki 2019
Współpracowaliśmy m.in. z: Fundacją Uniwersytet Dzieci, Centrum Łowicka, Domem Kultury Kadr, Polskim Związkiem Działkowców, Bujną Warszawą, Stroboskop Art Space.
Kategoria
Skontaktuj się z ta organizacja
Strona Internetowa
Adres
Ulica Dorotowska 9
Warsaw
02-347
