Adeptus

Artykuł „O (re)konstrukcji tożsamości w warunkach rosyjsko-żydowskiego pogranicza (na przykładzie opowiadania «Jabłka z sadu Szlicbutera» Diny Rubiny)” Agnieszki Lenart (Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego) poświęcony jest zagadnieniu tożsamości kształtowanej na rosyjsko-żydowskim pograniczu. W tekście omówiono opowiadanie Diny Rubiny „Jabłka z sadu Szlicbutera” jako opowieść autobiograficzną, która odzwierciedla rzeczywiste procesy rekonstrukcji tożsamości autora–bohatera, przedstawiciela Wielkiej Aliji, człowieka żyjącego na styku kultur. Autor dochodzi do wniosku, że nie ma stałej i niezmiennej tożsamości. Szczególnie w warunkach pogranicza kulturowego oraz w momentach granicznych (...) tożsamość ewoluuje i podlega ciągłej rekonstrukcji.
---
DOI: https://doi.org/10.11649/a.2758
---
Agnieszka Lenart's (Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego) article “On the (Re)construction of Identity in the Conditions of Russian-Jewish Borderland (Based on the Story «Apples from Shlitzbutter’s Garden» by Dina Rubina)” is devoted to the issues of identity formed in the Russian-Jewish borderland. The study discusses Dina Rubina’s short story “Iabloki iz sada Shlitsbutera” as an autobiographical tale that reflects the actual processes of reconstructing the identity of the author-hero, a representative of the Great Aliyah, a person living at the crossroads of cultures. The author concludes that there is no fixed and unchanging identity. Particularly in the conditions of a cultural borderland and in watershed moments (...), identity evolves and is subject to constant reconstruction.

Prezentację tekstów z 19 numeru kontynuujemy pracą Macieja Bandura (Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk) pt. „Pochodzenie choronimów Pomorza w świetle materiałów językowych”:

Artykuł prezentuje analizę danych językowych dotyczących pochodzenia choronimów Pomorza i ma na celu przedstawienie nowego spojrzenia na dwie sprzeczne hipotezy. Jedna z nich zakłada endonimiczność, druga zapożyczenie od (staro)polskojęzycznych sąsiadów z południa. Celem prezentowanej analizy jest włączenie do debaty, obecnie zdominowanej przez historyków i archeologów, danych językowych z kaszubszczyzny, polszczyzny i połabszczyzny, jak również zaproponowanie prawdopodobnego rozwiązania dla tego zagadnienia.
---
DOI: https://doi.org/10.11649/a.2766
---
We continue our presentation of the contents of issue 19 with Maciej Bandur's (Institute of Slavic Studies, PAS) paper about "The Origins of Pomerania’s Choronyms in the Light of Linguistic Material":

This article presents an analysis of linguistic data concerning the origins of Pomerania’s choronyms and revisits two conflicting hypotheses. One of them assumes endonymy, the other a borrowing from (Old) Polish-speaking neighbours from the south. The aim of the presented analysis is to include in the debate, so far dominated by historians and archaeologists, linguistic data from Kashubian, Polish and Polabian, as well as to propose a possible solution to this question.

W kolejnym artykule z numeru 19 wracamy do dobrze znanych czytelnikom „Adeptusa” Wilamowic. W pracy Tymoteusza Króla (Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk) pt. „»Ale to chyba nie jest wilamowskie« . Mniej znane wyznaczniki odrębności kulturowej Wilamowian” (https://doi.org/10.11649/a.2746) „(...) przedstawiono wyznaczniki wilamowskiej odrębności, które ważne są dla współczesnych Wilamowian, szczególnie dla młodzieży zaangażowanej w rewitalizację językową. Są to m.in. wilamowska polszczyzna, wielojęzyczność, pastorałka wilamowska, jajecznica po wilamowsku, wilamowskie kluski wigilijne i picie wódki z jednego kieliszka. Choć występują również w innych regionach, także w okolicznych wsiach, stanowią dla wielu Wilamowian równie ważny atrybut wilamowskości. Ważniejsze niż ich „obiektywna” niepowtarzalność jest to, że podczas przeprowadzanych przez autora badań szczególnie młodzi Wilamowianie uważali je za odpowiednie do wyrażania swojej tożsamości i związanej z nią odmienności kulturowej. Być może któreś z nich staną się w przyszłości dla Wilamowian ważniejsze niż strój lub język. Granice etniczne bowiem nie są efektem posiadania przez członków grupy etnicznej odrębnej kultury, ale ich działania w celu odróżnienia się od innych.”

---

Another paper from our 19th issue takes us back to Wilamowice, a place well-known to all regular readers of "Adeptus". In the article "»But this doesn’t look Vilamovian«: Lesser-Known Determinants of the Cultural Distinctiveness of Vilamovians" (https://doi.org/10.11649/a.2746) Tymoteusz Król (Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk) "(...) presents the determinants of Vilamovian distinctiveness that are important for contemporary Vilamovians, especially for young people involved in linguistic revitalisation. These are, among others, Vilamovian Polish, multilingualism, Vilamovian Christmas songs, Vilamovian-style scrambled eggs, Vilamovian Christmas Eve noodles and drinking from one glass. Although they are also found in other regions, including nearby villages, they are an equally important attribute of Vilamovianness for many Vilamovians. More important than their “objective” uniqueness is the fact that during the research carried out by the author, particularly young people from Wilamowice considered them appropriate for expressing their identity and the cultural distinctiveness related to it. Perhaps in the future some of them will become more important for Vilamovians than the costume or language. Ethnic boundaries are not the result of members of an ethnic community having a separate culture, but of their actions in order to distinguish themselves from others."

The 5th text in our latest issue is "Project VVV and the Issue of Revitalising Valoc’" (https://doi.org/10.11649/a.2721), written by Fabio Scetti (Université Paul-Valéry - Montpellier) and Federica Salamino (independent researcher):

This article provides an insight into the complex issue of producing the first edition of the dictionary of Valoc’ – a variety of Lombard spoken in Val Masino, lower Valtellina (northern Italy). This new lexicographic project was initiated in 2017 and is called Vocabolär del Valoc’ de la Val Mäśen – VVV (...). Our research team works on the material of an unpublished dictionary based on interviews collected in the 1960s and 1970s. Our methodological approach is both that of dialectology and sociolinguistics as we complement our study with observations and interviews among Valoc’ speakers of different ages, genders and occupations, to see how it is still used today. Moreover, our approach allowed us to observe the process of the transmission of Valoc’ from one generation to another as well as some discourses among speakers on its uses. (...)

---

Piąty z tekstów w naszym najnowszym numerze to „Projekt VVV i kwestia rewitalizacji dialektu Valoc’” (https://doi.org/10.11649/a.2721), autorstwa Fabio Scettiego (Université Paul-Valéry - Montpellier) i Federiki Salamino (badaczka niezależna):

Niniejszy artykuł przedstawia złożone zagadnienie, jakim jest opracowanie i wydanie po raz pierwszy słownika Valoc’, dialektu używanego w Val Masino, w dolnej Valtellinie (północne Włochy). Ten nowy projekt leksykograficzny rozpoczął się w 2017 roku i nosi nazwę VVV (Vocabolär del Valoc’ de la Val Mäśen) (...).Praca naszego zespołu badawczego bazuje na starszym, nieopublikowanym słowniku, opartym na wywiadach zebranych w latach 60. i 70. XX wieku. Nasze opracowanie obejmuje zarówno dialektologię, jak i socjolingwistykę, gdyż uzupełniamy nasze badanie obserwacjami i wywiadami wśród posługujących się dialektem osób w różnym wieku, różnej płci i różnych zawodów, chcemy bowiem zobaczyć, w jaki sposób Valoc’ jest nadal używany. Co więcej, nasze podejście metodologiczne pozwoliło nam zaobserwować proces przekazywania Valoc’ z pokolenia na pokolenie oraz zebrać informacje wśród jego użytkowników na temat zastosowań dialektu. (...)