Mead Ladies

Jeżeli ktoś chce się z nami spotkać jeszcze w tym tygodniu to odnosimy iż w Noc Kupały w Kamieniu będzie nasz spacer! Zapraszamy!

Kiedy cukier był towarem luksusowym... tak można by rozpocząć podróż do czasów, kiedy mało znane dziś nieszpułki były ulubioną słodką przekąską. Uprawiano je już prawdopodobnie 3 tysiące lat temu w krajach azjatyckich, skąd przywędrowały do Europy Południowej, a wraz z rozwojem Imperium Rzymskiego dotarły na północ, w tym do Polski. W czasach średniowiecza drzewa i krzewy nieszpułkowe były jednymi z najpopularniejszych w sadach. Nieszpułki, podobnie jak chociażby gruszki ulęgałki, owoce derenia czy mirabelki, muszą opaść i się utlenić, dojrzeć, żeby uzyskać miękkość, słodycz i pełnię smaku (ang. to blet). Ich owoce zbiera się znacznie później niż pozostałe wymienione, bo pod koniec jesieni, nawet do końca listopada (zmiany klimatyczne w naszej szerokości geograficznej opóźniają ten moment). A następnie się je leżakuje. Skrobia podczas dojrzewania owoców przekształcana jest w cukry, obniża się zaś zawartość kwasów i tanin. Z nieszpułek można więc robić wypełnione słodyczą galaretki, syropy albo zajadać je na surowo, jak figi czy daktyle. Mają nawet zbliżony do tych owoców smak - pełny, delikatnie czekoladowy, z nutą karmelu. Jeśli interesują was smaki dawne, sięgnijcie po nieszpułki albo idźcie dowiedzieć się, co dawniej jadano w Warszawie na wystawie "Na miejscu i na wynos. Kuchnia warszawska" w Muzeum Warszawy
Na zdjęciu widzicie fragment obrazu "Wnętrze kuchni" autorstwa Florisa Gerritsza van Schootena z 1. połowy XVII wieku - przy rybach leżą właśnie owoce nieszpułek.

Witryna z podwójnymi grzybami (dwudziestoczterokrotnie), Carsten Höller, 2021, eksponat użyczony przez Galerię Continua Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie.
Tę szklaną witrynę zobaczyłyśmy na wystawie w MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie / Museum of Contemporary Art na wystawie "Jedzenie w sztuce" (do 16.03.2025). W dużej przeszklonej witrynie widać 24 transgeniczne grzyby, powstałe z połączenia gatunków "neutralnych" i muchomora czerwonego. Artysta mówi że nie zawsze to, co dla nas dobre (np. grzyby jadalne) jest dla nas najatrakcyjniejsze np. estetycznie (tak jak wzbudzający emocje muchomor czerwony). W naszych oczach jednak dużo ciekawsze i piękniejsze są tutaj właśnie te połówki składające się z jadalnego (lub nietrującego, bo są tu i te nieużywane kulinarnie) grzyba. Mnogość kształtów, kolorów, faktur i naprawdę wspaniałe odzwierciedlenie detali, takich jak blaszki czy rurki albo elementy trzonu fascynują i zachwycają. Czuć, że artysta ma silne zaplecze przyrodnicze (Carsten Höller jest też biologiem i do 1994 r. pracował jako entomolog). W witrynie zdnajdziemy więc takich przedstawicieli grzybowego świata jak trufla, smardz, boczniak, czernidłak czy wrośniak. Przy okazji to świetny test na znajomość fungi;). Jak zawsze przypominamy, że mit o wątłych właściwościach prozdrowotnych grzybów już dawno został obalony. Są grzyby, które zawierają np. spore ilości karotenoidów lub substancji przeciwpasożytniczych (pieprznik jadalny), substancje o działaniu antybiotycznym (płomiennica zimowa), regulujące poziom cukru we krwi (boczniak, czernidłak) czy takie z antyoksydantami (pieczarki), podnoszące poziom energii i wytrzymałość (cordyceps), nie wspominając o betaglukanach modelujących nasz układ odpornościowy. Badania dowodzą, że regularne spożywanie grzybów nie tylko może pomóc obniżyć cukier czy cholesterol we krwi, ale też wzmocnić odporność, a nawet ustabilizować nastrój. A więc na grzyby! Do lasu i do galerii!