Fundacja Prodeste

„Co było dla ciebie najważniejsze w terapii?”

Terapeuta zadał to pytanie po wielu miesiącach wspólnej pracy. Spodziewał się usłyszeć o zaufaniu, empatii albo poczuciu bezpieczeństwa.

Odpowiedź go zaskoczyła.

„To, że zawsze zaczynaliśmy punktualnie i mówił pan dokładnie to, co miał na myśli. A także to, że nie denerwował się pan i nie śmiał się, gdy nie rozumiałem rzeczy pozornie oczywistych.”

Relacja terapeutyczna z osobą w spektrum autyzmu może budować się inaczej, niż podpowiadają nam popularne wyobrażenia o bliskości i zaufaniu.

Przez lata wokół autyzmu narosło wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że osoby autystyczne nie potrzebują relacji lub są nimi mniej zainteresowane. Badania pokazują jednak coś innego. Potrzeba bliskości, akceptacji i bezpiecznej więzi jest równie ważna. Różnica często dotyczy sposobu, w jaki te relacje są budowane i przeżywane.

Dla wielu osób w spektrum szczególne znaczenie ma przewidywalność, jasność komunikacji i autentyczność. To, co dla jednej osoby będzie jedynie drobnym szczegółem, dla innej może stać się fundamentem zaufania. Punktualność, dotrzymywanie ustaleń, mówienie wprost czy brak ukrytych znaczeń bywają odbierane jako najważniejsze dowody bezpieczeństwa.

Ciekawostką jest, że część osób autystycznych opisuje zaufanie nie jako emocjonalne przekonanie: „czuję, że mogę ci zaufać”, ale jako wniosek oparty na obserwacji: „wielokrotnie pokazałeś mi, że jesteś przewidywalny i spójny, więc mogę ci zaufać”.

Skuteczna terapia nie opiera się wyłącznie na technikach terapeutycznych. Kluczowa pozostaje relacja. Czasami jej fundamentem nie są wielkie rozmowy o emocjach, lecz konsekwencja, szczerość i szacunek dla potrzeb drugiej osoby.

Dla osoby w spektrum jest to często pierwsza relacja, w której nie musi udawać, zgadywać ukrytych znaczeń ani obawiać się oceny. Taka relacja może później stać się zdrowym wzorcem przy budowaniu przyjaźni, związków i innych ważnych więzi.

Jakie są Twoje doświadczenia? Czy zdarzyło Ci się, że terapeuta, który nie rozumiał spektrum autyzmu, błędnie C