Lex Ursulus

Ciekawostka na dziś: od dnia 15 lutego wydłużeniu ulega termin, po którego upływie nie można żądać wznowienia postępowania, za wyjątkiem wypadków, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Zmiana wynika z konieczności wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt SK 21/14. W miejsce pięcioletniego terminu zyskujemy na działanie lat dziesięć.

Poniżej publikujemy wpis, jaki ostatnio pojawił się na stronach GIODO. Chcielibyśmy uczulić na opisane w wiadomości praktyki. Nie dajmy się zastraszyć "specjalistom" i zawsze ostrożnie podchodźmy do korespondencji pochodzącej z takich źródeł.

"W związku z masowym rozsyłaniem przez takie podmioty, jak „Bądźmy Legalni”, czy „Legalni z Prawem” maili o grożącej odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia zbiorów danych do rejestracji, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO) przestrzega, żeby nie odpowiadać na tę korespondencję. Informuje również, że działalność tych podmiotów prowadzona jest bez wiedzy i akceptacji organu ds. ochrony danych osobowych.

Zawarte w niej informacje są bowiem nierzetelne, niezgodne z przepisami prawa, w tym z ustawą o ochronie danych osobowych, ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jak też mogą naruszać dobre imię firm, na które Stowarzyszenie powołuje się w wysyłanej korespondencji.

Już ze wstępnej analizy wynika, że podmioty te wprowadzają adresatów wiadomości w błąd, zobowiązując ich do zgłoszenia zbiorów danych do rejestracji, bez względu na to, czy taki obowiązek ich dotyczy, czy nie. Nie informują bowiem, że ustawa o ochronie danych osobowych zwalnia z tego obowiązku, określając, jakich konkretnie sytuacji to dotyczy.

Zapowiadają przy tym, że będą zgłaszały popełnienie rzekomego przestępstwa oraz że będą inicjowały procedurę kontrolną GIODO. Informacje te nie odpowiadają prawdzie, bowiem ani fakt niezgłoszenia zbioru do GIODO nie przesądza o popełnieniu przestępstwa, ani inny podmiot poza GIODO nie decyduje o przeprowadzeniu czynności kontrolnych.

Dodatkowo informujemy, że Stowarzyszenie „Bądźmy Legalni” nie istnieje, nie jest zarejestrowane w KRS, więc nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Prowadzony mailing to jedynie dezinformowanie przedsiębiorców i ich zastraszanie.

Wobec powyższego GIODO informuje, że wszelkie informacje dotyczące zgodnego z prawem stosowania ustawy o ochronie danych osobowych i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, w tym dotyczących obowiązków rejestracji zbiorów danych dostępne są na stronie internetowej Urzędu."

**Pożyczkobiorca nie może być z góry obciążany kwotami związanymi z windykacją. **

Zgodnie z wnioskiem Prezesa UOKiK, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej SOKiK)zakazał stosowania zapisu umownego, nakładającego w sposób nieprecyzyjny na konsumenta obowiązek ponoszenia kosztów windykacji.

SOKiK zajmował się zapisem w następującym brzmieniu: "Pożyczkobiorca przyjmuje do wiadomości i wyraża zgodę na prowadzenie w przedmiocie niniejszej umowy czynności upominawczych i windykacyjnych, których kosztami zostanie obciążony. W dniu zawarcia umowy koszty te wynoszą maksymalnie 60 zł, na którą to kwotę składają się: opłaty za wysłanie upomnień SMS (3x5,00 zł), wysyłanie upomnień drogą elektroniczną (3x5,00 zł), wysyłanie wezwania listem poleconym, dokonywane w 30 dniu od ostatniego dnia okresu pożyczki (30,00 zł)".

Przytoczone postanowienie zostało uznane za sprzeczne z prawem i rażąco naruszające interes konsumenta. SOKiK już wcześniej zajmował się tego rodzaju podobnymi zapisami, w których przedsiębiorca zakładał zgodę konsumenta na ponoszenie kosztów windykacji czy upomnień.

W ocenie Sądu tego rodzaju zapisy umowne są sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż nie można z góry wymagać zgody na "obciążenie się" kosztami, które nie wynikają ani ze zlecenia klienta - konsumenta, ani nie są w jego interesie. Co więcej działalność windykacyjna stanowi koszt działalności przedsiębiorcy, stąd brak jest podstaw by koszty te przenosić na konsumenta. Bardzo często ceny i taryfy planowanych działań windykacyjnych określone z góry nie przekładają się na rzeczywiście poniesiony koszt danej czynności, ani nie są precyzyjnie określone.

SOKiK uznał za niedozwolony zapis przytoczony powyżej wskazując, że zakładane koszty upomnień (dokonywanych zarówno drogą elektroniczną lub SMS-ową, jak i pocztową) są nieadekwatneh do rzeczywiście poniesionych kosztów. Ponadto z góry przyjęto maksymalną liczbę czynności, przy czym nie jest wiadomym od jakich okoliczności uzależniona jest ta ilość. Co więcej, określenie maksymalnych kosztów działań windykacyjnych na dzień zawarcia umowy zdaje się wcale nie wykluczać ich dowolnego podnoszenia w przyszłości. Konsument wyrażając tego rodzaju zgodę przyjmuje na siebie ryzyko, co zdecydowanie godzi w jego interes jako strony - i tak z gruntu słabszej - w stosunkach z podmiotami profesjonalnymi.

Zaskarżona klauzula opublikowana została w rejestrze UOKiK w dniu 4 grudnia br. pod poz. 6209, na mocy wyroku XVII AmC 26192/13 z dnia 23 września br.