Odkrywca

Jeden numer. Wiele miejsc. Jeszcze więcej pytań.

Najnowszy numer „Odkrywcy” 5/6 (314) to podróż przez historie, które nie zawsze mieszczą się w podręcznikach. Prowadzą przez zamkowe studnie, dawne tunele, wojenne tropy, lokalne legendy, zapomniane znaleziska i miejsca, w których przeszłość wciąż domaga się dopowiedzenia.

W tym wydaniu odwiedzamy m.in. Zamek Grodziec, Piechowice, Książ Wielki, Gdynię, Srebrną Górę oraz inne miejsca związane z historią, eksploracją i dziedzictwem kulturowym.

Numer zawiera 10 artykułów, wywiad oraz dodatki - dla tych, którzy szukają nie tylko gotowych odpowiedzi, ale również dobrze postawionych pytań.

„Odkrywca” 5/6 (314) jest dostępny na:
https://odkrywca.pl/odkrywca-5-6-313-maj-czerwiec-2026/

Templariusze na Dolnym Śląsku. Ruszyły badania archeologiczne w Oleśnicy Małej

Wakacje 2026 z templariuszami? Na Dolnym Śląsku właśnie zaczęła się jedna z ciekawszych archeologicznych historii tego sezonu.

Oleśnica Mała to jedna z największych i najbardziej intrygujących dawnych komandorii templariuszy na terenie Polski. Założona za czasów księcia Henryka Brodatego przez templariuszy z Süpplingenburga — jednej z najstarszych placówek zakonnych w Europie Środkowej — była ważnym centrum ich śląskich posiadłości.

A mowa przecież o jednym z najbardziej legendarnych zakonów średniowiecza. Templariusze do dziś rozpalają wyobraźnię: łączą historię krucjat, tajemniczych komandorii, zaginionych kaplic, rycerskich cmentarzy i pytań, na które archeologia wciąż próbuje znaleźć odpowiedzi.

Większość rycerzy zakonników związanych z tą komandorią miała zginąć w bitwie z Mongołami pod Legnicą w 1241 roku. Ich dobra zostały złupione, a po kasacie zakonu przejęte przez joannitów. Do dziś nie wiadomo jednak, gdzie znajdowała się najstarsza kaplica templariuszy w Oleśnicy Małej ani gdzie chowano pierwszych członków zakonu.

Odpowiedzi na te pytania mogą przynieść rozpoczęte w maju badania archeologiczne i architektoniczne. Prace prowadzone są na dziedzińcu założenia pałacowego w Oleśnicy Małej. I już pojawiły się pierwsze rezultaty: fragmenty pochówku wstępnie datowanego na okres funkcjonowania komandorii.

Projekt badawczy w Oleśnicy Małej prowadzi Fundacja Veroli. Badaniami archeologicznymi kieruje dr Przemysław Kołosowski, a badaniami architektonicznymi dr Maciej Małachowicz. Partnerem projektu jest Instytut Badań Historycznych i Krajoznawczych, wydawca magazynów „Odkrywca” i „Archeologia Żywa”.

Wygląda na to, że tegoroczne wakacje z templariuszami zaczynają się właśnie na Dolnym Śląsku.

POLEMIKA: "Czy Polska jest gotowa na liberalizację poszukiwań z wykrywaczami metali?

Na łamach „Odkrywcy” Andrzej Daczkowski, redaktor naczelny „Odkrywcy”, odpowiada na głośny tekst dr. Radosława Biela, redaktora naczelnego „Archeologii Żywej” pod tytułem: "Czy Polska jest gotowa na liberalizację poszukiwań z wykrywaczami metali?

To wykracza poza spór „archeolodzy kontra poszukiwacze/pasjonaci historii”. To głos dwóch redaktorów naczelnych, którzy nie chowają się za barykadami obu środowisk, tylko zabierają głos we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Obaj zaznaczają, że ich opinie nie stanowią oficjalnego stanowiska całej redakcji, w których pracują.

Zapraszamy do kulturalnej dyskusji. Nie stosujemy odpowiedzialności zbiorowej — ani wobec archeologów, ani wobec poszukiwaczy. Krytykujemy argumenty, nie całe środowiska. Komentarze obraźliwe, personalne będą usuwane.

Link do artykułu polemicznego w komentarzu.