Jingjit Brothers

ตั้งชื่อให้เหมือนมังงะยุค 90 5555

ค้างไว้ว่าจะเขียนเรื่องเพลงบลูส์ตั้งนาน ตั้งแต่ตอนเขียนดนตรีทวีปอเมริกา 6 ตอนนู่น ตอนนี้ก็คิดว่าได้เวลาละ

หลายๆคนคงรู้จักดนตรีแนวบลูส์อยู่บ้าง แต่อาจไม่เคยรู้ที่มาของมัน วันนี้เลยจะเล่าให้ฟังแบบกระชับแต่น่าจะเห็นภาพทั้งหมด

----------------------------

Blues หรือ บลูส์ คือแนวดนตรีชนิดหนึ่งของอเมริกา ...ไม่ใช่ Blue อันนั้นแปลว่า สีน้ำเงิน หรือ ซึมเศร้า ใช้กันให้ถูกๆเนาะ

ดนตรีบลูส์เชื่อมโยงกับดนตรีอเมริกันเกือบทั้งหมด เพราะนับเป็นต้นกำเนิดดนตรีอเมริกัน ไม่ว่าจะเป็น แจ๊ส อาร์แอนด์บี และ ร็อคแอนด์โรล ซึ่งเหมือนมันมะพร้าวนั่นแหละ จะอยู่ในกะทิ ในแกง ในขนม โรยหน้าขนม น้ำมัน .....จะในรูปแบบไหนยังไงก็คือมะพร้าว (เกี่ยวมั้ยวะ 555)

ถ้าใครได้อ่านดนตรีทวีปอเมริกาตอนที่ 1 (pin post ไว้ต้นเพจเรย) จะเขียนเกี่ยวกับบลูส์ไว้ประมาณนึง ซึ่งบลูส์กำเนิดมาจากดนตรีศาสนาของทาสผิวสีจากแอฟริกา ตรงใต้สุดของประเทศ แถวๆที่ราบแม่น้ำมิสซิสซิปปี้ช่วงปลาย 1800s

ทาสเหล่านี้ เมื่อมีเวลาว่าง มักจะประกอบพิธีกรรมทางศาสนาด้วยเพลง spiritual หรือทำงานไปร้องเพลงไปด้วยเพลงแบบ work song

ซึ่งการร้อง เล่นดนตรีในยุคแรกๆ ไม่ได้มีทฤษฎีแบบชาวผิวขาว ไม่มีการเขียนโน้ต เลยต้องจำให้เป็น เล่นด้วยใจ ไถอิมโพรไวส์ ไปด้วยหู ถูลู่ถูกัง ฟังตามมีตามเกิด เพลิดเพลินกันเป็นหมู่ คนดูมีเฮ

ซึ่งนักดนตรีบลูส์จะทำงานไร่ตอนกลางวัน พอกลางคืนก็ออกไปเล่นดนตรีในบาร์ที่เรียกว่า Juke joint เป็นชุมชนของเค้า

บลูส์แบบดั้งเดิมจะเรียกว่า Delta blues คือร้องคนเดียว มีเป่าฮาร์โมนิก้า แล้วใช้แท่งหรือขวดรูดสายกีตาร์ให้เสียงมันเท่ห์ๆดิบๆ เพลงมันจะฟังคล้ายๆเพลงคาวบอยอ่ะ

เนื้อเพลงก็จะร้องถึงความยากลำบากของการทำงานของทาส โอดโอย คร่ำครวญ ความทรมานต่างๆ
ลองฟังตัวอย่าง
https://www.youtube.com/watch?v=oW0CilI_ikc

ต่อมา ทาสเหล่านี้ได้โยกย้ายถิ่นไปทั่วประเทศ หนีจากการเหยียดผิวหนักๆทางใต้ เริ่มมีนักดนตรีบลูส์ชื่อดังเกิดขึ้นมากมาย เช่น BB.King, John Lee Ho**er

หลายคนไปที่ชิคาโก ทำให้เกิด Chicago blues (ไม่ใช่ทีมบาสนะจ๊ะ) อีกพวกนึง ที่จะเน้นเครื่องดนตรีไฟฟ้ามากขึ้น
ลองฟังตัวอย่างเทียบกับลิ้งค์ข้างบน เพลงเดียวกันเป๊ะ แต่ vibes ต่างกันเลย

https://www.youtube.com/watch?v=ypZMuI_gz0I

ซึ่งสไตล์ชิคาโกนี่แหละ มีอิทธิพลอย่างมากต่อการกำเนิดเพลงร็อคแอนด์โรลในภายหลัง

----------------------------
บลูส์มีโครงสร้างหลักๆ 3 ส่วน คือ blues scale, 12 bars blues form และ lyrical structure

เอาเป็นว่า ข้างล่างมี 12 ห้อง และ ใช้เลขโรมันแทนตำแหน่งคอร์ดละกันนะ
หลักๆแค่​ 3​ คอร์ด​ คือ​ I, IV, V

I------I------I------I
IV----IV----I------I
V-----IV----I------I

ถ้าไม่งงจะดีมาก ถ้างงลองหาคลิปในยูทูบเอาละกันมีเยอะแยะ

จะเล่น/ร้อง ทำนองก่อน ตามด้วยการอิมโพรไวซ์แบบแจ๊ส แต่จะเน้นไปที่ blues scale ซะมาก ฮาร์โมนี่ไม่ซับซ้อนแบบแจ๊ส (เพราะเกิดมาก่อนนี่เนาะ)

ดนตรีบลูส์มีแกนหลักคือ Call & response คือการโต้ตอบแบบดนตรีผิวสี (หาอ่านได้ในดนตรีทวีปอเมริกาตอนที่ 3)
เนื้อร้องบลูส์จึงมักจะซ้ำๆกันระหว่างท่อน เรียกว่า AAB lyrical structure

สมมตินี่คือเนื้อร้องเพลงบลูส์
Call - A "ฉันหิวข้าว ฉันทำงานหนัก"
Call - A ซ้ำ "ฉันหิวข้าว ฉันทำงานหนัก"
Response - B "หิวก็ไปกินสิวะ กรูจะมาบ่นทำแมวอะไร"

ซึ่งไอ้เนื้อร้องตรงท่อน B เหมือนเป็นการตอบรับมักจะไปตรงคอร์ด V IV I I ข้างบนน่ะแหละ เหมือนจบท่อนเพื่อขึ้นรอบใหม่

***12 bars structure + blues scale ตรงนี้แหละ ที่เชื่อมโยงไปดนตรีแนวอื่นๆ ในยุคแรกๆของแจ๊ส อาร์แอนด์บี โซล ร็อคแอนด์โรล ต่างใช้ 12 bars อันนี้ทั้งนั้น และใช้เรื่อยมาจนปัจจุบัน

Miles Davis – All blues
https://www.youtube.com/watch?v=-488UORrfJ0

Ray Charles - What'd I say
https://www.youtube.com/watch?v=EPLZL4s_jtI

Chuck Berry – Johnny B. Goode
https://www.youtube.com/watch?v=aKCt8ssC7cs

Elvis Presley – Hound dog
https://www.youtube.com/watch?v=lzQ8GDBA8Is

The Beatles – Can’t buy me love
https://www.youtube.com/watch?v=srwxJUXPHvE

ACDC – Highway to hell
https://www.youtube.com/watch?v=SgLy-6yj1Ws

ไหนจะมีชาวยุโรปอพยพนำบลูส์ไปประยุกต์เข้ากับเพลงโฟล์ค ....ทำให้เกิดเพลง Country อีก

Johnny Cash – Folsom Prison Blues
https://www.youtube.com/watch?v=AeZRYhLDLeU

-------------------------
รู้จักบลูส์กันมากขึ้นละ ถ้าอยากฟังบลูส์สดๆ ในไทยมีร้านแนะนำคือ Adhere 13th blues bar เลยจ้า เหลือร้านเดียวละมั้งที่เล่นดนตรีบลูส์

หรือใครมีร้านอื่นแนะนำบอกแอดได้นะ จะได้อัพเดทไว้ด้วย

ติดตามงานเขียนของแอดได้อีกเพจ
Sumran vintage เกี่ยวกับกระเป๋าหนัง และ ขายกระเป๋ามือสองครับ 😁

We will perform live acoustic session at Common Saladeang this afternoon from 1 pm - 4pm.