STKS - Science and Technology Knowledge Services

Open Books Hong Kong Open Books Hong Kong (OBHK) แพลตฟอร์มหนังสือวิชาการแบบเปิด (Open Access: OA) แห่งแรกของฮ่องกง ที่มุ่งส่งเสริมการเข้าถึงองค์ความรู้ทางวิชาการอย่างเสรีในระดับสากล โดยเฉพาะงานวิชาการภาษาจีนซึ่งยังมีทรัพยากรแบบ Open Access ค่อนข้างจำกัด แพลตฟอร์มนี้เปิดให้ผู้อ่านทั่วโลกสามารถเข้าถึงหนังสือวิชาการออนไลน์ได้ฟรี ครอบคลุมสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ พร้อมสนับสนุนแนวคิด “bibliodiversity” หรือความหลากหลายทางภาษาและองค์ความรู้ในแวดวงวิชาการ https://www.thailibrary.in.th/2026/05/19/open-books-hong-kong/

📚 “Author Profile” ในฐานข้อมูลสากลอย่าง Scopus และ Web of Science ไม่ใช่เพียงหน้ารวมผลงานวิจัย แต่คือ “ตัวตนดิจิทัล” ของนักวิจัยบนเวทีวิชาการระดับโลก 🌍✨

🧑‍🏫 ข้อมูลในโปรไฟล์ เช่น ชื่อผู้แต่ง สังกัด อีเมล และผลงานวิจัย จะถูกระบบสร้างและเชื่อมโยงอัตโนมัติ ซึ่งหากข้อมูลไม่สอดคล้องกัน เช่น การสะกดชื่อแตกต่างกัน การเปลี่ยนนามสกุล หรือการใช้ชื่อย่อไม่เหมือนเดิม อาจทำให้เกิดหลายโปรไฟล์สำหรับนักวิจัยคนเดียวกันได้ ⚠️📄

📊 ผลกระทบที่ตามมา ได้แก่
🔹 จำนวนผลงานและ Citation ไม่ครบถ้วน
🔹 ค่า h-index ต่ำกว่าความเป็นจริง
🔹 การค้นหาผลงานวิจัยทำได้ยากขึ้น
🔹 ส่งผลต่อการประเมินผลงานและการจัดอันดับของสถาบัน 🏛️

✅ ดังนั้น การตรวจสอบ แก้ไข และรวม Author Profile ให้ถูกต้อง จึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับอาจารย์ นักวิจัย และหน่วยงาน เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือและการมองเห็นผลงานในระดับนานาชาติ 🌐🚀

📖 อ่านเพิ่มเติม
🔗 ทำไมต้องจัดการโปรไฟล์ผู้แต่งใน Scopus และ Web of Science
https://www.thailibrary.in.th/2026/01/17/scopus-wos-author-profile/

📌 บทความที่เกี่ยวข้อง
🛠️ การปรับปรุงข้อมูลผู้แต่งใน Scopus (Updating Author Details) https://www.thailibrary.in.th/2026/01/21/scopus-updating-author-details/

📂 การเพิ่มหรือลบผลงานในโปรไฟล์ผู้แต่ง Scopus (Adding or Removing Documents) https://www.thailibrary.in.th/2026/01/22/adding-removing-documents-in-scopus/

🔄 การส่งคำขอรวมโปรไฟล์ผู้แต่งใน Scopus (Requesting to Merge Authors) https://www.thailibrary.in.th/2026/01/22/requesting-to-merge-authors-in-scopus/

🚀 6 ตัวชี้วัดจาก Scopus (Metrics) ที่นักวิจัยใหม่ต้องรู้ เพื่อเลือกวารสารอย่างมืออาชีพและประเมินผลงานวิจัยอย่างแม่นยำ

❤️ การเข้าใจ Metrics อย่างถูกต้องจะช่วยให้นักวิจัยสามารถ: เลือกวารสารที่เหมาะสมกับคุณภาพงาน วางแผนเส้นทางการตีพิมพ์อย่างมีประสิทธิภาพ ประเมินความน่าเชื่อถือของวารสาร และสื่อสารคุณค่าของผลงานวิจัยในระดับนานาชาติได้อย่างแม่นยำ

1. CiteScore: มาตรวัดความนิยมในการอ้างอิง
📌 “วารสารนี้ได้รับการอ้างอิงมากแค่ไหน?”
นิยาม: ค่าเฉลี่ยจำนวนครั้งที่บทความในวารสารถูกอ้างอิงในช่วง 4 ปีล่าสุด
วิธีคำนวณ: จำนวนการอ้างอิงทั้งหมด ÷ จำนวนบทความตีพิมพ์ทั้งหมดในช่วง 4 ปีเดียวกัน
การใช้: เปรียบเทียบวารสารในสาขาเดียวกัน ใช้ประเมินแนวโน้มความนิยมของวารสาร
การตีความ: ยิ่งค่าสูง ยิ่งสะท้อนการอ้างอิงที่สูง เช่น CiteScore 12.5 หมายถึงในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา บทความในวารสารนี้ถูกอ้างอิงเฉลี่ย 12.5 ครั้งต่อบทความ
ข้อควรระวัง: สะท้อน “ปริมาณการอ้างอิง” มากกว่าคุณภาพของผู้ที่อ้างอิง

2. SJR (SCImago Journal Rank): มาตรวัดชื่อเสียงและอิทธิพล
📌 “คุณภาพของผู้ที่อ้างอิง สำคัญกว่าจำนวนการอ้างอิง”
นิยาม: ตัวชี้วัดที่ให้น้ำหนักการอ้างอิงตาม "ความทรงอิทธิพล (Prestige)"** ของวารสารที่มาอ้างอิง
จุดเด่น: หากบทความถูกอ้างอิงโดยวารสารชั้นนำระดับโลก จะได้รับค่าน้ำหนักสูงกว่าการอ้างอิงจากวารสารทั่วไป
การใช้: ประเมินชื่อเสียง และเลือกวารสารคุณภาพสูง
การตีความ: ค่า SJR สูง = วารสารมีอิทธิพลสูงในวงการวิชาการ
ข้อควรระวัง: ควรเปรียบเทียบในสาขาเดียวกัน

3. SNIP (Source Normalized Impact per Paper): มาตรวัดข้ามศาสตร์
📌 “ลดความเหลื่อมล้ำของธรรมชาติการอ้างอิงในแต่ละสาขา”
นิยาม: ตัวชี้วัดที่ปรับค่าผลกระทบการอ้างอิงให้เหมาะสมตามธรรมชาติของแต่ละสาขา (Normalize)
จุดเด่น: ช่วยแก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำ เช่น สาขาแพทย์ที่คนอ้างอิงเยอะโดยธรรมชาติ กับสาขามนุษยศาสตร์ที่คนอ้างอิงน้อยกว่า
การใช้: เปรียบเทียบวารสารต่างสาขาวิชา เช่น การเทียบคุณภาพวารสารวิศวกรรมศาสตร์กับวารสารสังคมศาสตร์
ข้อควรระวัง: อาจคลาดเคลื่อนในสาขาที่มีจำนวนวารสาร/บทความน้อย

4. h-index: มาตรวัดความสม่ำเสมอและประสิทธิภาพ
📌 “ทั้งผลิตงานได้ต่อเนื่อง และมีผลกระทบจริง”
นิยาม: ค่าที่แสดงว่าวารสาร (Journal h-index) /นักวิจัย (Author h-index) คนนั้น มีบทความจำนวน h เรื่อง ที่ถูกอ้างอิงอย่างน้อย h ครั้ง เช่น h-index = 20 หมายถึงมีอย่างน้อย 20 บทความ ที่ถูกอ้างอิงไม่ต่ำกว่า 20 ครั้ง
การใช้: ประเมินภาพรวมความสำเร็จสะสมในระยะยาว โดยวัดจากความสม่ำเสมอของผลงาน
การตีความ: ค่า h-index สูง สะท้อนทั้ง Productivity และ Impact
ข้อควรระวัง: ไม่เหมาะเทียบข้ามสาขา และนักวิจัยรุ่นใหม่ักับนักวิจัยอาวุโส เพราะเวลาสะสมงานต่างกัน

5. Citation Count: ยอดการอ้างอิงสะสม
📌 “งานวิจัยนี้ถูกพูดถึงมากแค่ไหน?”
นิยาม: จำนวนครั้งทั้งหมดที่บทความ/นักวิจัยถูกอ้างอิงในงานวิชาการอื่น
การใช้: สะท้อนความสนใจต่อผลงานวิจัย
การตีความ: Citation สูง = งานได้รับความสนใจสูง
ข้อควรระวัง:
Time Bias: บทความตีพิมพ์ก่อนมักมียอดอ้างอิงสูงกว่า
Field Bias: สาขายอดนิยมมียอดอ้างอิงสูงกว่า
Attention vs Quality: การอ้างอิงสูงไม่ได้การันตีคุณภาพเสมอไป

6. Quartile: มาตรวัดระดับวารสารในสาขา
📌 “ระดับการแข่งขันและคุณภาพของวารสารในสาขานั้น”
ความหมาย: การจัดอันดับวารสารในสาขาเดียวกัน โดยอิงจากค่า SJR/CiteScore และข้อมูลผลกระทบทางวิชาการ
การใช้: ประเมินระดับวารสาร และเลือกวารสารตีพิมพ์
การตีความ: Q1 = วารสารชั้นนำของสาขา, Q2-Q4 = วารสารที่มีผลกระทบทางวิชาการต่ำลงตามลำดับ
ข้อควรระวัง: วารสารเดียวกันอาจอยู่หลาย Quartile หากอยู่หลายสาขา

❤️ การพิจารณาเพียงตัวเลขเดียวอาจทำให้เห็นภาพไม่ครบถ้วน นักวิจัยจึงควรใช้หลายตัวชี้วัดประกอบกัน เพื่อความแม่นยำในการประเมินคุณค่าของงานวิจัยหรือวารสารอย่างแม่นยำ

✨ อ่านบทความเพิ่มเติม
ดัชนีชี้วัด (Metrics) ด้านการวิจัย https://www.thailibrary.in.th/2025/07/01/research-metrices-scival/
6 ปัจจัยที่ส่งผลต่อค่าของหน่วยวัดคุณภาพผลงานวิจัยและวิชาการ (metric) https://www.thailibrary.in.th/2023/03/22/6-factors-on-metrics/
10 คำถามกับ CiteScore ตอนที่ 1 https://www.thailibrary.in.th/2025/06/05/citescore-2/
10 คำถามกับ CiteScore ตอนที่ 2 https://www.thailibrary.in.th/2025/06/05/citescore-ep2/
เหมือนหรือต่าง ระหว่าง Journal Impact Factor และ CiteScore https://www.thailibrary.in.th/2023/11/17/journal-impact-factor-citescore/
ทำความรู้จัก h-index https://www.thailibrary.in.th/2021/08/26/h-index-2/
ข้อดีและข้อจำกัดของ h-index https://www.thailibrary.in.th/2019/10/24/h-index-pros-cons/
h-index วารสาร https://www.thailibrary.in.th/2019/10/16/h-index-journal/
Journal Quartile https://www.thailibrary.in.th/2023/11/21/journal-quartile/
การหา Quartile ของวารสารทั้งหมดในฐานข้อมูล Scopus https://www.thailibrary.in.th/2020/08/30/journal-quartiles-scopus/
วารสารชื่อเดียวกัน แต่ควอร์ไทล์ (Quartile) ใน Scopus และ Scimago ไม่ตรงกัน เกิดจากอะไร? https://www.thailibrary.in.th/2025/12/26/joural-quartile-scopus-scimago/

🤔 “อยากใช้ผลงานนี้…ใช้ได้ไหม?”
🔍 เช็กให้ชัวร์ก่อนใช้ เพื่อความปลอดภัยและไม่เสี่ยงละเมิดลิขสิทธิ์ ทั้ง Creative Commons, Fair Use และการขออนุญาตโดยตรง

1️⃣ เช็กสัญญาอนุญาต Creative Commons (CC)
หากเจ้าของผลงานติดสัญลักษณ์ CC ไว้ สามารถใช้งานได้ทันที แต่ตามเงื่อนไขที่กำหนดเท่านั้น เช่น การให้เครดิต ห้ามใช้เชิงพาณิชย์ หรือห้ามดัดแปลง (แล้วแต่เงื่อนไข CC ที่ปรากฎ)

2️⃣ พิจารณาการใช้งานที่เป็นธรรม (Fair Use)
การใช้โดยไม่ขออนุญาตสามารถทำได้ในบางกรณี เช่น เพื่อการศึกษา หรือการวิจัย แต่ต้องครบองค์ประกอบสำคัญ ดังนี้
✔️ ต้องไม่แสวงหากำไร ✔️ ต้องอ้างอิงที่มาชัดเจน ✔️ ต้องไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์และไม่กระทบต่อสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์

3️⃣ ขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์โดยตรง
หากงานนั้นไม่มีสัญลักษณ์ CC และไม่เข้าข่าย Fair Use ให้ติดต่อเจ้าของผลงานเพื่อขออนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
✔️ ตกลงขอบเขตการใช้งานให้ชัดเจน (ใช้ที่ไหน, นานเท่าไหร่, มีค่าตอบแทนไหม) และ ✔️ เก็บหลักฐานการอนุญาตไว้เพื่อยืนยันในอนาคต

👉 หากเข้าเงื่อนไข “ใช่” ในข้อใดข้อหนึ่ง สามารถใช้งานได้ตามเงื่อนไขนั้น
❌ แต่หาก “ไม่แน่ใจ” หรือ “ไม่เข้าเงื่อนไขเลย” ควรหยุดใช้งานทันทีเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางกฎหมาย

📑 อ่านบทความเพิ่มเติม
สรุปประเด็นกฎหมายลิขสิทธิ์ https://www.thailibrary.in.th/2013/10/03/copyright-act/
เกณฑ์พิจารณาการใช้งานลิขสิทธิ์ที่เป็นธรรม (Fair Use) ในการเรียนการสอน https://www.thailibrary.in.th/2021/05/03/fair-use/
คู่มือการใช้งานลิขสิทธิ์ที่เป็นธรรมสำหรับบรรณารักษ์และห้องสมุด https://www.thailibrary.in.th/2020/09/10/fairuse-librarian/
สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ : Creative Commons https://www.thailibrary.in.th/2013/09/05/creative-commons/

🔍 เช็กให้ชัวร์ก่อนส่งตีพิมพ์! ... วารสารที่เคยอยู่ใน Scopus อาจ "ถูกถอดออก" / "ยกเลิก" การทำดัชนี ได้
📌เช็กสถานะวารสารที่ต้องการส่งบทความตีพิมพ์ว่า ยัง Active หรือ Discontinued เพื่อลดความเสี่ยงการส่งบทความไปยังวารสารที่ไม่มีคุณภาพหรือถูกถอดถอนแล้ว
✅ ลดความเสี่ยงเสียเวลาและค่าใช้จ่าย
✅ เพิ่มโอกาสให้ผลงานได้รับการยอมรับในระดับสากล
✅ เสริมความน่าเชื่อถือให้ผลงานวิจัยและโปรไฟล์นักวิจัย
👉 อ่านเพิ่มเติมที่ https://www.thailibrary.in.th/2023/05/10/scopus-indexing/