Bios
Ph. D. (Biodiversity and Ethnobiology), M. Sc (Biology:Reproductive physiology&Ethology), B. Sc (Zoology) CMU
22/01/2020
“ไวรัสอู่ฮั่น...ชีวะนาโนมฤตยู สู่วิวัฒน์ขั้นสุด”
สมัยก่อนคนเป็นไข้หวัดใหญ่ถือว่าเป็นเรื่องธรรมดามากๆ พักผ่อน ดูแลตัวเอง เป็นได้ก็หายได้ แต่เมื่อเวลาผ่านไปใครจะไปรู้ว่าเชื้อ “ไวรัสไข้หวัดใหญ่...มันสามารถทำให้เสียชีวิตได้เลย” ตอบได้ง่ายๆว่า เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่มันเกิดวิวัฒน์หลายต่อหลายครั้งเพื่อเอาชนะยาต้านและภูมิคุ้มกันของคน นั่นแสดงว่าการก่อให้เกิดโรคของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่แต่ละครั้งในแต่ละสายพันธุ์นั้น มีนัยคือเชื้อไวรัสได้แสดงขีดความสารถอย่างไม่จำกัดในการพัฒนาการและ/หรือการผ่าเหล่า เพื่อให้เกิดการอยู่รอดในโฮสต์และเกิดสายพันธุ์ใหม่ๆเพื่อเอาชนะคนนั่นเอง!!!!
เชื้อไข้หวัดอู่ฮั่น จัดเป็นเชื้อไวรัสกลุ่ม Coronavirus ใน Coronaviridae family หรือไวรัสวงศ์นี้รู้จักกันดีในนามมฤตยูร้ายที่ก่อให้เกิดโรค MERS (Middle East Respiratory Syndrome) SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) และ Avian Flu หรืออีกหลายโรค ทำให้เกิดภาวะการติดเชื้ออย่างรุนแรงฉับพลันหรือเรื้อรังของระบบทางเดินหายใจจนถึงสภาวะปอดบวมแล้วเสียชีวิต
โดยเชื้อไวรัสก่อให้เกิดโรคดังกล่าว สามารถแพร่กระจายจากสิ่งมีชีวิตสู่สิ่งมีชีวิตได้หลายรูปแบบ อธิบายพอสังเขปได้ 4 เส้นทางคือ
1. การสัมผัสสิ่งมีชีวิตที่มีเชื้อโรค (Contact transmission) จากเนื้อเยื่อ น้ำเลือด น้ำลาย น้ำเหลือง น้ำกามและของเหลวต่างๆ
1.1 สัมผัสทางตรง (Direct contact)
1.2 สัมผัสทางอ้อม (Indirect contact)
2. กระแพร่กระจายไปในอากาศด้วยฝอยละอองขนาดใหญ่มากกว่า 5 ไมครอน (Droplet transmission)
3. การแพร่กระจายไปในอากาศด้วยละอองขนาดเล็กกว่า 5 ไมครอน (Airborne transmission)
4. การนำเชื้อโรคไปโดยใช้สิ่งมีชีวิตอื่นเป็นพาหะ (Vectors)
ไวรัสเป็นสิ่งมีชีวิตที่เป็นอนุภาค (Particle of life) ไม่ใช่เซลล์จะสามารถมีชีวิตและเพิ่มจำนวนได้ต้องเข้าไปอยู่ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตอื่นเท่านั้น (Obligatory Intracellular Parasite) โดยไวรัสจะจู่โจมเข้าไปอยู่ในเซลล์โฮสต์ได้ ด้วยหลายวิธี เมื่อเข้าไปได้แล้วมันจะใช้เวลาในการปรับตัว พัฒนาการสายพันธุ์ สืบพันธุ์เพิ่มจำนวนในสิ่งมีชีวิตนั้นในรูปแบบของการเกิดโรค สามารถอธิบายวิวัฒนาการของเชื้อไวรัสในโฮสต์เซลล์แบบง่ายๆ ได้เป็น 3 ขั้นตอนคือ
ระดับที่ 1 : เชื้ออุบัติการณ์ในสัตว์ มีการปรับตัวและพัฒนาสายพันธุ์ให้ดีแล้วก่อให้เกิดโรคในสัตว์ สามารถส่งผ่านการติดต่อจากสัตว์สู่สัตว์ได้
ระดับที่ 2 : เชื้ออุบัติการณ์ในสัตว์จนพัฒนาสายพันธุ์ให้แข็งแกร่งแล้วส่งผ่านการติดต่อจากสัตว์สู่คนสามารถทำให้เกิดโรคได้ทั้งในสัตว์และคนอย่างรุนแรง
ระดับที่ 3 : เชื้ออุบัติการณ์ในคน ปรับตัวและพัฒนาสายพันธุ์ให้ดียิ่งในคน แล้วก่อให้เกิดโรคในคนและส่งผ่านการติดต่อจากคนสู่คน
***ขั้นนี้แหละที่จัดเป็นที่สุดแห่งวิวัฒนาการของเชื้อโรคที่สามารถติดต่อและทำลายล้างมนุษยชาติที่เป็นตัวท็อปสุดของห่วงโซ่และสายใยอาหารได้
เชื้อไข้หวัดอู่ฮั่น (Coronavirus) ที่เป็นข่าวดังตอนนี้
ได้มีการพัฒนาการสายพันธุ์เพื่อความอยู่รอด เจริญเติบโต สืบพันธุ์แล้วเกิดโรคได้ในคนและถ่ายทอดจากคนสู่คน ด้วยเหตุนี้แหละที่นักไวรัสวิทยาและบุคคลวิทยาศาสตร์การแพทย์มีความวิตกกังวล (สังเกตจากข่าว จะเห็นได้ว่าบุคคลากรทางด้านการแพทย์จะต้องป้องกันตัวเองจากคนไข้ในระดับความปลอดภัยขั้นสูง ต้องกักและแยกตัวผู้ป่วยดูแล วินิจฉัยอย่างใกล้ชิด) ด้วยเกรงว่าการระบาดวิทยาของโรค การแสดงออกของโรคที่รุนแรงจะนำความสูญเสียมาสู่คนอย่างรวดเร็วในวงกว้าง จึงมีมาตรการสืบเสาะหา ติดตามและควบคุมโรคให้ได้
เราบุคคลธรรมดาควรศึกษาข้อมูลไว้บ้าง รับข่าวสาร ตระหนัก เฝ้าระวังภัยและแจ้งเตือนความผิดปกติแต่ก็อย่าได้ตื่นตระหนกจนเกินเหตุ การช่วยกันทุกภาคส่วนจะช่วยให้การควบคุมทางด้านระบาดวิทยามีประสิทธิภาพดีมากขึ้น โดยส่วนตัวเชื่อว่าบุคลากรทางด้านการแพทย์ของบ้านเราเป็นผู้มีความรู้ความสามารถสูงจะต้องสกัดกั้นและจัดการปัญหานี้ได้อย่างแน่นอน ^___*
เข้าไปอ่านเพิ่มเติมในลิงก์
Wuhan coronavirus
Novel coronavirus
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1306801/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/25791336/
https://virologyj.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12985-015-0432-z
คลิกที่นี่เพื่อเป็นสมาชิก?
ประเภท
เบอร์โทรศัพท์
เว็บไซต์
ที่อยู่
Chiang Mai