CRS Knowledge Box

🎉 วิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ขอแสดงความยินดีแก่

Dr. Francesco Bianchini

ในโอกาสที่ผลงานวิจัยเรื่อง

"Healing in Premodern Textual Sources (Kakavin, Tutur, Stuti/Mantra) from Java and Bali: Between Local and Translocal"

ซึ่งจัดทำร่วมกับ Andrea Acri และ Jiří Jákl

ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการนานาชาติ History of Science in South Asia (HSSA) ซึ่งได้รับการจัดทำดัชนีใน Directory of Open Access Journals (DOAJ)

ขอแสดงความยินดีในความสำเร็จอันน่าภาคภูมิใจ และขออวยพรให้ท่านประสบความสำเร็จในงานวิจัยและการสร้างสรรค์องค์ความรู้ทางวิชาการในระดับนานาชาติอย่างต่อเนื่อง

College of Religious Studies, Mahidol University

----------------------
🎉 The College of Religious Studies, Mahidol University extends its warmest congratulations to

Dr. Francesco Bianchini

on the successful publication of the research article,

"Healing in Premodern Textual Sources (Kakavin, Tutur, Stuti/Mantra) from Java and Bali: Between Local and Translocal,"

co-authored with Andrea Acri and Jiří Jákl,

published in the international peer-reviewed journal History of Science in South Asia (HSSA), indexed in the Directory of Open Access Journals (DOAJ).

We sincerely congratulate Dr. Bianchini on this outstanding academic achievement and wish him continued success in advancing impactful research and contributing to the global scholarly community.

College of Religious Studies, Mahidol University

คุณภาพชีวิตในพุทธศาสนา
รวมรวมและเรียบเรียนโดย ผศ.ดร.สมบูรณ์ วัฒนะ

ในพุทธศาสนา หากถามว่า คุณภาพชีวิต คืออะไร ในทัศนะของผู้เขียน ความสุขอาจถือได้ว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญของคุณภาพชีวิต เพราะความสุขเป็นยอดปรารถนาของทุกคน ดังนั้นชีวิตที่มีความสุข (ชีวิตที่มีคุณภาพ) จึงเป็นเป้าหมายของการดำเนินชีวิต
ในพุทธศาสนา ความสุข สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ ความสุขทางกาย (กายิกสุข) และความสุขทางใจ (เจตสิกสุข) ดังที่กล่าวไว้ในหนังสือพจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (2564) ความว่า “สุข 2 (ความสุข - Sukha: pleasure; happiness) 1) กายิกสุข (สุขทางกาย - Kāyika-sukha: bodily happiness) และ 2) เจตสิกสุข (สุขทางใจ - Cetasika-sukha: mental happiness)”
ความสุขทางกาย หมายถึง ความสบายกายที่เกิดจากการมีสุขภาพกายที่ดี ไม่เป็นโรค ไม่เจ็บป่วย สุขจากการเสพอารมณ์ทางประสาทสัมผัส ส่วนความสุขทางใจ นั้น หมายถึง ภาวะที่ใจมีความสงบ ปลอดโปร่ง ไม่เครียด ไม่ถูกครอบงำด้วยอำนาจของความโลภ ความโกรธ ความหลง
ระหว่างความสุข 2 ประเภทนี้ พุทธศาสนาให้ความสำคัญต่อความสุขทางใจมากกว่าความสุขทางกาย พุทธศาสนามองว่าความสุขทางกาย คือ กายิกสุข นั้นมักเกี่ยวข้องกับวัตถุภายนอก คือสามิสสุข เป็นความสุขที่อาศัยกามคุณ (สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต), 2564) ต้องพึ่งพาอาศัยวัตถุภายนอก มีความสุขที่พร้อมจะให้ความทุกข์ทางกายและทางใจตามมาหากต้องพลัดพรากจากวัตถุที่ให้ความสุขนั้น ส่วนความสุขทางใจ คือเจตสิกสุขนั้น สามารถพัฒนาไปสู่ความสุขที่ไม่ขึ้นกับวัตถุภายนอก คือนิรามิสสุขได้ ซึ่งเป็นความสุขไม่อิงอามิส คือ อิงเนกขัมมะ หรือสุขที่เป็นอิสระ ไม่ขึ้นต่อวัตถุ (สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต), 2564) เป็นความสุข ที่เกิดจากความสงบของจิตใจที่ไม่ถูกความโลภ ความโกรธ ความหลงครอบงำจิตใจ พระพุทธองค์มุ่งหวังที่จะสอนให้เหล่าสาวกพบนิรามิสสุข และเหล่าสาวกจำนวนมากที่ปฏิบัติตามพระธรรมคำสอนอย่างจริงจังก็พบกับนิรามิสสุข ดังเช่น พระอรหันตสาวกทั้งหลาย ที่ดำเนินชีวิตเรียบง่าย ไม่สะสมทรัพย์สินเงินทอง อาศัยอาหารบิณฑบาตที่ชาวบ้านถวายตามมีตามได้ แต่ท่านเหล่านั้นก็มีความสุข สะท้อนให้เห็นว่า ในโลกนี้ยังมีความสุขที่ไม่พึ่งพาการเสพวัตถุภายนอก เช่น นิรามิสสุขนี้ ที่พระพุทธองค์สอนเหล่าสาวกให้เห็นความสำคัญและปฏิบัติศีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา เพื่อบรรลุความเป็นพระอริยบุคคล และมีความสุขประเภทนิรามิสสุขนี้
กล่าวโดยสรุป ในพุทธศาสนา ความสุขอาจกล่าวได้ว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญของคุณภาพชีวิต และพุทธศาสนาได้แบ่งความสุขออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ 1)กายิกสุข เป็นความสุขทางกายที่มักเกี่ยวข้องกับการเสพอารมณ์จากวัตถุภายนอก ซึ่งสัมพันธ์กับสามิสสุข และ 2) เจตสิกสุข เป็นความสุขทางใจที่สามารถพัฒนาไปสู่ความสุขที่ไม่อาศัยวัตถุภายนอก คือ นิรามิสสุข เป็นความสุขจากภายในจิตใจ มีความสงบ ไม่ถูกกิเลสครอบงำ คนทั่วไปมีคุณภาพชีวิตแบบกายิกสุข หรือสามิสสุข แต่ความสุขประเภทนี้นี่เองที่ทำให้มีความทุกข์ตามมา มีความสุขและความทุกข์วนเวียนไปมาตลอดเวลาที่มีชีวิตอยู่ตั้งแต่เกิดจนถึงปัจจุบัน เพื่อแก้ปัญหาดังกล่าว เจตสิกสุข หรือนิรามิสสุข คือเป้าหมายใหม่ของชีวิตที่ท้าทายต่อการพิสูจน์โดยปฏิบัติตามหลัก ศีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา เพื่อที่จะได้พบกับความสุขที่ยั่งยืน ความสุขสูงสุด คือ นิพพาน ซึ่งเป็นอมตธรรม

อ้างอิง
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 43). กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (พิมพ์ครั้งที่ 35). กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.