Civil Society Assembly For Peace - CAP

ความคืบหน้าเหตุคุมตัวภรรยาผู้ต้องสงสัยคดีความมั่นคงในพื้นที่บ้านเช่าหลังโรงเรียนเทศบาล 5 ตำบลสะเตง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา

จากกรณีเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2569 เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงได้สนธิกำลังเข้าปิดล้อม ตรวจค้น และควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยพร้อมภรรยา ภายในบ้านเช่าบริเวณหลังโรงเรียนเทศบาล 5 ตำบลสะเตง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา

ภายหลังทราบชื่อผู้ถูกควบคุมตัว คือ นายอิสมาแอ (สงวนนามสกุล) อายุ 39 ปี ภูมิลำเนา หมู่ 4 ตำบลท่าสาป อำเภอเมือง จังหวัดยะลา โดยเจ้าหน้าที่ได้นำตัวไปควบคุมไว้ที่ศูนย์ซักถาม กรมทหารพรานที่ 41 ตำบลวังพญา อำเภอรามัน จังหวัดยะลา

ส่วนภรรยา คือ นางสาวกัสมะห์ (สงวนนามสกุล) อายุ 29 ปี ภูมิลำเนา หมู่ 2 ตำบลปะโด อำเภอมายอ จังหวัดปัตตานี ถูกนำตัวไปควบคุมไว้ที่ศูนย์ซักถามค่ายอิงคยุทธบริหาร ตำบลบ่อทอง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี

ความคืบหน้าล่าสุด หลังจากนางสาวกัสมะห์ถูกควบคุมตัวเป็นเวลา 3 วัน พบว่าครอบครัวสามารถเข้าเยี่ยมได้วันละประมาณ 15 – 20 นาที โดยระหว่างการเยี่ยมมีเจ้าหน้าที่คอยเฝ้าสังเกตการณ์ประมาณ 4 – 5 คน ทั้งนี้เจ้าหน้าที่ยังคงเบิกตัวไปซักถามวันละ 1 – 2 ครั้ง ซึ่งผู้ซักถามส่วนใหญ่เป็นเจ้าหน้าที่ชาย ขณะที่มีเจ้าหน้าที่หญิงนั่งร่วมอยู่ในห้องระหว่างการซักถาม

จากการพูดคุยพบว่า นางสาวกัสมะห์มีสีหน้าอิดโรยและมีภาวะความเครียดเล็กน้อย โดยปัจจุบันมีบุตรชายอายุ 1 ปี 4 เดือน จำนวน 1 คน ซึ่งอยู่ในความดูแลของครอบครัวภายนอก

ทางเครือข่ายฯ JASAD รู้สึกกังวลต่อการปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ในลักษระนี้ เนื่องจากผู้ถูกควบคุมตัวเป็นผู้หญิงและเป็นการควบคุมตัวภายใต้กฎหมายพิเศษ ซึ่งควรคำนึงถึงหลักสิทธิมนุษยชน ความละเอียดอ่อนทางเพศสภาพ และผลกระทบต่อสภาพจิตใจของผู้ถูกควบคุมตัวและครอบครัว โดยเฉพาะผู้หญิงและเด็กเล็กที่ได้รับผลกระทบโดยตรง

ทั้งนี้เนื่องจากนางสาวกัสมะห์เป็นผู้หญิงมุสลิม การปฏิบัติระหว่างการควบคุมตัวและการซักถามควรคำนึงถึงหลักความเชื่อทางศาสนา วัฒนธรรม และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างเคร่งครัด อันเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่ต้องได้รับการปฏิบัติด้วยความระมัดระวัง เหมาะสม และเคารพต่ออัตลักษณ์ทางศาสนา เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อสภาพจิตใจ ความรู้สึกปลอดภัย และความเชื่อมั่นของครอบครัวและชุมชนในพื้นที่

ทางเครือข่ายฯ JASAD ขอเรียกร้องให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องทบทวนดังนี้

- ทบทวนแนวปฏิบัติในการเชิญตัวและควบคุมตัวสตรี ให้เป็นไปตามหลักความจำเป็นและได้สัดส่วน (necessity & proportionality) ใช้เป็นมาตรการสุดท้ายเท่านั้น และต้องมีเหตุอันควรเชื่ออย่างชัดเจน

- รับประกันการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้ถูกควบคุมตัว รวมถึงสิทธิในการเข้าถึงทนายความ การติดต่อญาติ การรับรู้ข้อกล่าวหาอย่างชัดเจน และการไม่ถูกปฏิบัติอย่างโหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรี

- จัดให้มีเจ้าหน้าที่หญิงในการปฏิบัติต่อผู้ถูกควบคุมตัวที่เป็นสตรี
ในทุกขั้นตอนที่เกี่ยวข้องกับการค้นตัว การควบคุมดูแล และการสอบถาม เพื่อป้องกันการคุกคาม ล่วงละเมิด หรือการปฏิบัติที่ไม่เหมาะสม

- คำนึงถึงบริบททางวัฒนธรรมและศาสนา โดย ให้เคารพหลักศาสนา วิถีชีวิต และศักดิ์ศรีของสตรีมุสลิมอย่างเคร่งครัด

- เร่งทบทวนการใช้กฎหมายพิเศษให้สอดคล้องกับพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศโดยเฉพาะอนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรี (CEDAW) และกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR)

ทางเครือข่ายฯ(JASAD)หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องจะปฏิบัติต่อผู้ถูกเชิญตัว/ควบคุมตัวตามกฎหมายพิเศษ/ป.วิอาญาฯโดยเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์(Human Dignity)ไม่ละเมิดสิทธิมนุษยชน และเข้าถึงสิทธิฯต่างๆอย่างเสมอภาคและเท่าเทียมและคืนทรัพย์สินที่ถูกยึดโดยเร็วที่สุดหากไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด

#ขอสันติจงมีแด่ทุกท่าน
MANGSA DARI UNDANG-UNDANG DARURAT (JASAD)
#เครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากกฎหมายพิเศษ (JASAD)
of Affected People from Emergency Law (JASAD)