Kiwandanitz

‎Wataalamu na watumiaji wa lishe salama wanahoji :-
‎
‎Je, Mchele Unaweza Kukaa Muda Mrefu Bila Kuharibika ?
‎
‎K**a jibu ndiyo.........
‎Fhamu ni kwaniniiiiiiiiiii ?
‎
‎Vivyo hivyo.
‎
‎K**a jibu hapana........
‎Fahamu ni kwaniniiiiiiii ?
‎
‎Na................
‎
‎K**a Mchele Unaweza Kukaa Muda Mrefu Bila Kuharibika...............
‎Fahamu Unaweza Vipi Kutambua Mchele Uliokaa Muda Mrefu, Pia ni Hatari Zipi Zinazoambatana kwa Mlaji ?
‎
‎1️⃣ Je, ni Kweli Mchele Unakaa Muda Mrefu ?
‎
‎Ndiyo. Kwa asili yake, mchele ni nafaka kavu inayoweza kudumu muda mrefu – kati ya miezi 6 hadi miaka 2 kulingana na aina yake na jinsi unavyohifadhiwa.
‎
‎🌾 Mchele mweupe hudumu muda mrefu zaidi kwa sababu huondolewa maganda na mafuta yake asilia.
‎
‎🌾 Mchele wa kahawia hudumu muda mfupi zaidi kwa kuwa una mafuta ya asili yanayoweza kuharibika haraka.
‎
‎2️⃣ Nitajuaje Kuwa Mchele huu Umekaa Muda Mrefu ?
‎
‎Dalili kuu za mchele uliokaa muda mrefu :-
‎🟩 Harufu: Mchele unaonukia k**a unyevu, vumbi, au dawa za kuhifadhia.
‎
‎🟩 Rangi: Hubadilika kutoka nyeupe safi kwenda kijivu, njano au kahawia isiyo ya asili.
‎
‎🟩 Uwepo wa wadudu au ukungu: Madoa meusi, chembe zenye mashimo au unga wa vumbi.
‎
‎🟩 Kubadilika kwa ladha baada ya kupikwa: Hauna ladha nzuri tena, una ladha ya kigeni na wakati mwingine hutoa harufu isiyo yenyewe.
‎
‎3️⃣ Kwa nini Baadhi ya Mchele wa Kuuzwa Unakaa Muda Mrefu Ghalani-Store ?
‎
‎Sababu Kuu :-
‎
‎1. Kusubiri msimu wa bei kupanda – wafanyabiashara wengine huficha akiba ili wauze kwa faida kubwa baadaye.
‎
‎2. Ukosefu wa masoko ya moja kwa moja – mara nyingi wakulima hulazimika kuhifadhi mchele ghalani kwa muda mrefu wakisubiri wanunuzi wakubwa.
‎
‎3. Changamoto za usafiri na miundombinu – mchele hukwama ghalani kutokana na gharama kubwa za usafirishaji au barabara zisizopitika.
‎
‎4. Uhifadhi wa kibiashara – mchele mwengine huwekewa dawa za viwandani za kuzuia wadudu, ili udumu kwa miezi au hata miaka.
‎
‎4️⃣ Madhara Gani kwa Mlaji Anayekula Mchele Uliokaa Muda Mrefu Ghalani-Store ?
‎
‎Kwa mujibu wa Mamlaka ya Chakula na Dawa (TFDA) na tafiti za lishe.
‎
‎🟩 Kupungua kwa thamani ya lishe – protini, vitamini na madini huanza kupotea taratibu.
‎
‎🟩 Kuingia kwa sumu na kemikali – dawa za kuhifadhia mchele zinaweza kuathiri ini, figo na kusababisha matatizo ya kiafya ya muda mrefu.
‎
‎🟩 Madhara ya bakteria na fangasi – baadhi ya mchele huota ukungu unaozalisha sumu hatari inayojulikana k**a aflatoxin, inayoweza kusababisha saratani.
‎
‎🟩 Kuvuruga mfumo wa mmeng’enyo – kula mchele uliokaa sana huleta kuharisha, gesi tumboni au kutapika.
‎
‎🎯 Mwisho :-
‎
‎Mchele unaweza kudumu muda mrefu, lakini ubora wake hupungua kadri unavyohifadhiwa. Mlaji anatakiwa kutumia hisia zake – kuangalia, kunusa na kupima ladha – kabla ya kupika. Ni vyema kununua mchele mpya unaojulikana asili yake badala ya kutegemea akiba ya muda mrefu ghalani-store.
‎
‎
‎
‎
‎
‎

‎Kwanini Mbeya – Mkoa Pekee Unaongoza Katika Uzalishaji wa Mchele Bora na Salama Tanzania.
‎
‎Karibu pamoja tuangazie mchango wa Mkoa wa Mbeya katika kilimo, uzalishaji na biashara ya mchele bora, salama na wa uhakika nchini Tanzania.
‎
‎Kwa mujibu wa Wizara ya Kilimo, Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS), na taasisi ya SRI-Africa (System of Rice Intensification Africa).......................
‎"Mbeya Imekuwa Miongoni mwa Mkoa Kinara Katika Mnyororo Mzima wa Thamani ya Mpunga na Mchele Kuanzia Kilimo, Uchakataji hadi Masoko"
‎
‎✅ Sababu Tano Kuu Zinazoifanya Mbeya Kuwa Mkoa Pekee na Maarufu Katika Kilimo na Biashara ya Mchele Tanzania.
‎
‎1️⃣ Uwepo wa Bonde la Usangu – Chanzo Kikuu cha Maji ya Umwagiliaji
‎
‎Mbeya imebarikiwa kuwa na Bonde kubwa la Usangu lililo katika Wilaya ya Mbarali, eneo lenye mfumo wa asili wa mito, mabonde na miundombinu ya umwagiliaji.
‎➡️ Hali hii huwezesha kilimo cha mpunga kwa misimu yote miwili ya mwaka, huku ikihakikisha upatikanaji wa maji ya kutosha, jambo linaloongeza mavuno na ubora wa mazao.
‎
‎2️⃣ Udongo Wenye Rutuba na Hali ya Hewa Inayofaa
‎
‎Mbeya ina ardhi yenye rutuba ya hali ya juu, haswa katika maeneo ya Mbarali, Kyela na Rujewa.
‎➡️ Udongo huu una virutubisho muhimu kwa ukuaji wa mpunga bora na unaongeza kiwango cha uzalishaji.
‎➡️ Aidha, mkoa huu una mvua za kutosha na halijoto ya wastani inayoruhusu ustawi wa zao la mpunga bila changamoto kubwa za ukame au magonjwa.
‎
‎3️⃣ Miundombinu Imara ya Usindikaji na Masoko
‎
‎Mbeya ina idadi kubwa ya viwanda vya kukoboa mchele, maghala ya kuhifadhi, na masoko ya kisasa k**a vile Soko la Mchele la Igawa na mtandao wa wauzaji kutoka ndani na nje ya nchi.
‎➡️ Hii huwezesha uzalishaji wa mchele ulio safi, salama na unaokidhi viwango vya kitaifa na kimataifa, kwa matumizi ya nyumbani na kuuza nje.
‎
‎4️⃣ Uwekezaji wa Serikali na Sekta Binafsi
‎
‎Kwa miaka ya hivi karibuni, serikali kupitia Bodi ya Nafaka na Mazao Mchanganyiko, Tanzania Agricultural Development Bank (TADB) na Tanzania Mercantile Exchange (TMX) imewekeza katika sekta ya mpunga Mbeya.
‎➡️ Wakulima hupata mikopo, pembejeo, elimu ya kilimo bora na masoko ya uhakika kwa kutumia mifumo ya kisasa.
‎➡️ Pia, mashirika binafsi na miradi ya kimataifa k**a AGRA, BRiTEN na Kilimo Trust yameongeza tija kwa kuwajengea wakulima uwezo.
‎
‎5️⃣ Utamaduni wa Kilimo cha Mpunga na Ushirikiano wa Jamii
‎
‎Mbeya ina historia ya muda mrefu ya kilimo cha mpunga k**a zao kuu la kiuchumi.
‎➡️ Wakazi wake wameurithisha utamaduni huu kizazi kwa kizazi, wakijenga utaalamu wa asili na wa kisasa.
‎➡️ Ushirikiano baina ya wakulima, vikundi vya ushirika na taasisi za kifedha umeimarisha mnyororo wa thamani kutoka shambani hadi sokoni.
‎
‎📈 Takwimu Zinazothibitisha Umaarufu wa Mkoa wa Mbeya Kuwa Kinara Katika Uzalishaji wa Mchele Bora na Salama Tanzania.
‎
‎Mbeya huzalisha zaidi ya asilimia 23 ya mpunga wote nchini (Sensa ya Kilimo 2020/21 – NBS).
‎
‎Inasafirisha mchele kwenda mikoa ya Kanda ya Kati, Kaskazini, Mashariki na hata nje ya nchi (Zambia, Malawi, DRC).
‎
‎🎤 Kauli ya Mdau wa Kilimo – Bi. Amina Mwamwaja, mkulima wa Kyela;
‎
‎“K**a mkulima wa mpunga Mbeya, najivunia kuona mazao yangu yanafika Dar es Salaam, Arusha hadi Zambia. Serikali imetuwezesha kupata mikopo na mafunzo, mchele wetu ni bora na wa uhakika.”
‎
‎MWISHO:
‎Mkoa wa Mbeya umejijengea heshima kitaifa k**a kitovu cha mchele bora Tanzania. Kupitia mazingira rafiki ya kilimo, rasilimali watu, uwekezaji wa serikali na sekta binafsi pamoja na miundombinu ya usindikaji na usafirishaji Mbeya inaendelea kuwa dira ya maendeleo katika sekta ya mpunga kwa taifa na Afrika Mashariki.
‎
‎
‎
‎